پایگاه خبری سرمایه فردا

تا زمانی که فولاد مبارکه و فولاد خوزستان نتوانند به چرخه تولید پایدار و کامل بازگردند، خبری از صادرات اسلب و ورق گرم نخواهد بود. و هر چه این بازسازی طولانی‌تر شود، بازارهای صادراتی از دست رفته، جای خود را به رقبای منطقه‌ای (ترکیه، روسیه و حتی چین) خواهند داد.

با توقف دو غول بی‌بدیل فولاد کشور، یعنی فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان، نه تنها یک میلیارد دلار درآمد صادراتی از دست رفته است، بلکه ایران حالا مجبور شده برای جلوگیری از تعطیلی زنجیره پایین‌دستی، دست به دامان واردات ۴ میلیارد دلاری ورق فولادی شود. رضا شهرستانی، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد، هشدار می‌دهد که مجموع این دو تکان، تراز ارزی کشور را با ناترازی ۵ میلیارد دلاری روبرو کرده است. گزارشی از عمق یک بحران صنعتی که تبعات آن تا سال‌ها گریبان‌گیر اقتصاد خواهد بود.

کارشناسان برآورد می‌کنند که بین ۱۲ تا ۲۴ ماه طول می‌کشد تا صنعت فولاد ایران به وضعیت عادی بازگردد. در این مدت، بازار فولاد با گرانی، کمبود و نااطمینانی مواجه خواهد بود.

صنعت فولاد و آهن ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، عملکردی دوگانه و عجیب را به نمایش گذاشته است. بررسی عملکرد بیش از ۲۵ شرکت بزرگ این صنعت نشان می‌دهد مجموع درآمدها با رشد حدود ۳۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به بیش از ۸۶۶ هزار میلیارد تومان رسیده است.

صورت‌های مالی ۹ ماهه فولاد هرمزگان جنوب، روایتی دوگانه را به نمایش گذاشته است: در ویترین، سود اسمی با رشد ظاهری حفظ شده، اما در پشت صحنه، جریان نقد عملیاتی با افتی معنادار مواجه شده است. این شکاف میان «سود حسابداری» و «واقعیت نقدینگی» این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ فولاد مبارکه برای ثبت رکوردهای کمی دیکته‌شده از اصفهان، کیفیت سود خود را قربانی می‌کنند؟

در میانهٔ ژوئن ۲۰۲۵، آسمان چند شهر ایران ناآرام بود. جنگ با اسرائیل، که تا پیش از این در سطح تهدید و راهبردهای پنهان جریان داشت، اینبار خود را در رادار تأسیسات فولاد خوزستان نشان داد؛ هرچند پهپاد سرنگون شد و خط تولید آسیب ندید، اما زنجیرهٔ اعتماد در بازار فولاد منطقه، از همان لحظه ترک برداشت. متال اکسپرت در گزارشی که بامداد ۱۷ ژوئن منتشر کرد، تصویری از صنعتی به تصویر کشید که نه فقط با تحریم و نوسان ارز که اکنون با واقعیت تلخ جنگ دست‌به‌گریبان است.

صنعت فولاد ایران امروز در نقطه‌ای ایستاده که درآمدهای کلان صادراتی از یک‌سو و زیرساخت‌های فرسوده و ناکافی شرکت‌ها از سوی دیگر، تصویری متناقض از آن ارائه می‌دهد.

عضو خانه صنعت، معدن و تجارت گفت: ایران با برخورداری از ذخایر معدنی غنی، می‌تواند با توسعه معادن و به‌کارگیری فناوری‌های نوین از طریق شرکت‌های بزرگ همچون فولاد مبارکه در فرآوری، وابستگی خود به واردات را کاهش دهد و ارزش افزوده بیشتری در داخل کشور ایجاد کند.

ارزش بازار ملی مس ایران با جهشی چشمگیر، بیش از دو برابر فولاد مبارکه شد؛ اتفاقی که در کمتر از یک سال، توازن تاریخی میان دو غول صنعت فلزات اساسی را برهم زد و پرسش‌های تازه‌ای درباره آینده فولادسازان و سیاست‌های حمایتی دولت ایجاد کرده است.