پایگاه خبری سرمایه فردا

کارشناسان سازمان ملل تأکید کرده‌اند که این سناریوها (بازگشت تدریجی نفت و گاز به تعادل طی ۱.۵ سال) فقط در صورتی معتبر هستند که طی ماه‌های آینده جنگ جدیدی در خاورمیانه آغاز نشود.

رفتار مصرف‌کننده ایرانی در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ دستخوش یک دگرگونی بنیادین شده است. خروج از فروشگاه‌های بزرگ، سقوط فروش پوشاک و لوازم آرایشی، و هجوم به سوی ماکارونی، سیب‌زمینی و پلتفرم‌های مقایسه قیمت، تصویر روشنی از «اثر رژ لب» در اقتصاد ایران ترسیم می‌کند. گزارش پیش‌رو، ۱۱ نشانه این تحول را با نگاهی به ارقام سود و زیان و درصد تغییرات، تحلیل می‌کند.

بهینه‌سازی مصرف انرژی در ایران، به جای آنکه به راهکاری علمی برای کاهش ناترازی گاز تبدیل شود، در سایه استانداردهای مخدوش و محاسبات صوری به بستری برای رانت‌های چند ده هزار میلیاردی بدل شده است. طرح تعویض بخاری‌های گازی نمونه‌ای روشن از این روند است؛ جایی که راندمان‌های صوری، برچسب‌های انرژی غیرواقعی و فقدان حکمرانی فنی شفاف، نه تنها بحران انرژی را حل نمی‌کنند، بلکه خود به بحران تازه‌ای در صنعت و اقتصاد کشور دامن می‌زنند.

فرمان تازه ترامپ علیه نفت‌کش‌های ونزوئلا تنها مادورو را هدف نگرفته، بلکه بازار جهانی نفت، اروپا و حتی شرکت‌های نفتی آمریکایی را درگیر کرده است؛ اقدامی که بیش از آنکه اقتصادی باشد، بخشی از راهبرد ژئوپلیتیک واشنگتن برای بازآرایی قدرت در بازار انرژی محسوب می‌شود.

پس از شش سال ثبات ریالی در قیمت بنزین، دولت با اجرای طرح سه‌قیمتی، گام تازه‌ای در مسیر اصلاح یارانه‌ها برداشت؛ تصمیمی که نه تنها معادلات اقتصادی را تغییر می‌دهد، بلکه بازتابی از تلاش برای مدیریت مصرف، کاهش فشار بودجه‌ای و مهار قاچاق سوخت است.

در بحبوحه تحولات ژئوپلیتیک و فناوری، انرژی به نقطه تلاقی منافع ملی، رقابت‌های جهانی و آینده‌نگری اقتصادی تبدیل شده است. هشدار مشترک آمریکا و قطر به اروپا درباره مقررات پایداری، کاهش هزینه‌های تولید نفت شیل با هوش مصنوعی، اتحاد استراتژیک واشنگتن و کانبرا علیه سلطه چین بر عناصر نادر، و تلاش دولت آمریکا برای بازسازی ذخایر نفتی، همگی نشانه‌هایی از بازآرایی قدرت در جهان انرژی هستند.

سرمایه‌گذاری گسترده چین در انرژی‌های تجدیدپذیر، این کشور را به بزرگ‌ترین تولیدکننده انرژی پاک جهان تبدیل کرده است—جایگاهی که نه‌تنها حاصل ظرفیت داخلی، بلکه نتیجه نفوذ فزاینده پکن در زنجیره‌های تأمین جهانی و پروژه‌های زیرساختی در اقتصادهای نوظهور، به‌ویژه در آفریقاست. با مشارکت در ۸۴ پروژه انرژی در قاره سیاه طی چهار سال اخیر، چین اکنون نقشی راهبردی در گذار انرژی آفریقا ایفا می‌کند؛ هرچند ابهام در سازوکارهای مالی همچنان نگرانی‌های جدی برای پایداری این نفوذ ایجاد کرده است.

در حالی که ناترازی برق کشور به بیش از ۱۶ هزار مگاوات رسیده و تابستان‌ها با بحران خاموشی مواجه‌ایم، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی به‌عنوان راه‌حلی مقرون‌به‌صرفه و فوری، همچنان با موانع مالی، فنی و اداری روبه‌روست. با وجود ظرفیت بالای ایران در کمربند خورشیدی جهان، سهم انرژی‌های تجدیدپذیر از شبکه برق تنها ۱.۸ درصد است. دبیر انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر با انتقاد از عملکرد نظام بانکی و ضعف در خرید تضمینی، خواستار تسهیل سرمایه‌گذاری مردمی و تجمیع ظرفیت‌ها برای عرضه در بورس انرژی شد.

وقتی خاموشی‌ها به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شدند، امید از جایی غیرمنتظره جوانه زد از دل یک مدرسه فنی‌وحرفه‌ای، از ذهن دختری نوجوان، و از زخمی که پدرش در یک حادثه صنعتی برداشت. این روایت، داستان عبور از بحران است؛ نه با بودجه‌های کلان، بلکه با اراده، همدلی، و نوری که از پشت‌بام‌ها آغاز شد و به قلب یک شهر رسید.