دولت هند در تصمیمی که می‌تواند زنجیره تأمین سوخت اروپا را با بحران جدی مواجه کند، مالیات بر صادرات فرآورده‌های نفتی را تصویب کرده است. این تصمیم در حالی گرفته می‌شود که هند تقریباً تنها تأمین‌کننده بزرگ بنزین و دیزل برای بازار اروپا است.

به گزارش سرمایه فردا، شش هفته از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران می‌گذرد و حالا تبعات این درگیری از خاورمیانه فراتر رفته و به سیاست‌های نفتی هند هم رسیده است. دولت هند در اقدامی که می‌تواند زنجیره تأمین سوخت اروپا را با بحران جدی مواجه کند، مالیات بر صادرات فرآورده‌های نفتی را تصویب کرده است. این تصمیم در حالی گرفته می‌شود که هند تقریباً تنها تأمین‌کننده بزرگ بنزین و دیزل برای بازار اروپا است. حالا اروپا با سه بحران بزرگ روبروست: بحران تأمین مواد اولیه در صنایع نفت و گاز، بحران در بخش کشاورزی به دلیل وابستگی به دیزل و کود، و بحران در بخش گردشگری و حمل و نقل شهری. این گزارش نگاهی دارد به ابعاد این تصمیم و پیامدهای آن برای اقتصاد اروپا.

حمل و نقل جاده‌ای؛ نصف مصرف سوخت اروپا در خطر

با نگاهی به آمار مصرف سوخت در اروپا، می‌توان فهمید که چرا این تصمیم هند چنین فاجعه‌بار است. حدود نیمی از کل سوخت مصرفی در اروپا صرف حمل و نقل جاده‌ای می‌شود. یعنی کامیون‌هایی که کالاها را از یک کشور به کشور دیگر می‌برند، تریلرهایی که مواد غذایی را به سوپرمارکت‌ها می‌رسانند، وانت‌هایی که بارهای صنعتی را جابجا می‌کنند، همه و همه به بنزین و دیزل وابسته هستند. حالا هند که تقریباً تنها تأمین‌کننده بزرگ این فرآورده‌ها برای بازار اروپا است، مالیات بر صادرات را تصویب کرده و این یعنی محموله‌های سوختی هند که به سمت اروپا حرکت می‌کنند، با نرخ گران‌تری حتی نسبت به قیمت‌های موجود در بازار فروخته خواهند شد. این گرانی، مستقیماً به قیمت حمل و نقل و در نهایت به قیمت همه کالاها سرایت می‌کند. از نانی که سر سفره می‌گذارید تا لباسی که می‌پوشید، همه گران می‌شوند.

حمل و نقل هوایی؛ ۱۰ درصد مصرف سوخت در آسمان

حدود ۱۰ درصد از سوخت مصرفی در اروپا هم به حمل و نقل هوایی اختصاص دارد. هواپیماهایی که مردم را از شهری به شهر دیگر می‌برند، مسافران تجاری که برای کار به کشورهای دیگر سفر می‌کنند، و گردشگرانی که برای تعطیلات به اروپا می‌آیند، همه به سوخت هواپیما وابسته هستند. با تصمیم هند، قیمت سوخت هواپیما هم افزایش می‌یابد و این یعنی بلیت پروازها گران می‌شود، خطوط هوایی با کاهش سودآوری مواجه می‌شوند و ممکن است برخی مسیرهای کم‌سود تعطیل شوند. صنعت گردشگری که یکی از ارکان اقتصاد اروپا است، ضربه سنگینی خواهد خورد.

صنایع نفت و گاز؛ ماده اولیه برای فرآوری وجود ندارد

اولین بحرانی که اروپا با آن روبرو خواهد شد، در صنایع نفت و گاز است. پالایشگاه‌های اروپا برای تولید بنزین و دیزل به مواد اولیه نیاز دارند. اگر هند صادرات فرآورده‌های نفتی را گران کند یا محدود نماید، این پالایشگاه‌ها به سادگی نمی‌توانند مواد اولیه مورد نیاز خود را تأمین کنند. بسیاری از پالایشگاه‌های اروپا برای تأمین نفت خام و فرآورده‌های میانی به واردات وابسته هستند و هند یکی از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان آنها است. اختلال در این زنجیره، یعنی کاهش تولید، تعطیلی خطوط پالایش، و در نهایت کمبود بنزین و دیزل در بازار اروپا.

 کشاورزی؛ وابستگی مرگبار به دیزل و کود

دومین بحران، در بخش کشاورزی رقم می‌خورد. تراکتورها، کمباین‌ها و سایر ماشین‌آلات کشاورزی برای کار کردن به دیزل وابسته هستند. افزایش قیمت دیزل، هزینه تولید محصولات کشاورزی را بالا می‌برد و این افزایش به قیمت نهایی مواد غذایی سرایت می‌کند. از طرف دیگر، حمل اوره و سایر کودهای شیمیایی از خلیج فارس به اروپا به دلیل بسته شدن تنگه هرمز با مشکل مواجه شده و حالا گرانی سوخت، هزینه حمل را بیشتر هم می‌کند. کشاورزان اروپایی که از یک سو با کمبود کود و از سوی دیگر با گرانی سوخت مواجه هستند، با کاهش شدید سودآوری روبرو خواهند شد و این موضوع می‌تواند به کاهش تولید و افزایش قیمت مواد غذایی منجر شود.

 گردشگری و حمل و نقل شهری؛ بحرانی که زندگی روزمره را هدف می‌گیرد

سومین بحران، به بخش گردشگری و حمل و نقل شهری مربوط می‌شود. اتوبوس‌ها، تاکسی‌ها و خودروهای شخصی برای جابجایی روزمره به بنزین و دیزل وابسته هستند. گرانی سوخت، هزینه حمل و نقل شهری را افزایش می‌دهد و این یعنی مردم مجبور می‌شوند بخش بیشتری از درآمد خود را صرف سوخت کنند. از طرف دیگر، صنعت گردشگری که به پروازها و سفرهای جاده‌ای وابسته است، با کاهش تقاضا مواجه می‌شود. هتل‌ها، رستوران‌ها و مراکز تفریحی که به مسافران وابسته هستند، با کاهش درآمد روبرو خواهند شد. این بحران، نه تنها اقتصاد، بلکه زندگی روزمره شهروندان اروپایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

 تصمیمی که معادلات انرژی اروپا را تغییر داد

تصمیم دولت هند برای افزایش مالیات بر صادرات فرآورده‌های نفتی، در شرایطی گرفته شده که اروپا از یک سو با بسته شدن تنگه هرمز و اختلال در تأمین نفت خام و از سوی دیگر با جنگ در اوکراین و کاهش صادرات انرژی روسیه مواجه است. حالا با این تصمیم، قیمت بنزین و دیزل در اروپا بیش از آن چیزی که باید توسط اقتصاد حس شود، گران شده است. اروپا با سه بحران بزرگ روبروست: بحران تأمین مواد اولیه در صنایع نفت و گاز، بحران در بخش کشاورزی به دلیل وابستگی به دیزل و کود، و بحران در بخش گردشگری و حمل و نقل شهری. این بحران‌ها، زنجیره‌ای از مشکلات را ایجاد می‌کنند که دامن گیر همه بخش‌های اقتصاد اروپا خواهد شد. از نان و کره که سر سفره مردم است تا بلیط هواپیما و هتل، همه چیز گران می‌شود. و در این میان، بزرگ‌ترین بازندگان، مردم عادی هستند که هزینه این بحران را با کاهش قدرت خرید خود می‌پردازند.