یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵
مذاکرات سوئیس؛ تهران اجرای تعهدات را پیششرط ادامه مسیر میداند و واشنگتن از ورود به مرحله بعدی مذاکرات سخن میگوید
به گزارش سرمایه فردا، نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان عصر دیروز در بورگناشتوک سوئیس و با عنوان «نشست دریاچه لوسرن» آغاز شد. نشستی که در شرایطی حساس و در پی امضای یادداشت تفاهم اسلامآباد میان تهران و واشنگتن برگزار میشود و از آن بهعنوان نخستین آزمون جدی اجرای تعهدات دو طرف یاد میشود. ریاست هیئت ایرانی را محمدباقر قالیباف و ریاست هیئت آمریکایی را جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، برعهده دارند و قطر و پاکستان نیز در نقش میانجی و تسهیلگر در مذاکرات حضور یافتهاند. به گفته مقامات ایرانی، محور اصلی این نشست بررسی موارد نقض تفاهمنامه و یافتن راهحل برای اجرای تعهدات، بهویژه در زمینه توقف درگیریها در لبنان و دیگر بندهای توافق است.
در آستانه این دیدار، هیئتهای ایران و آمریکا رایزنیهای جداگانهای با مقامهای قطری و پاکستانی انجام دادند و دیدارهایی میان طرفهای مختلف برگزار شد. همزمان، جیدی ونس با ابراز امیدواری نسبت به نتایج مذاکرات، از امکان دستیابی به پیشرفت در دو پرونده مهم هستهای ایران و آتشبس در لبنان سخن گفت. این مذاکرات در حالی برگزار میشود که پس از ماهها گفتوگو و رایزنیهای فشرده، یادداشت تفاهم اسلامآباد به امضای روسای جمهوری ایران و آمریکا و نخستوزیر پاکستان رسیده و اکنون نگاهها به سوئیس دوخته شده است تا مشخص شود آیا طرفین میتوانند اختلافات موجود بر سر اجرای تعهدات را کاهش داده و مسیر مذاکرات را وارد مرحلهای تازه کنند یا خیر.
برخی این نشست را مقدمه ورود به مذاکرات نهایی میان ایران و آمریکا ارزیابی میکنند، اما تهران تاکید دارد که هدف اصلی از حضور در سوئیس، بررسی میزان اجرای تعهدات ثبتشده در تفاهم اسلامآباد است. به گفته مقامهای ایرانی، هنوز بخش مهمی از تعهدات طرف مقابل عملیاتی نشده و تا زمانی که این موارد محقق نشود، نمیتوان از ورود به مرحله جدید مذاکرات سخن گفت.یکی از مهمترین محورهای اختلاف، بند نخست تفاهم است که بر توقف درگیریها در همه جبههها بهویژه لبنان تاکید دارد. تهران معتقد است ادامه حملات اسرائیل به لبنان با روح و مفاد توافق در تعارض است و آمریکا باید برای اجرای این بخش از تفاهم مسئولیت بپذیرد.
در کنار این موضوع، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، کاهش محدودیتهای اقتصادی، صدور مجوزهای لازم برای صادرات نفت و کاهش آثار تحریمها نیز از جمله مطالبات اصلی ایران در مذاکرات جاری به شمار میرود. در مقابل، مقامهای آمریکایی از فضای مثبت مذاکرات سخن میگویند. جیدی ونس پیش از آغاز نشست ابراز امیدواری کرد که در دو پرونده مهم، یعنی موضوع هستهای ایران و آتشبس در لبنان، پیشرفت حاصل شود. با این حال، اختلاف نگاه دو طرف درباره اولویتها همچنان پابرجاست؛
واشنگتن از آغاز مرحله بعدی گفتوگوها سخن میگوید، در حالی که تهران بر اجرای کامل تعهدات مرحله نخست اصرار دارد. همزمان با مذاکرات سوئیس، بحث درباره ابعاد اقتصادی تفاهم اسلامآباد نیز ادامه دارد. بر اساس ارزیابیهای منتشرشده، ایران در این تفاهم امتیازهای مهمی در حوزه اقتصادی به دست آورده که رفع محدودیتهای صادرات نفت، آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده و کاهش فشارهای اقتصادی از آن جمله است. همچنین موضوع تنگه هرمز و تضمین امنیت عبور و مرور کشتیهای تجاری نیز در متن تفاهم جایگاه ویژهای یافته است.
با این حال بخش مهمی از تعهدات آمریکا به مراحل بعدی موکول شده و هنوز سازوکار روشنی برای تضمین اجرای آنها وجود ندارد. همین مسئله باعث شده موضوع «تضمین» به یکی از اصلیترین محورهای مذاکرات سوئیس تبدیل شود. تجربه خروج آمریکا از برجام همچنان بر محاسبات تهران سایه افکنده و مقامهای ایرانی تاکید دارند که بدون سازوکارهای عملی برای راستیآزمایی و تضمین اجرای تعهدات، نمیتوان به پایداری توافق امیدوار بود.
تحولات اخیر با استقبال بسیاری از کشورهای آسیایی روبهرو شده است. پاکستان، چین، هند، ژاپن، کره جنوبی و شماری دیگر از کشورهای منطقه، کاهش تنش میان تهران و واشنگتن را عاملی موثر بر ثبات بازارهای جهانی، امنیت انرژی و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز دانستهاند. از نگاه این کشورها، هرگونه شکست در روند فعلی میتواند تبعات اقتصادی و امنیتی گستردهای برای منطقه و جهان به همراه داشته باشد.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا