پایگاه خبری سرمایه فردا

سؤال این نیست که چرا جوانان از ازدواج فرار می‌کنند. سؤال این است که با این هزینه‌های سرسام‌آور و با وجود تورم افسارگسیخته، مگر چه کسانی هنوز می‌توانند چنین رویایی را تجربه کنند؟

قیمت پوشک در دی ماه ۱۴۰۴ حدود ۸۰ درصد گران شده است به طوری که مثلاً پوشک سایز ۴ مای بی بی از ۳۷۰ هزار تومان به ۶۷۰ هزار تومان رسیده درحالی که بهمن ۱۴۰۳ حدود ۲۵۰ هزار تومان قیمت داشت یعنی در یک سال بیش از صد درصد گران شده است. آیا در این شرایط بین قیمت پوشک و فرزندآوری رابطه‌ای وجود ندارد؟

یک میلیون نفر در صف وام ازدواج هستند و بانک‌ها همچنان اولویتی برای افزایش وام‌های تکلیفی ندارند هرچند در کمیسیون فرهنگی مجلس رأی به افزایش آن داده‌اند.

در جامعه‌ای که ازدواج به کمک هدایا و کارتخوان‌ها به یک صندوق سرمایه‌گذاری جمعی بدل شده، مرگ همچنان بار مالی سنگینی بر دوش خانواده‌ها می‌گذارد. مقایسه هزینه‌های عروسی و مراسم تدفین نشان می‌دهد که در بسیاری موارد، آخرین بدرقه یک عزیز از آغاز زندگی یک زوج جوان گران‌تر تمام می‌شود؛ واقعیتی که نه‌تنها بحران اقتصادی، بلکه بحران امید اجتماعی را آشکار می‌سازد.

در شرایطی که صف‌های دریافت وام ازدواج طولانی‌تر از همیشه شده‌اند، بانک مرکزی با معرفی کارت رفاهی ازدواج، تلاش دارد مسیر تشکیل خانواده را کوتاه‌تر و منابع مالی را به سمت تولید داخلی هدایت کند. اما این طرح، در کنار مزایای عملیاتی، نگرانی‌هایی جدی درباره حذف تدریجی وام نقدی و محدودسازی اختیار زوج‌ها به همراه داشته است.

جوانان با تجرد اجباری، فشار اقتصادی و آرزوهای دست‌نیافتنی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، پدیده شوگر مامی و شوگر ددی به الگویی نگران‌کننده بدل شده است؛ رابطه‌هایی که با وعده رفاه آغاز می‌شوند و با احساس بردگی، افسردگی و فروپاشی عاطفی به پایان می‌رسند. این پدیده، نه یک انحراف فردی، بلکه نشانه‌ای از بحران‌های ساختاری در جامعه‌ای است که نهادهایش از کار افتاده‌اند.

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، با انتقاد از تعلل دولت در تخصیص منابع تبصره ۱۸ بودجه، هشدار داد که تأخیر شش‌ماهه در ابلاغ سهم نهادهای عمومی، جریان اشتغال کشور را با آسیب جدی مواجه کرده و بسیاری از کارآفرینان را از چرخه حمایت خارج ساخته است. او خواستار بازنگری در نحوه تخصیص منابع و آغاز به‌موقع پرداخت‌ها از ابتدای سال آینده شد.

بانک مرکزی از پرداخت بیش از ۳۴۴ هزار میلیارد تومان وام قرض‌الحسنه در یک سال خبر داد اما افزایش ۱۲۸ درصدی وام ازدواج و ۱۰۲ درصدی وام فرزندآوری در برابر صف‌های طولانی و سخت‌گیری بانکی متناقض است.

در شرایطی که تورم، رکود و فشارهای اقتصادی زندگی مردم را تحت‌تأثیر قرار داده‌اند، نظام بانکی کشور به‌جای ایفای نقش حمایتی در تأمین مالی خانوارها و کسب‌وکارهای خرد، با رفتارهای سلیقه‌ای، نظارت ضعیف و سیاست‌های انقباضی، مسیر دریافت تسهیلات را به چالشی فرسایشی تبدیل کرده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که پرداخت وام‌های ازدواج، فرزندآوری و معیشتی نه‌تنها با تبعیض و بی‌نظمی همراه است، بلکه موجب گسترش نارضایتی اجتماعی و تضعیف اعتماد عمومی به بانک‌ها شده؛ در حالی که بانک مرکزی نیز با وجود اختیارات قانونی، از برخورد مؤثر با این بی‌عدالتی‌ها خودداری کرده است.