پایگاه خبری سرمایه فردا

باید دوباره از انباشت سرمایه، استثمار نیروی کار، دولت سرمایه دار، تمرکز انحصارگر، و سرکوب پرسید، این یعنی اقتضائات دوران باردیگر ما را به پرسش‌های بزرگ اقتصاد سیاسی رسانده است، چیزی که نزدیک به صدسال از آن دور شده بودیم.

از گذشته‌های دور و تا دوران مدرن، یکی از اصلی‌ترین پایه‌های مشروعیت حکومت‌ها به اینه که یک نظام عادلانه داشته باشند. عدالت از دیرباز تعاریف گوناگونی داشته، اما لااقل در دوران مدرن، تعریف رایج عدل و داد یعنی تاسیس نظام مبتنی بر آزادی و برابری شهروندان است.

طباطبایی تأکید می‌کند که نسل‌های ما، به دلیل «تصلب سنت» و «انحطاط تاریخی»، نتوانستند پرسش‌های بنیادین را مطرح کنند. اما ما امروز می‌توانیم با شناخت «خاطره تاریخی» و «عقل عقلایی» که در فرهنگ ایرانی باقی مانده، به سمت تدوین نظریه‌ای برویم که هم ناظر به واقعیت‌های ایران باشد و هم امکان خواندن تاریخ معاصر را فراهم کند. در غیر این صورت، همچنان در دام ایدئولوژی‌ها و مفاهیم بلاموضوع باقی خواهیم ماند و از فهم خودمان بازخواهیم ماند

این گزارش به تحلیل دو چارچوب نظری مهم (تئوری انتخاب و تئوری بازی‌ها) و سپس به بررسی ریشه‌های تصمیم‌های اشتباه، اهمیت فرآیند تصمیم‌سازی، آفت‌ها و در نهایت نقش مسئولیت و پاسخگویی می‌پردازد.

اسمش بنکسی است؛ هنرمندی که به خاطر نقاشی‌های دیواری‌اش شهرت دارد اما در حال حاضر بسیاری از مردم دنبال شناخت بیشتر او هستند، داستان چیست؟

توافق طائف، هرچند پایانی بر جنگ داخلی لبنان بود، اما با تثبیت تقسیمات فرقه‌ای و اعطای حق وتو به جناح‌های مذهبی، ساختاری شکننده و تکه‌تکه از حکمرانی را بنا نهاد که به "نظم آنارشیک" شهرت یافته است. این نظم، با وجود جلوگیری از تسلط مطلق یک گروه، مانع حکمرانی مؤثر و اصلاحات بنیادین شده و کشور را در چرخه‌ای از فساد، ناکارآمدی و بحران اقتصادی گرفتار کرده است. تلاش برای تغییر این تعادل، به‌ویژه با هدف تضعیف حزب‌الله یا حذف قدرت فرقه‌ای شیعه، می‌تواند لبنان را از این نظم شکننده به آنارشی پرهزینه‌ای سوق دهد که بازگشت به درگیری‌های خونین را محتمل می‌سازد.

در حالی‌که اصلاحات اقتصادی در آرژانتین نتایجی چشمگیر به همراه داشته، بسیاری از اقتصاددانان چپ‌گرا که پیش‌تر نسبت به این سیاست‌ها هشدار داده بودند، بار دیگر در پیش‌بینی‌های خود ناکام ماندند. این شکست‌ها تصادفی نیستند؛ بلکه ریشه در نظریه‌هایی دارند که واقعیت‌های بازار را نادیده می‌گیرند. در جهانی که بازار ایده‌ها فاقد سازوکار بازخورد شفاف است، حتی اندیشه‌های اشتباه نیز می‌توانند مورد ستایش قرار گیرند و مسیر سیاست‌گذاری را منحرف کنند.

آدام گرنت، نویسنده و روان‌شناس برجسته، با طراحی هرم سبک‌های تفکر، تصویری روشن از سطوح مختلف اندیشیدن انسان‌ها ارائه می‌دهد—از کسانی که درگیر اثبات خود و شکست دیگران‌اند تا آنان که با ذهنی باز، تغییر دیدگاه را نشانه‌ای از رشد می‌دانند. این مدل، نه‌تنها ابزاری برای شناخت خود و دیگران است، بلکه راهی برای ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری و رسیدن به بلوغ فکری است.

در سال‌های اخیر، پیروی از سیاست‌های نئولیبرالی در فضای اقتصادی ایران نه‌تنها دستاوردی به همراه نداشته بلکه بر دامنه بحران‌ها افزوده است. واگذاری شتاب‌زده بنگاه‌ها، آزادسازی بی‌ضابطه قیمت‌ها، و بی‌توجهی به ساختار حمایتی، اقتصاد کشور را در معرض فروپاشی تدریجی قرار داده‌اند؛ نسخه‌هایی تحمیلی که نه با مختصات داخلی سازگارند و نه با واقعیت‌های جامعه ایرانی هم‌راستا. این گزارش، روایت تقابل منافع پنهان، ناکارآمدی‌های ساختاری، و آینده مبهم اقتصاد در سایه نظریه‌هایی است که بیشتر ویران کرده‌اند تا آباد.