صنعت سبدگردانی ایران با چالشها و مشکلات متعددی روبروست که نیازمند راهکارها و اقدامات بهبودبخش است. در میزگردی با حضور مدیران و متخصصان به این مسائل پرداخته شد.
به گزارش سرمایه فردا، با حضور جمعی از متخصصان و مدیران ارشد صنعت سبدگردانی، به بررسی چالشها، مشکلات و راهکارهای بهبود وضعیت این صنعت پرداخته شده است. در این میزگرد، با هدف ارائه دیدگاهها و تجربیات کارشناسان در زمینه سبدگردانی و سرمایهگذاری و شفافسازی موضوعات مرتبط با این حوزه برگزار شده است. در این گزارش، شما میتوانید نظرات و پیشنهادات مهمانان میزگرد را درباره مسائل کلیدی این صنعت مطالعه کنید.
بررسی مسائل و مشکلات اصلی صنعت سبدگردانی، نقش موسسات رتبهبندی، مشکلات نرمافزاری و مالیاتی و راهکارهای پیشنهادی برای بهبود و شفافیت بیشتر پرداخته شد. این گفتگوها نشان میدهد که با ارتقاء شفافیت، تسهیل روندهای نظارتی و استفاده از فناوریهای نوین، میتوان بهبود قابل توجهی در این صنعت ایجاد کرد.
بررسی شرکتهای سبدگردانی
آقای سید علی خسروشاهی (مدیرعامل سفارتگردان اندیشه صبا): در این میزگرد، قصد داریم تا صنعت سبدگردانی و مشکلات آن را مورد بررسی قرار دهیم. با توجه به اینکه در این بازار فعالیت میکنید، یکی از مشکلات اصلی صنعت سبدگردانی چیست و چه اقداماتی برای بهبود آن باید انجام داد؟
آقای خسروشاهی: یکی از مشکلات اصلی صنعت سبدگردانی، بحث سرمایه و کفایت سرمایه است. برای تاسیس شرکت سبدگردانی، نیاز به سرمایه اولیهای است که اخیراً افزایش یافته است. هزینههای ثابت اولیه، نیاز به نرمافزارهای مدیریت سبد، حسابرسان، امینها و تحلیلگران از جمله این چالشها هستند.
جناب آقای دکتر عسگری: این ابلاغیهها و تغییرات در سرمایه اولیه، چالشهایی را برای شرکتهای سبدگردانی به وجود آورده است. شرکتهای سبدگردانی باید برنامهریزی دقیقی برای جذب سرمایه و مدیریت هزینههای خود داشته باشند.
راهکارها برای بهبود وضعیت شرکتهای سبدگردانی
آقای خسروشاهی: یکی از راهکارها، جذب سرمایهگذاریهای خصوصی و ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری است. همچنین، نیاز به بازاریابی موثر و جذب سبدهای اختصاصی میباشد. سرمایهگذاران به دلیل مزایا و امکانات صندوقهای سرمایهگذاری، تمایل بیشتری به سرمایهگذاری در این صندوقها دارند. برای جذب سرمایهگذاری، شرکتهای سبدگردانی باید برنامهریزی دقیق و استراتژیهای بازاریابی موثری داشته باشند.
جذب سرمایه و چالشهای آن
آقای خسروشاهی: یکی از چالشهای اصلی، جذب سرمایه و اثبات اطمینان به سرمایهگذاران است. برای یک نهاد مالی، ایجاد اطمینان خاطر در سرمایهگذاران زمانبر است. برای این کار، شاید بهتر باشد که سازمان بورس قوانین و محدودیتهای اولیه جذب سرمایه را بازنگری کند. به عنوان مثال، پیوند زدن دریافت مجوز صندوقهای سرمایهگذاری با جذب سرمایه اولیه میتواند راهکاری باشد.
جناب آقای دکتر عسگری: یکی از مشکلات اصلی، سرمایه اولیه مورد نیاز برای تاسیس صندوقهای سرمایهگذاری است. این امر باعث میشود که بسیاری از شرکتهای تازهتاسیس، با چالشهای مالی روبرو شوند. برای بهبود این وضعیت، شرکتهای سبدگردانی باید برنامهریزی دقیقی برای جذب سرمایه و مدیریت هزینههای خود داشته باشند.
