پایگاه خبری سرمایه فردا

آبان به نیمه رسیده و هنوز خبری از برف نیست. نه در تهران، نه در کوهستان‌های همیشه سفید، نه حتی در مناطق برف‌خیز. کارشناسان می‌گویند برف‌ها زودتر آب می‌شوند، دیرتر می‌بارند، و کمتر از همیشه می‌مانند. این فقط یک تغییر آب‌وهوایی نیست؛ زنگ خطری است برای منابع آب، کشاورزی، و آینده اقلیمی ایران.

تهران، کلانشهری که هر روز بلندتر می‌شود، حالا با بحران آب نفس می‌کشد. سدها خشک‌تر، چاه‌ها کم‌رمق‌تر، و جمعیت بیشتر شده‌اند. در این جدال نابرابر میان ساخت‌وساز بی‌مهار و منابع محدود، پایتخت به مرز شکست اکولوژیک رسیده است. آیا زمان توقف توسعه بی‌برنامه فرا نرسیده؟

در قلب پایتخت، برج‌ها هر روز قد می‌کشند، اما سدها هر روز فرو می‌نشینند. تهران در میانه‌ی یک تناقض تاریخی ایستاده: توسعه‌ای که بی‌محابا پیش می‌رود، و منابعی که بی‌صدا تحلیل می‌روند. بحران آب دیگر یک هشدار زیست‌محیطی نیست؛ تهدیدی است برای امنیت، اقتصاد و آینده‌ی شهری که نفس‌هایش را با چاه‌های خشک و باران‌های کم‌رمق تنظیم می‌کند.

در حالی که کشور با تورم، تحریم، کسری بودجه و فرسایش اعتماد عمومی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند، طرح انتقال پایتخت به سواحل خلیج فارس بار دیگر از سوی رئیس‌جمهور مطرح شده است—پیشنهادی که نه پشتوانه مطالعاتی دارد و نه پاسخگوی اولویت‌های فوری مردم. در شرایطی که جامعه چشم‌انتظار اصلاحات اقتصادی و ثبات معیشتی است، پرداختن به چنین پروژه‌ای بیشتر نشانه‌ای از گریز دولت از واقعیت‌های سخت امروز است.

رهاسازی ۱۰۰ هزار قطعه بچه‌ماهی در دریاچه شهدای خلیج فارس، در حالی از سوی شهرداری تهران آغاز شده که نه مطالعات زیست‌محیطی انجام شده، نه نظارت سازمان محیط زیست برقرار است. این تصمیم، با هدف کاهش جمعیت حشرات و افزایش سرانه مصرف آبزیان، در شرایط خشکسالی و افت کیفیت آب، نگرانی‌های جدی درباره سلامت اکوسیستم و ایمنی غذایی شهروندان ایجاد کرده است.

در حالی‌که بیمارستان‌ها باید در زمان بحران پناهگاه و نقطه اتکای شهروندان باشند، بسیاری از مراکز درمانی تهران خود در معرض تهدیدهای جدی قرار دارند. از زلزله و جنگ تا سیل و حملات سایبری، زیرساخت‌های درمانی پایتخت با چالش‌های ایمنی روبه‌رو هستند؛ چالش‌هایی که بارها هشدار داده شده اما همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند.

پارک جنگلی چیتگر، یکی از مهم‌ترین منابع اکولوژیک غرب تهران، این روزها با خشکسالی، آفت‌زدگی و کم‌آبی دست‌وپنجه نرم می‌کند. درختانی که باید سایه‌سار شهر باشند، حالا زرد و نحیف‌اند؛ قربانی بی‌توجهی به تعهدات آبی و مدیریت ناکارآمد در تأمین منابع حیاتی.

افشای فهرست جدیدی از مجتمع‌های تجاری ناایمن در تهران، بار دیگر زنگ خطر را برای ایمنی شهری به صدا درآورده است. با وجود کاهش تعداد ساختمان‌های بحرانی از ۱۲۹ به ۶۰ مورد، هنوز بیش از ۷۸ هزار ساختمان ناایمن در پایتخت شناسایی شده‌اند از بیمارستان‌ها تا بازارهای پررفت‌وآمد. پرسش بی‌پاسخ این است: چرا با وجود هشدارها، این مراکز همچنان فعال‌اند و چه کسی مسئول فاجعه احتمالی بعدی خواهد بود؟

کاخ مظفری دارآباد، بنایی قجری با معماری فرانسوی، روزگاری پناهگاه مظفرالدین شاه برای درمان سل بود و امروز، در دل بیمارستان مسیح دانشوری، به موزه‌ای پزشکی بدل شده است. این کاخ که در دوره رضا شاه به آسایشگاه سل و سپس به مرکز آموزش و پژوهش بیماری‌های ریوی تبدیل شد، اکنون نمادی از پیوند تاریخ، درمان و معماری در شمال تهران است.