اجرای قانون ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول با استفاده از قراردادهای استاندارد، راهکاری برای تقویت امنیت حقوقی و کاهش ریسک معاملات ملکی است. این قراردادها امکان ثبت لحظهای معاملات و جلوگیری از تخلفات را فراهم میکنند.
به گزارش سرمایه فردا، محمد جواد زبردست، کارشناس حقوقی، به تحلیل دقیق قانون ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و جزئیات مربوط به قراردادهای استاندارد پرداخت. وی به تشریح شیوههای مختلف برای ثبت معاملات، شرایط گروههای مختلف مالکین و مزایای استفاده از قراردادهای استاندارد پرداخت و مقاومتهای موجود در برابر اجرای این قانون را بررسی کرد.
هدف قانون ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
قانون مربوط به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول با هدف تقویت امنیت حقوقی مالکیت، کاهش ریسک معاملات ملکی و پیشگیری از تخلفات در بازار مسکن، در سال ۱۴۰۱ به تصویب رسید. یکی از اهداف مهم این قانون، فراهم کردن امکان ثبت لحظهای معاملات در هنگام توافق است. به این ترتیب، طرفین میتوانند بدون نیاز به مراجعه به نهادهای دیگر یا انجام مراحل حقوقی پیچیده، معاملات خود را بهصورت آنلاین و در لحظه ثبت کنند.
- تقویت امنیت حقوقی مالکیت: با ثبت رسمی معاملات، مالکیت افراد بهطور رسمی و حقوقی تأیید میشود که از بروز مشکلات و منازعات حقوقی در آینده جلوگیری میکند.
- کاهش ریسک معاملات ملکی: ثبت رسمی معاملات میتواند از بروز تخلفات و کلاهبرداریهای ملکی جلوگیری کند و اطمینان بیشتری را برای طرفین معامله فراهم کند.
- پیشگیری از تخلفات در بازار مسکن: ثبت رسمی معاملات باعث شفافیت بیشتر در بازار مسکن میشود و از فعالیتهای غیرقانونی جلوگیری میکند.
آییننامههای قانون و اجرای قراردادهای استاندارد
این قانون شامل ۱۴ آییننامه است که اولین آنها، مربوط به مادۀ ۳ قانون، در تاریخ ۲۵ شهریور ماه امسال ابلاغ شده است. براساس این آییننامه، تحقق اهداف تعیینشده در گرو بهکارگیری قراردادهای استاندارد است. این قراردادها شامل نمونههایی از پیشتعریفشده هستند که شروط خاصی در آنها لحاظ شده است. بارگذاری این قراردادها در سامانههای اینترنتی مرتبط با معاملات املاک بر عهده قوه قضائیه است و سازمان ثبت مسئول اجرای این فرآیند میباشد، هرچند این سازمان هنوز اقدامات لازم برای بارگذاری قراردادهای استاندارد در سامانهها را انجام نداده است.
- پیشتعریفشده بودن قراردادها: این قراردادها دارای متنی استاندارد و از پیش تعیین شده هستند که شرایط حقوقی لازم را دارا میباشند.
- بارگذاری در سامانههای اینترنتی: این قراردادها در سامانههای اینترنتی مربوط به معاملات املاک بارگذاری شده و به راحتی قابل دسترسی و استفاده هستند.
مقاومتها در برابر اجرای قانون
محمد جواد زبردست، کارشناس حقوقی، به گفتگو با خبرگزاری … پرداخت و گفت: «طبق این قانون، قوه قضاییه ملزم کرده است که قراردادهای استاندارد در سامانه ثبت الکترونیک اسناد بارگذاری شوند، اما هنوز مقاومتهایی در برابر اجرای این قانون مشاهده میشود. در خصوص قراردادهای استاندارد، باوجود الزامات قانونی برای ثبت این قراردادها در سامانه، هنوز برخی از مردم مقاومتهایی در برابر اجرای این قانون نشان میدهند.»
- مقاومتهای موجود: برخی از افراد و نهادها در برابر تغییرات قانونی و استفاده از قراردادهای استاندارد مقاومت نشان میدهند که میتواند به دلیل عدم آگاهی کافی یا علاقه به حفظ روشهای قدیمی باشد.
- **مزایای استفاده از **قراردادهای استاندارد****: کاهش تخلفات، افزایش امنیت حقوقی و تسهیل معاملات ملکی از جمله مزایای استفاده از این قراردادها است که باید برای مردم بهدرستی تشریح شود.