آمار و واقعیتهای مالی شرکتهای سبدگردانی
آقای خسروشاهی: بر اساس آمارها، از حدود ۸۰ شرکت سبدگردانی بررسی شده، ۳۳ شرکت زیانده هستند که بیشتر این شرکتها تازهتاسیس و خصوصی هستند. این نشاندهنده چالشهای مالی و اقتصادی است که این شرکتها با آن مواجه هستند.
خانم صادق نیا: یکی از مشکلات اصلی، مدیریت ریسک و تأمین هزینههای ثابت برای شرکتهای کوچک و بزرگ است. شرکتهای کوچک ممکن است نتوانند هزینههای ثابت خود را تأمین کنند و شرکتهای بزرگ هم ممکن است با مشکلاتی در افزایش سقف یا توسعه فعالیتهای خود مواجه شوند.
راهکارهای پیشنهادی برای شرکتهای سبدگردانی
- جذب سرمایهگذاری خصوصی: شرکتهای سبدگردانی باید تلاش کنند تا سرمایهگذاریهای خصوصی جذب کنند و با ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری، درآمد خود را افزایش دهند.
- ارتقاء بازاریابی: برنامههای بازاریابی موثر میتواند به جذب سرمایه و افزایش درآمد شرکتها کمک کند.
- اثبات کارایی و حسن نیت: شرکتهای سبدگردانی باید با ارائه خدمات با کیفیت و ایجاد اعتماد در سرمایهگذاران، خود را به بازار اثبات کنند.
عملکرد و شفافیت
آقای خسروشاهی: مدیران سبد باید عملکرد خود را در فواصل زمانی کوتاه نشان دهند. گزارشهای مالی ۶ ماهه و ۱۲ ماهه باید به کودال ارسال شده و اطلاعرسانی عمومی شود. اگر عملکرد سبدگردان خوب باشد، سازمان با اطمینان بیشتری مجوز صندوقها را صادر خواهد کرد.
خانم صادق نیا: در حوزه سبدگردان، شفافیت کمتر است. سرمایهگذاران حقیقی نیاز دارند بدانند که سرمایهگذاریها چگونه و کجا انجام میشود. در صندوقها، عملکردها بهطور شفاف گزارش میشود، اما در سبدگردانی چنین ساختاری کمتر مشاهده میشود.
مشکلات رشد شرکتهای سبدگردانی
خانم صادق نیا: یکی از مشکلات اصلی، مدیریت ریسک و تأمین هزینههای ثابت برای شرکتهای کوچک و بزرگ است. شرکتهای کوچک ممکن است نتوانند هزینههای ثابت خود را تأمین کنند و شرکتهای بزرگ هم ممکن است با مشکلاتی در افزایش سقف یا توسعه فعالیتهای خود مواجه شوند.
راهکارها برای بهبود وضعیت
- ارتقاء شفافیت: شرکتهای سبدگردانی باید با ارائه گزارشهای مالی دقیق و شفاف، اعتماد سرمایهگذاران را جلب کنند.
- نقش موسسات رتبهبندی: موسسات رتبهبندی میتوانند ارزیابی دقیقی از عملکرد شرکتها ارائه دهند و به بهبود مدیریت داراییها کمک کنند.
- تسهیل ورود متخصصین: قوانین و مقررات باید به گونهای باشد که متخصصین بتوانند راحتتر وارد صنعت سبدگردانی شوند و عملکرد خود را اثبات کنند.
مشکلات استفاده از ظرفیتهای نرمافزاری
آقای خسروشاهی: شرکتهای سبدگردان ملزم به استفاده از ظرفیتهای نرمافزاری هستند. درآمد این شرکتها از بعد ثابت و متغیر به دست میآید، اما آیا تناسب بین کیفیت سرویسها با هزینههای نرمافزاری برقرار است؟ گاهی مشاهده میشود که انحصار در حوزه سرویسدهی نرمافزاری منجر به دشواریها و زیانهایی برای شرکتهای سبدگردان میشود.
خانم صادق نیا: با رشد بازار و افزایش شفافیت، رقابتپذیری و کیفیت نیز افزایش مییابد. لازم است که فرایندهای نظارتی تسهیل شوند و شفافیت حداکثری در این فضا ایجاد شود. همچنین، نقش تشکلهای خودانتظام و کانونها باید پررنگتر شود تا فرایند نظارت بهبود یابد.
