سهشنبه ۱۶ تیر ۱۴۰۵
در بهار ۱۴۰۵ که قیمتِ مواد اولیهی لاستیک، نرخِ ارز و هزینههایِ تولید به آسمان رفت، صنعت لاستیک نیز به نمادی از شکافِ عمیقِ میان سودِ تولید و قدرتِ خریدِ مصرفکننده تبدیل شد. پشت هر درصد از این رشد ۶۱ درصدی، داستانِ رانندهای است که برایِ خریدِ یک حلقه لاستیک، ماهها پسانداز میکند؛ و داستانِ کارگری که در خطِ تولید، با گرمایِ طاقتفرسا، لاستیکهایی را میسازد که هر روز، گرانتر از دیروز به دستِ مشتری میرسد.
به گزارش سرمایه فردا، صنعت لاستیک ایران در بهار امسال، با ثبت درآمد ۱۷ هزار و ۱۳۶ میلیارد تومانی و رشد ۶۱ درصدی نسبت به سال قبل، یکی از پویاترین عملکردهای خود را به ثبت رسانده است. رقمی که پشت آن، نه فقط افزایش تولید، که روایتی از چرخهایی است که بر جادههایِ کشور میچرخند و هزینههایی که بر دوشِ رانندگان و مصرفکنندگان سنگینی میکند.
سه ماهه نخست سال جاری، برای صنعت لاستیک ایران، فصلی پررونق و در عین حال پرچالش بوده است. مجموع درآمد ۷ شرکت بزرگ فعال در این حوزه، به رقم چشمگیر ۱۷ هزار و ۱۳۶ میلیارد تومان رسیده که نسبت به بهار سال گذشته، رشد ۶۱ درصدی را نشان میدهد. رشدی که در شرایطی رقم خورده که قیمتِ مواد اولیهای مانند لاستیکِ طبیعی و مصنوعی، کربنسیاه، روغن و نرخِ ارز، همگی با افزایشهای چند دهدرصدی مواجه شدهاند.
صنعت لاستیک، یکی از صنایعِ استراتژیک و حیاتیِ کشور محسوب میشود. از لاستیکِ خودروهایِ شخصی و سنگین گرفته تا لاستیکِ ماشینآلاتِ صنعتی و کشاورزی، همه و همه به این صنعت وابسته هستند. وقتی قیمتِ لاستیک به حدی میرسد که بسیاری از رانندگان و خانوادهها توانِ خریدِ آن را ندارند، این رشدِ روی کاغذ، بیش از آنکه نشانهی رونق باشد، زنگِ خطری برایِ حملونقلِ کشور و افزایشِ هزینههایِ تمامشدهی کالاها است. پشت هر درصد از این رشد ۶۱ درصدی، داستانِ رانندهی کامیونی است که برایِ تعویضِ لاستیکهایِ فرسودهی خود، مجبور است وام بگیرد و بارِ سنگینِ این هزینه را بر دوشِ خود و خانوادهاش تحمل کند.
در میان شرکتهای این صنعت، پکرمان (لاستیک کرمان) با درآمد خیرهکنندهی ۵ هزار و ۸۶۹ میلیارد تومانی و رشد ۵۴ درصدی، بیتردید غولِ بیچالشِ صنعت لاستیک در بهار امسال بوده است. این شرکت با سهمی بیش از ۳۴ درصد از کل درآمد صنعت، عملاً بیش از یکسومِ بازارِ لاستیکِ کشور را در اختیار داشته است.
رشد ۵۴ درصدی پکرمان، نشان از افزایشِ تولید و فروشِ این شرکت و همچنین بهرهمندی از افزایشِ قیمتها در بهار امسال دارد. پکرمان با تکیه بر برندِ قدرتمند، شبکهی گستردهی توزیع و تنوعِ محصولات، توانسته سهمِ غالبِ بازار را به خود اختصاص دهد.
پیزد (لاستیک یزد) با درآمد ۳ هزار و ۹۷۵ میلیارد تومانی و رشد ۱۳۶ درصدی، و پکویر (لاستیک کویر) با درآمد ۲ هزار و ۹۴۷ میلیارد تومانی و رشد ۲۸ درصدی، دو شرکتِ بزرگی هستند که سهمِ قابلتوجهی از بازارِ لاستیکِ کشور را در اختیار دارند.
پیزد با رشدِ ۱۳۶ درصدی، عملکردی خیرهکننده داشته و توانسته سهمِ خود را از بازار به طورِ قابلتوجهی افزایش دهد. این رشدِ بالا، نشان از موفقیتِ این شرکت در افزایشِ تولید، بهبودِ بهرهوری و مدیریتِ هوشمندانهی قیمتگذاری دارد. پکویر نیز با رشدِ ۲۸ درصدی، عملکردی پایینتر از متوسطِ صنعت داشته است.
