پایگاه خبری سرمایه فردا

اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ برای صنعت زراعت و کشاورزی، ماهی تقریباً تماماً صعودی و استثنایی بود. از مجموع ۱۸ شرکت این گروه، ۱۷ شرکت موفق به ثبت رشد فروش شدند و تنها یک شرکت با افت مواجه بود. بهپاک با رشد ۲۸۷ درصدی بهترین عملکرد را داشت و سپید با فروش ۵ هزار و ۱۶ میلیارد تومانی، بزرگترین فروشنده این گروه لقب گرفت.

بانک کشاورزی به یک بمب ساعتی در سیستم بانکی کشور تبدیل شده است. دو راه پیش روست؛ یا درمان دردناک (بازسازی ساختاری، واگذاری دارایی‌های غیرجاری، تزریق سرمایه بزرگ و تعویض مدیریت) یا انفجار (بحران سیستماتیک در کل شبکه بانکی).

بررسی جزئیات نشان می‌دهد شرکت‌هایی مانند زپارس، سیمرغ، بهپاک و حتی سپید به‌طور جدی از میانگین صنعت عقب مانده‌اند. این عقب‌ماندگی می‌تواند در بلندمدت به کاهش سهم بازار و تضعیف جایگاه آنها منجر شود.

افت عملکرد گروه زراعت در ۸ ماهه ۱۴۰۴ در شرایطی اتفاق افتاده که محصولات غذایی در سال جاری بیشترین رشد قیمت را تجربه کرده‌اند.

 در حالی که برخی مسئولان، تحریم‌ها را عامل اصلی بحران اقتصادی می‌دانند، کارشناسان تأکید می‌کنند اقتصاد ایران بیش از هر چیز از سوء‌مدیریت در وزارتخانه‌های نفت و جهاد کشاورزی آسیب دیده است؛ بحرانی که امروز سفره مردم را کوچک‌تر از همیشه کرده و تولید و تجارت کشور را در آستانه توقف قرار داده است.

افزایش بی‌سابقه قیمت گوشت و مرغ، تنها نشانه‌ای از یک بحران عمیق‌تر است بحرانی که ریشه در ناهماهنگی ساختاری، انحصار واردات، و اختلال در تأمین ارز دارد. حالا سازمان بازرسی کل کشور باید تصمیم بگیرد برای برخورد با مدیران میانی یا شناسایی و مهار علت‌های اصلی در دو وزارتخانه کلیدی نفت و کشاورزی.

صندوق بیمه کشاورزی، از نهادهای کلیدی در حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی، در سال ۱۴۰۴ با زیان خالص بیش از هزار میلیارد تومان مواجه شده است—در حالی که در سال ۱۴۰۳ سود خالص آن ۲۷۱ میلیارد تومان بود. زیان انباشته این صندوق اکنون بیش از ۲۵۰ برابر سرمایه ثبت‌شده آن است. در کنار این بحران مالی، پرداخت‌های فاقد مجوز قانونی و انتصاب‌های مدیریتی با سوابق غیرتخصصی، وضعیت این نهاد را در مسیر فرسایش قرار داده‌اند.

در دل خاک ایران، ظرفیت‌هایی نهفته‌اند که سال‌هاست زیر سایه ساختارهای سنتی و تحریم‌های بین‌المللی، فرصت شکوفایی نیافته‌اند. کشاورزی ایران، با همه تنوع اقلیمی و دانش بومی‌اش، هنوز درگیر الگوهایی است که بهره‌وری را محدود کرده‌اند. اما حالا، زمان عبور فرا رسیده—عبور از سنت به صنعت، از پراکندگی به یکپارچگی، و از وابستگی به ارزآوری پایدار.

در حالی که قیمت صیفی‌جات در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ بین 40 تا 100 درصد افزایش یافته، وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر عرضه مستقیم، به دنبال اصلاح زنجیره معیوب بازار است.