برونسپاری و نقش کانونها
خانم صادق نیا: برونسپاری برخی وظایف نظارتی به کانونها و شرکتهای پردازش اطلاعات مالی و رتبهبندی میتواند به بهبود فرایند نظارت کمک کند. نمایندگان کانونها باید در تدوین دستورالعملها حضور داشته باشند تا این فرایندها بهطور موثر اجرایی شود.
مشکلات مالیاتی و حسابرسی شرکتهای سبدگردانی
آقای خسروشاهی: یکی دیگر از مشکلات، مسائل مالیاتی و حسابرسی است. شرکتهای سبدگردانی کوچک گاهی با مشکلات مالیاتی مواجه میشوند و نیاز است که سازمان بورس و کانونها در این زمینه حمایت لازم را انجام دهند.
ارزیابی مسائل مالیاتی و حسابرسی
- ارتقاء نرمافزارهای مرتبط با سبدها: سازمان بورس باید از توسعه نرمافزارهای مرتبط با سبدگردانی حمایت کند تا دقت و شفافیت افزایش یابد.
- تنوع استراتژیهای سرمایهگذاری: شرکتهای سبدگردانی باید استراتژیهای مختلفی برای سرمایهگذاری ارائه دهند تا نیازهای مختلف سرمایهگذاران با اشتهای ریسک متفاوت را پوشش دهند.
- حمایت مالیاتی و حسابرسی: سازمان بورس و کانونها باید حمایت لازم را از شرکتهای سبدگردانی در زمینه مسائل مالیاتی و حسابرسی انجام دهند تا این شرکتها بتوانند بدون مشکل به فعالیت خود ادامه دهند.
نقش موسسات رتبهبندی در شرکتهای سبدگردانی
آقای خسروشاهی: بله، نقش شرکتهای رتبهبندی و موسسات رتبهبندی در این حوزه بسیار حس میشود. سرمایهگذاران آگاه شدهاند و میخواهند اطمینان حاصل کنند که پولشان به درستی مدیریت میشود و به بازدهی مطلوب میرسد. گزارشهای بازدهی شرکتهای سبدگردان باید در سایت اینترنتی آنها منتشر شود و این گزارشها توسط بازرسهای سازمان بررسی و راستیآزمایی میشود.
شفافیت و تبلیغات
آقای خسروشاهی: اطلاعرسانی و آگاهیبخشی به مردم در خصوص فعالیت سبدگردانها و نحوه سرمایهگذاری در بازار سرمایه ضروری است. مردم باید بدانند که این نهادهای مالی معتبر هستند و میتوانند به آنها اعتماد کنند. سازمان بورس نیز باید در این راستا فعالیت بیشتری داشته باشد و سبدگردانهای مجوزدار را لیست کند.
اهمیت نظارت و ارزیابی
خانم صادق نیا: موسسات رتبهبندی میتوانند ارزیابی دقیقی از عملکرد شرکتهای سبدگردان ارائه دهند و به بهبود شفافیت کمک کنند. این امر باعث میشود که سرمایهگذاران با اطمینان بیشتری تصمیمگیری کنند و شرکتهای کوچک و تازهتاسیس نیز فرصت رشد و توسعه داشته باشند.
راهکارها برای بهبود عملکرد شرکتهای سبدگردانی
- ارتقاء شفافیت و گزارشدهی: شرکتهای سبدگردانی باید گزارشهای مالی دقیق و شفاف ارائه دهند و این گزارشها توسط سازمان بورس و موسسات رتبهبندی بررسی شود.
- افزایش آگاهیبخشی و تبلیغات: سازمان بورس و شرکتهای سبدگردانی باید با تبلیغات و اطلاعرسانی مناسب، آگاهی عمومی را در خصوص فعالیتهای خود افزایش دهند.
- نقش موسسات رتبهبندی: موسسات رتبهبندی باید با ارزیابی دقیق و ارائه تحلیلهای جامع، به بهبود شفافیت و اعتماد سرمایهگذاران کمک کنند.
آقای خسروشاهی: فرایند صدور مجوز سبدگردان به این صورت است که متقاضیان باید درخواست خود را به همراه مدارک مورد نیاز ارائه دهند. شرایط سهامداران، تحصیلات و سابقه کاری آنها بررسی میشود و بر اساس امتیازات کسب شده، تصمیمگیری انجام میشود. این فرایند شفاف و مشخص است و اعمال سلیقه در آن ممکن نیست.
