پایگاه خبری سرمایه فردا

اسرائیل در حملات خود به لبنان در حال به‌کارگیری بمباران گسترده مناطق غیرنظامی، صدور دستورهای تخلیه اجباری و ایجاد هراس عمومی در میان جمعیت است.

روابط تهران و بیروت در روزهای اخیر وارد مرحله‌ای شده که بیش از آنکه محصول اختلافات مستقیم باشد، بازتابی از فشارهای خارجی و حساسیت‌های داخلی لبنان است. هر جمله‌ای درباره حزب‌الله می‌تواند بهانه‌ای تازه برای بازیگران منطقه‌ای و جهانی بسازد و تلاش‌های دیپلماتیک ایران را در معرض سوءبرداشت قرار دهد.

ساختار سیاسی لبنان، که بر پایه تقسیم قدرت فرقه‌ای بنا شده و با توافق طائف تثبیت گردیده، به جای ایجاد حکمرانی مؤثر، به سیستمی از «نظم آنارشیک» بدل شده است؛ نظمی که با وجود جلوگیری از فروپاشی کامل، مانع اصلاحات بنیادین و توسعه ملی شده است. در این ساختار، حق وتوهای فرقه‌ای، شبکه‌های حمایتی و فساد نهادینه‌شده، دولت را به گروگان جناح‌ها تبدیل کرده‌اند. این گزارش، با بررسی تاریخی و ساختاری این نظام، نشان می‌دهد که چگونه ثبات ظاهری لبنان بهای سنگینی در قالب ناکارآمدی، بحران اقتصادی و تهدید دائمی درگیری‌های فرقه‌ای دارد.

توافق طائف، هرچند پایانی بر جنگ داخلی لبنان بود، اما با تثبیت تقسیمات فرقه‌ای و اعطای حق وتو به جناح‌های مذهبی، ساختاری شکننده و تکه‌تکه از حکمرانی را بنا نهاد که به "نظم آنارشیک" شهرت یافته است. این نظم، با وجود جلوگیری از تسلط مطلق یک گروه، مانع حکمرانی مؤثر و اصلاحات بنیادین شده و کشور را در چرخه‌ای از فساد، ناکارآمدی و بحران اقتصادی گرفتار کرده است. تلاش برای تغییر این تعادل، به‌ویژه با هدف تضعیف حزب‌الله یا حذف قدرت فرقه‌ای شیعه، می‌تواند لبنان را از این نظم شکننده به آنارشی پرهزینه‌ای سوق دهد که بازگشت به درگیری‌های خونین را محتمل می‌سازد.

در شرایطی که لبنان با بحران اقتصادی، شکاف‌های قومی-مذهبی و فشارهای خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کند، طرح خلع سلاح حزب‌الله به ابزاری برای تشدید تنش‌های داخلی و اجرای سناریوی جنگ فرقه‌ای بدل شده است. رژیم صهیونیستی با حمایت آمریکا و دولت‌های عربی، در تلاش است تا با دمیدن بر آتش اختلافات شیعی-سُنی، مقاومت لبنان را تضعیف کرده و زمینه را برای تشکیل دولت دست‌نشانده‌ای در بیروت فراهم سازد. این پروژه نه‌تنها امنیت لبنان، بلکه معادلات منطقه‌ای از جمله آرمان فلسطین را نیز تهدید می‌کند.

در بحبوحه فشارهای داخلی و خارجی برای خلع سلاح حزب‌الله، سفر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، به لبنان با استقبال بی‌سابقه و پیام‌های آشکار و پنهان همراه شد. این سفر نه‌تنها پاسخی مستقیم به طرح‌های ضد مقاومت بود، بلکه نشانه‌ای از عزم تهران برای تقویت جایگاه حزب‌الله در معادلات سیاسی لبنان و ارسال پیام‌های راهبردی به آمریکا و عربستان تلقی شد. دیدارهای پرتنش، مواضع صریح و پیام‌های محرمانه، همگی نشان دادند که ایران در میدان ژئوپلیتیک بیروت، به‌دنبال تثبیت معادلات موجود و حمایت از شیعیان در برابر فشارهای منطقه‌ای است.

در متن حاضر، با توجه به ترکیب دینی-مذهبی چندپارچه لبنان و تحولات اخیر، بررسی می‌شود که چگونه نقش و نفوذ شیعیان، به ویژه از طریق حزب‌الله و امل، به شکل‌گیری آینده لبنان کمک می‌کند و تغییرات استراتژیک ضروری برای مواجهه با چالش‌ها و فرصت‌ها مورد بحث قرار می‌گیرد.

جوزف عونتأکید بر بی‌طرفی ارتش در بحران‌های سیاسی داخلی دارد و حزب‌الله لبنان معتقد است که او به ایالات متحده و فرانسه نزدیک است.

جنگ سوریه بعد از آتش بس در لبنان اتفاق افتاد اما گروه تحریرالشام از قبل آماده نبردی بزرگ شده بود. در این سناریو گفته می‌شود ترکیه و برخی کشورهای منطقه نقش دارند.