سهشنبه ۹ تیر ۱۴۰۵
اسپایر نشان داد که با یک برنامهریزی بلندمدت، سرمایهگذاری علمی و نگاهی فراتر از زمین مسابقه، میتوان یک اکوسیستم کامل از تولید قهرمانان را ایجاد کرد. این الگو، امروز نه تنها برای کشورهای در حال توسعه همچون قطر، بلکه برای قدرتهای سنتی فوتبال نیز یک راهنمای عملی محسوب میشود.
به گزارش سرمایه فردا، در دل بیابانهای قطر، جایی که تا دو دهه پیش نامی از فوتبال جهانی در میان نبود، امروز یکی از پیشرفتهترین کارخانههای تولید استعداد ورزشی جهان قرار دارد. آکادمی اسپایر، که در سال ۲۰۰۴ با هدف تبدیل قطر به یک قدرت ورزشی بینالمللی تأسیس شد، اکنون به الگویی برای کشورهای جهان تبدیل شده است. این آکادمی، با شعار «توسعه قهرمانان در ورزش و زندگی»، نه تنها نسل طلایی فوتبال قطر را پرورش داد، بلکه نشان داد که سرمایهگذاری بلندمدت بر زیرساختها، علوم ورزشی و استعدادیابی، میتواند بازدهی فراتر از یک جام را به همراه داشته باشد. در این گزارش، به بررسی مدل اقتصادی و ورزشی اسپایر و درسهای آن برای جهان میپردازیم.
آکادمی اسپایر در سال ۲۰۰۴ در دوحه قطر تأسیس شد. هدف این پروژه، فراتر از یک مدرسه فوتبال ساده بود؛ قطر به دنبال طراحی یک «سیستم تولید ورزشکار نخبه» بود که بتواند استعدادهای جوان را شناسایی، آموزش و به سطح جهانی برساند. این آکادمی، بخشی از چشمانداز بلندمدت قطر برای تبدیل شدن به یک قدرت ورزشی بینالمللی محسوب میشود. شعار اصلی آکادمی، «توسعه قهرمانان در ورزش و زندگی»، نشان از نگاه چندبعدی به ورزشکار دارد؛ جایی که تمرکز فقط بر مدال و مسابقه نیست، بلکه آموزش، شخصیتسازی و آمادهسازی فردی نیز در اولویت قرار دارد.
مدل اسپایر بر سه ستون اصلی بنا شده است:
۱. کشف استعداد (Talent Identification): اسپایر برنامههای گستردهای برای شناسایی استعدادهای ورزشی در مدارس قطر دارد. کودکان و نوجوانان دارای ظرفیت ورزشی، از طریق آزمونهای فیزیکی، مهارتی و پزشکی شناسایی میشوند و مسیر توسعه آنها آغاز میشود. این برنامه، رشتههایی مانند فوتبال، دوومیدانی، اسکواش، تنیس روی میز و شمشیربازی را پوشش میدهد.
۲. ترکیب ورزش حرفهای با آموزش تحصیلی: یکی از تفاوتهای مهم اسپایر با بسیاری از آکادمیهای فوتبال، توجه همزمان به تحصیلات است. ورزشکاران اسپایر، علاوه بر تمرینات حرفهای، تحصیلات دبیرستانی را نیز دریافت میکنند. این رویکرد، تضمین میکند که حتی اگر ورزشکاری به سطح حرفهای نرسد، مسیر تحصیلی و شغلی خود را ادامه دهد.
۳. استفاده از علوم ورزشی و فناوری: اسپایر از ابتدا با نگاه علمی ساخته شد. این مجموعه از متخصصان حوزههایی مانند فیزیولوژی ورزش، پزشکی ورزشی، تحلیل عملکرد، بیومکانیک و داده و فناوری ورزشی برای ارتقای عملکرد ورزشکاران استفاده میکند.
مهمترین خروجی اسپایر در فوتبال، تبدیل آن به موتور تولید نسل طلایی فوتبال قطر بود. تیم زیر ۱۹ سال قطر که در سال ۲۰۱۴ قهرمان آسیا شد، تقریباً بهطور کامل از بازیکنان توسعهیافته در سیستم اسپایر تشکیل شده بود. بخش بزرگی از تیم ملی قطر در جام جهانی ۲۰۲۲ نیز بازیکنان پرورشیافته در اسپایر بودند. طبق آمار رسمی آکادمی، حدود ۷۰ درصد ترکیب تیم قطر در جام جهانی ۲۰۲۲، سابقه توسعه در این سیستم را داشتند. بازیکنانی مانند اکرم عفیف و المعز علی، از محصولات این مسیر هستند.
اسپایر بخشی از منطقه ورزشی Aspire Zone است و دارای امکاناتی مانند زمینهای تمرینی استاندارد، سالنهای تخصصی، امکانات پزشکی و علمی، مراکز تحقیقاتی ورزشی و خوابگاه و فضای آموزشی است. یکی از نمادهای این پروژه، Aspire Dome است که از بزرگترین سازههای ورزشی سرپوشیده جهان محسوب میشود. این زیرساختهای پیشرفته، اسپایر را به یکی از مجهزترین آکادمیهای ورزشی جهان تبدیل کرده است.
از نگاه اقتصاد ورزش، اسپایر یک نمونه از سرمایهگذاری بلندمدت دولت برای ساخت سرمایه انسانی ورزشی است. قطر، بهجای اینکه فقط بازیکن خارجی خریداری کند، روی تولید داخلی بازیکن سرمایهگذاری کرد. این مدل، مشابه رویکرد کشورهایی مانند فرانسه (Clairefontaine)، آلمان (سیستم آکادمیها بعد از اصلاحات ۲۰۰۰) و بلژیک است، اما قطر آن را با منابع مالی بزرگتر و زیرساخت متمرکز اجرا کرد.
اسپایر تلاش کرده فقط یک آکادمی داخلی نباشد. این مجموعه از طریق برنامههایی مانند همکاریهای بینالمللی و شبکههای توسعه فوتبال، دانش و تجربه را با باشگاهها و سازمانهای ورزشی جهان تبادل میکند. همچنین، مالکیت یا ارتباط با برخی باشگاههای اروپایی در مقاطعی، به قطر کمک کرد تا مسیر انتقال تجربه و توسعه بازیکنان را تقویت کند.
از منظر اقتصاد ورزش، مهمترین درسهای اسپایر عبارتند از:
۱. آکادمیسازی باید پروژه ملی باشد، نه فقط کار یک باشگاه.
۲. استعداد باید از سنین پایین با داده و علم شناسایی شود.
۳. فوتبال حرفهای بدون زنجیره تولید بازیکن پایدار نیست.
۴. سرمایهگذاری روی زیرساخت و علوم ورزشی، بازده بلندمدت دارد.
۵. توسعه ورزش میتواند بخشی از برندینگ ملی و اقتصاد گردشگری ورزشی باشد.
اسپایر نشان داد که با یک برنامهریزی بلندمدت، سرمایهگذاری علمی و نگاهی فراتر از زمین مسابقه، میتوان یک اکوسیستم کامل از تولید قهرمانان را ایجاد کرد. این الگو، امروز نه تنها برای کشورهای در حال توسعه، بلکه برای قدرتهای سنتی فوتبال نیز یک راهنمای عملی محسوب میشود.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا