پایگاه خبری سرمایه فردا

همزمان با تشدید تنش‌های نظامی در خلیج فارس و تداوم بن‌بست در مذاکرات مستقیم، شواهد جدیدی از تحرکات دیپلماتیک گسترده در پشت صحنه به چشم می‌خورد که می‌تواند معمای پیچیده برنامه هسته‌ای ایران را به سرانجامی غیرمنتظره برساند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در اظهاراتی که در تاریخ ۹ مه ۲۰۲۶ در مسکو بیان شد، آمادگی کشورش را برای حمل و ذخیره‌سازی اورانیوم غنی‌شده ایران اعلام کرد. این پیشنهاد که در واقع احیای سازوکاری مشابه آنچه در سال ۲۰۱۵ و در چارچوب توافق هسته‌ای سابق اجرا شد، می‌تواند یکی از گره‌های کور اصلی مذاکرات کنونی را بگشاید .

برخی نهادهای ذی‌ربط در ایران از جمله مجلس شورای اسلامی با فوریت در حال بررسی موضوع خروج از معاهده منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (NPT) هستند. جمع‌بندی در کشور در حال قطعی شدن است که هیچ دلیلی برای باقی ماندن در این معاهده وجود ندارد.

صدور قطعنامه اخیر شورای حکام علیه برنامه هسته‌ای ایران و لغو رسمی «تفاهم قاهره» از سوی تهران، بار دیگر چرخه‌ای از تنش و واکنش را فعال کرده است؛ چرخه‌ای که نه به کاهش فشار می‌انجامد و نه به احیای مذاکرات، بلکه هزینه‌های بیشتری را متوجه ایران می‌کند.

شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با همراهی آمریکا و سه کشور اروپایی قطعنامه‌ای علیه برنامه هسته‌ای ایران تصویب کرد؛ قطعنامه‌ای غیرالزام‌آور اما کاملاً سیاسی که تهران را به عدم پایبندی به تعهدات پادمانی متهم می‌کند. این اقدام در حالی صورت گرفت که ایران پس از حملات نظامی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای خود، آژانس را به جانبداری و سیاسی‌کاری متهم کرده و هشدار داده است در روابط خود با این نهاد تجدیدنظر خواهد کرد.

نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در حالی آغاز می‌شود که پرونده هسته‌ای ایران وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ برجام رسماً از دستور کار خارج شده و موضوع ایران تنها در چارچوب توافق‌های پادمانی پیگیری خواهد شد. همزمان، پیش‌نویس قطعنامه‌ای از سوی آمریکا و سه کشور اروپایی علیه ایران مطرح شده که می‌تواند مسیر آینده را به سمت فشارهای جدید سوق دهد. مقدمه متفاوت

صنعت فولاد در ایران، به‌جای آنکه موتور توسعه پایدار باشد، به یکی از بزرگ‌ترین بلعندگان آب کشور بدل شده است. برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی، اتکا به آب شرب شهری و بی‌توجهی به مسئولیت اجتماعی، نه‌تنها منابع حیاتی را نابود کرده، بلکه کشاورزی، سکونت و آینده نسل‌ها را در معرض فروپاشی قرار داده است.

سه کشور اروپایی پیش‌نویس قطعنامه‌ای را به شورای حکام ارائه کرده‌اند که از ایران می‌خواهد فعالیت‌های غنی‌سازی و تحقیق و توسعه را متوقف کند، اطلاعات کامل درباره ذخایر اورانیوم ارائه دهد و پروتکل الحاقی را به‌طور کامل اجرا نماید. این متن از شدیدترین قطعنامه‌های سال‌های اخیر محسوب می‌شود و می‌تواند زمینه‌ساز افزایش فشارهای بین‌المللی و بی‌ثباتی در بازارهای داخلی باشد.

آخرین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره ذخایر اورانیوم ایران، همزمان با پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ و فعال‌سازی اسنپ‌بک، فضای سیاسی و حقوقی تازه‌ای را رقم زده است. نشست شورای حکام در وین می‌تواند نقطه‌ای تعیین‌کننده باشد؛ یا مسیر همکاری فنی و کاهش تنش را باز کند، یا پرونده ایران را دوباره به شورای امنیت بکشاند.

دستور رئیس‌جمهور آمریکا برای ازسرگیری آزمایش‌های هسته‌ای، نه‌تنها معاهدات بین‌المللی را زیر پا می‌گذارد، بلکه خطر آغاز یک مسابقه تسلیحاتی جدید را به جهان تحمیل می‌کند؛ جهانی که از بحران‌های اقتصادی و جنگ‌های پراکنده، هنوز جان سالم به در نبرده است.