مشکلات صنعت سبدگردانی
آقای خسروشاهی: مشکلی که در صنعت سبدگردانی وجود دارد بیشتر ناشی از نبود آگاهی عمومی نسبت به تفاوتهای سبدگردانی و کارگزاری است. آگاهیبخشی به سرمایهگذاران در این زمینه ضروری است.
آقای دکتر عسگری: یکی دیگر از مشکلات، عدم تمایز بین سبدگردانی و کارگزاری در ذهن سرمایهگذاران است. این مشکل نیازمند اطلاعرسانی بیشتر است.
راهکارها برای بهبود وضعیت سبدگردانی و کارگزاری شرکتهای سبدگردانی
- آگاهیبخشی به سرمایهگذاران: نهادهای مالی و سازمان بورس باید بیشتر به اطلاعرسانی و آموزش سرمایهگذاران بپردازند تا تفاوت بین سبدگردانی و کارگزاری را درک کنند.
- تسهیل فرایندهای نظارتی: سازمان بورس و کانونها باید فرایندهای نظارتی را تسهیل کنند تا شفافیت و رقابتپذیری افزایش یابد.
- مراقبت از تضاد منافع: شرکتهای سبدگردانی باید از تضاد منافعهایی مانند “فرانت رانینگ” جلوگیری کنند.
آقای خسروشاهی: اگر امکان ایجاد حساب بانکی جداگانه برای هر مشتری وجود نداشته باشد، شرکتهای سبدگردان میتوانند از یک حساب بانکی مشترک با تایید سازمان استفاده کنند. این موضوع باید به دقت بررسی و با بانکها هماهنگ شود تا مشکلات و ریسکهای مربوط به حسابهای بانکی مشترک برطرف شود.
گزارشدهی و مقایسه بازدهیها شرکتهای سبدگردانی
آقای خسروشاهی: مقایسه بازدهیهای سبدها دشوار است، زیرا هر سبد با توجه به اشتهای ریسک مختلفی چیده میشود. با این حال، میتوان بازدهیها را در طبقات مختلف ریسک گزارش کرد تا سرمایهگذاران بتوانند تصمیمات بهتری بگیرند.آقای خسروشاهی: انحصار شرکتهای نرمافزاری یکی از مشکلات بزرگ است. لازم است که تعداد شرکتهای نرمافزاری بیشتر شود تا رقابت و کیفیت خدمات افزایش یابد. سازمان بورس باید در این زمینه حمایت کند و مجوزهای لازم را به شرکتهای جدید ارائه دهد.
راهکارها برای رفع انحصار شرکتهای نرمافزاری
- ایجاد حسابهای بانکی مشترک با تایید سازمان: شرکتهای سبدگردان میتوانند از حسابهای بانکی مشترک استفاده کنند، به شرطی که تاییدیه سازمان را داشته باشند.
- گزارشدهی بازدهی در طبقات مختلف ریسک: بازدهیها باید در طبقات مختلف ریسک گزارش شوند تا سرمایهگذاران بتوانند مقایسه دقیقی انجام دهند.
- افزایش تعداد شرکتهای نرمافزاری: سازمان بورس باید حمایت لازم را از شرکتهای نرمافزاری انجام دهد تا رقابت و کیفیت خدمات افزایش یابد.
آقای خسروشاهی: نرمافزارهای مربوط به سبدگردانی گاهی با مشکلاتی مواجه هستند، به ویژه به دلیل تمرکز شرکتهای نرمافزاری بر صندوقهای سرمایهگذاری به جای سبدها. سازمان بورس باید به این مسئله ورود کند و حمایت لازم را از نرمافزارهای مرتبط با سبدها انجام دهد تا دقت و شفافیت بهبود یابد.
خانم صادق نیا: یکی از مسائل مهم در سبدگردانی، تنوع استراتژیهای سرمایهگذاری با توجه به اشتهای ریسک مختلف است. باید توجه داشت که بازدهی سبدها نمیتواند به تنهایی عملکرد مدیر سبد را مشخص کند.
آقای خسروشاهی: یکی دیگر از مشکلات، مسائل مالیاتی و حسابرسی است. شرکتهای سبدگردانی کوچک گاهی با مشکلات مالیاتی مواجه میشوند و نیاز است که سازمان بورس و کانونها در این زمینه حمایت لازم را انجام دهند.
