توقف ۳۰۰۰ کشتی در پشت دروازههای تنگه هرمز و جهش بیسابقه نرخ حمل و نقل و بیمه، زنگ خطری جدی برای اقتصاد جهانی و به ویژه منطقه خاورمیانه است.
به گزارش سرمایه فردا، سیدحمید حسینی، سخنگوی اوپکس (شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران)، در تازهترین اظهارات خود از تشدید بیسابقه بحران لجستیک در منطقه خبر داده است. به گفته او، ترافیک سنگین با توقف بیش از ۳۰۰۰ کشتی در پشت دروازههای تنگه هرمز و بنادر جنوبی، یک بحران لجستیکی تمامعیار را رقم زده است. هزینه حمل کانتینری و اجاره نفتکشها جهشی صددرصدی داشته و نرخ جابجایی کالا از چین به مقاصد مختلف از ۴ هزار دلار به ۸ هزار دلار (دو برابر) رسیده است. این وضعیت، فشار شدیدی را بر بدنه تجارت بینالمللی و زنجیره تأمین منطقه وارد کرده و بسیاری از شرکتهای حمل و نقل و بازرگانی را با مشکل مواجه ساخته است. بسیاری از کشتیها هفتههاست در لنگرگاهها منتظر ماندهاند و هزینههای دمریج (Demurrage) روزانه میلیونها دلار به صاحبان کالا تحمیل میکند.
افزایش شدید ریسک و بیمههای نجومی
حسینی در ادامه به افزایش سرسامآور هزینه بیمه دریایی اشاره کرده است. افزایش شدید ریسک ناشی از حملات موشکی و پهپادی، مینگذاری، و توقیف کشتیها، نرخ بیمه عبور از منطقه را به ارقام نجومی رسانده است. به گفته سخنگوی اوپکس، نرخ بیمه عبور هر کشتی از منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، از حدود ۴۰ هزار دلار به بیش از یک میلیون دلار (۲۵ برابر) صعود کرده است. این افزایش هزینه، عملاً بسیاری از شرکتهای کشتیرانی و بازرگانی را از تردد در این منطقه منصرف کرده است. در واکنش به این وضعیت، بیمههای داخلی ایران با حمایت دولت، پوشش ریسک جنگ را آغاز کردهاند تا امنیت جابجایی کالا برای بازرگانان ایرانی و منطقهای تضمین شود. این یک ابتکار مهم است، زیرا بدون پوشش بیمهای مناسب، هیچ کشتیای حاضر به ورود به منطقه پرخطر نخواهد شد.
حمایت دولت برای بازسازی و جبران خسارات
سخنگوی اوپکس همچنین از آمادگی دولت برای مشارکت در بازسازی و جبران خسارات ناشی از درگیریهای نظامی خبر داده است. به گفته حسینی، شرط اصلی بهرهمندی از این حمایتها، داشتن بیمه جنگ است که اکنون برای مردم و صنایع فراهم شده است. این رویکرد، گامی کلیدی برای حفظ تابآوری اقتصادی و بازسازی سریع زیرساختهای آسیبدیده در جنگ رمضان و حملات هوایی به تأسیسات نفت، گاز، پتروشیمی و فولاد ارزیابی میشود. دولت با فراهم کردن بستر بیمهای مناسب، تلاش میکند تا خسارتهای وارده به صنایع و مردم را جبران کند و از فرار سرمایه و تعطیلی کسبوکارها جلوگیری نماید. با این حال، موفقیت این طرح به سرعت عمل دولت در پرداخت غرامت و شفافیت در فرآیند ارزیابی خسارتها بستگی دارد. اگر این فرآیند طولانی و بوروکراتیک باشد، بسیاری از آسیبدیدگان ممکن است به موقع به حمایتهای دولتی دسترسی پیدا نکنند و کسبوکارهای آنها برای همیشه تعطیل شود.
بحران لجستیک، گره کور اقتصاد منطقه
توقف ۳۰۰۰ کشتی در پشت دروازههای تنگه هرمز و جهش بیسابقه نرخ حمل و نقل و بیمه، زنگ خطری جدی برای اقتصاد جهانی و به ویژه منطقه خاورمیانه است. تا زمانی که تنگه هرمز باز نشود و امنیت کشتیرانی برقرار نگردد، هزینههای لجستیک در سطوح بسیار بالا باقی خواهد ماند و فشار تورمی مضاعفی بر کالاهای وارداتی و صادراتی وارد خواهد شد. ابتکار دولت برای ارائه بیمه جنگ و حمایت از بازسازی، اقدامی مثبت اما ناکافی است. برای خروج از این بحران، نیاز به یک راهحل دیپلماتیک و بازگشایی پایدار تنگه هرمز است. در غیر این صورت، اقتصاد منطقه و جهان با یک بحران لجستیکی طولانیمدت مواجه خواهد شد که پیامدهای آن (افزایش تورم، کاهش تولید، و رکود) سالها باقی خواهد ماند. موفق باشید.