مزایای قراردادهای استاندارد
محمدجواد زبردست در خصوص قراردادهای استاندارد، بیان کرد: «این قراردادها مدلی از قراردادهای خودکاربری هستند که در آن طرفین نیازی به مراجعه به بنگاه یا دفتر اسناد رسمی ندارند و میتوانند قرارداد خود را در سامانه ثبت کنند. افراد در این قراردادها به هیچ وجه نباید تغییراتی در متن قرارداد ایجاد کنند، زیرا متن قراردادهای استاندارد از پیش تعیین شده است. همچنین، در صورتی که طرفین از این شیوه استفاده کنند، نیازی به مراجعه به دفتر اسناد رسمی نیست و پس از ثبت در سامانه، قرارداد معتبر خواهد بود.»
- خودکاربری: قراردادهای استاندارد به صورت خودکاربری طراحی شدهاند و نیاز به مراجعه حضوری به بنگاه یا دفتر اسناد رسمی را کاهش میدهند.
- عدم تغییرات در متن قرارداد: متن قراردادهای استاندارد از پیش تعیین شده است و افراد نمیتوانند تغییراتی در آن ایجاد کنند که باعث یکسانسازی و شفافیت بیشتر میشود.
- اعتبار قراردادها پس از ثبت: پس از ثبت قرارداد در سامانه، این قراردادها به صورت رسمی و معتبر شناخته میشوند و نیازی به مراحل اضافی نیست.
تغییرات قانونی و اثرات آن بر معاملات
وی توضیح داد: «این تغییرات قانونی باعث ایجاد انقلاب عظیمی در نحوه انجام معاملات اموال غیرمنقول شده است و مردم باید به مرور زمان به این تغییرات عادت کنند. این قانون بهویژه در مواردی که افراد از اسناد عادی استفاده میکنند، اهمیت زیادی دارد، زیرا در صورت بروز مشکلات حقوقی، دادگاهها به اسناد عادی هیچ اعتنایی نخواهند کرد.»
- انقلاب عظیم در نحوه انجام معاملات: تغییرات قانونی منجر به تحول بزرگی در نحوه انجام معاملات اموال غیرمنقول شده است که نیازمند زمان برای عادت مردم به این تغییرات است.
- اهمیت ثبت رسمی اسناد: استفاده از اسناد عادی ممکن است در صورت بروز مشکلات حقوقی مورد قبول دادگاهها نباشد و ثبت رسمی اسناد اهمیت زیادی دارد.
تاخیر در بارگذاری قراردادهای استاندارد
این کارشناس حقوقی در خصوص تأخیر در بارگذاری قراردادهای استاندارد در سکوهای اینترنتی معاملات، گفت: «باوجود گذشت چندین ماه از تصویب آییننامه ماده ۳ قانون الزام، هنوز این قراردادها در سامانه منتشر نشدهاند. قراردادهای استاندارد با شفافسازی و کاهش ریسک معاملات، امنیت حقوقی مردم را تضمین کرده و به سود همگان است. البته که این تأخیر به دلیل مقاومتهای اولیه در برابر تغییرات قانونی است. شایان ذکر است که با راهاندازی سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی (ساغر) در آینده نزدیک، این موضوع بهطور کامل عملیاتی خواهد شد.»
- تاخیر در بارگذاری: بارگذاری قراردادهای استاندارد در سامانهها به تأخیر افتاده است که میتواند به دلیل مقاومتهای اولیه در برابر تغییرات باشد.
- سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی (ساغر): این سامانه در آینده نزدیک راهاندازی خواهد شد و بهطور کامل به عملیاتی شدن این قانون کمک میکند.
اهمیت اطلاعرسانی درباره قراردادهای استاندارد
وی در پایان افزود: «اگر اطلاعرسانی مناسبی درباره قراردادهای استاندارد صورت گیرد و مزایای آنها مانند کاهش تخلفات، افزایش امنیت حقوقی و تسهیل معاملات ملکی، بهدرستی برای مردم تشریح شود، استقبال گستردهای از سوی جامعه صورت خواهد گرفت. شفافسازی و دسترسی آسان به این قراردادها میتواند اعتماد عمومی را تقویت کرده و روند معاملات را بهنفع مردم سادهتر و امنتر کند.»
- اطلاعرسانی مناسب: اطلاعرسانی دقیق و مناسب در خصوص مزایای قراردادهای استاندارد میتواند استقبال عمومی از این قراردادها را افزایش دهد.
- تقویت اعتماد عمومی: شفافسازی و دسترسی آسان به قراردادهای استاندارد میتواند اعتماد عمومی را تقویت کرده و روند معاملات را سادهتر و امنتر کند.