پتایر (تایر) با درآمد ۱ هزار و ۸۰۳ میلیارد تومانی و رشد ۴۸ درصدی، پاسا (آسا) با درآمد ۱ هزار و ۲۳۲ میلیارد تومانی و رشد ۵۲ درصدی، و پارتا (آرتامان تایر) با درآمد ۱ هزار و ۳ میلیارد تومانی و رشد ۴۸ درصدی، سه شرکتِ دیگر این صنعت هستند که رشدهایِ متوازن و قابلقبولی را تجربه کردهاند.
این سه شرکت، با رشدهایِ حول و حوشِ ۵۰ درصدی، عملکردی در سطحِ متوسطِ صنعت داشته و توانستهاند سهمِ خود را در بازارِ رقابتیِ لاستیک حفظ کنند.
پسهند (سهند) با درآمد ۳۰۶ میلیارد تومانی و رشدِ خیرهکنندهی ۱۶۹ درصدی، بالاترین رشد را در میانِ تمامیِ شرکتهایِ صنعت لاستیک به خود اختصاص داده است. این شرکت که از پایهای نسبتاً کوچک شروع کرده، با جهشی بیش از دوونیمبرابری، توانسته سهمِ قابلتوجهی از بازار را به خود اختصاص دهد. رشدِ ۱۶۹ درصدی پسهند، نشان از استراتژیِ هوشمندانهی قیمتگذاری، توسعهی بازار و افزایشِ سهمِ فروشِ این شرکت دارد.
آنچه در پشتِ این اعداد نهفته است، سؤالی اساسی را پیش میکشد: آیا این رشد ۶۱ درصدی، حاصل افزایش تولید و فروش است، یا نتیجهی مستقیم افزایش سرسامآور قیمتها؟
تحلیلگران اقتصادی معتقدند که این رشد، عمدتاً به سه عامل کلیدی بازمیگردد:
نخست؛ افزایش شدید قیمت مواد اولیه و نرخ ارز: لاستیکِ طبیعی و مصنوعی، کربنسیاه و روغن، همگی به نرخِ ارز و قیمتهایِ جهانی وابسته هستند. افزایشِ نرخِ ارز در بهار امسال، قیمتِ این مواد اولیه را به شکلِ قابلتوجهی افزایش داد و تولیدکنندگان را ناچار به افزایش قیمتِ محصولاتِ خود کردند.
دوم؛ افزایش هزینههای تولید، انرژی و حملونقل: افزایش قیمتِ انرژی، بستهبندی و حملونقل، هزینههایِ تولید را به شدت بالا برد و این هزینهها به قیمتِ نهاییِ محصولات منتقل شد.
سوم؛ افزایشِ تقاضا برایِ لاستیک در بهار: بهار، معمولاً فصلِ افزایشِ سفرها و جابهجاییها است. این افزایشِ تقاضا، به ویژه در بخشِ لاستیکِ خودروهایِ سبک و سنگین، به افزایشِ فروش و درآمدِ شرکتها کمک کرده است، هرچند که بخشِ عمدهی این رشد، همچنان ناشی از افزایشِ قیمتهاست.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که تداومِ این روند، میتواند به کاهشِ شدیدِ تقاضا و رکودِ صنعتِ لاستیک در ماههایِ آینده منجر شود. با کاهشِ قدرتِ خریدِ مردم و رانندگان، بسیاری از تعویضِ لاستیکهایِ فرسوده را به تعویق میاندازند و این موضوع، میتواند صنعتِ لاستیک را با بحرانِ فروش مواجه کند.
—
جمعبندی؛ چرخهایِ صنعت، با فشارِ گرانی میچرخند
عملکردِ بهار ۱۴۰۴ صنعتِ لاستیک، هرچند با رشد ۶۱ درصدی و عبور از مرزِ ۱۷,۱۳۶ میلیارد تومان، عملکردی قابلقبول در بورسِ کشور به ثبت رسانده، اما نباید فراموش کرد که این رشدِ روی کاغذ، یعنی فشارِ مضاعف بر دوشِ رانندگان و مصرفکنندگان. در حالی که تولیدکنندگان از این جهشِ درآمدی سود بردهاند، میلیونها راننده و خانوادهی ایرانی با افزایشِ هزینههایِ تعویضِ لاستیک مواجه شدهاند.
صنعتِ لاستیک، نمادِ یک پارادوکسِ تلخ است: از یک سو، رشدِ درآمدیِ قابلتوجه و از سوی دیگر، افزایشِ فشارِ اقتصادی بر حملونقلِ کشور. شاید وقت آن رسیده باشد که سیاستگذاران، بهجای شادی از رشدِ درآمدیِ صنایع، به فکرِ جادههایی باشند که لاستیکِ گران، آنها را ناامنتر و پرهزینهتر میکند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا