پایگاه خبری سرمایه فردا

درآمد حاصل از خشخاش با هیچ محصول متعارف کشاورزی قابل مقایسه نیست و همین موضوع کشاورزان را وسوسه می‌کند.

اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ برای صنعت زراعت و کشاورزی، ماهی تقریباً تماماً صعودی و استثنایی بود. از مجموع ۱۸ شرکت این گروه، ۱۷ شرکت موفق به ثبت رشد فروش شدند و تنها یک شرکت با افت مواجه بود. بهپاک با رشد ۲۸۷ درصدی بهترین عملکرد را داشت و سپید با فروش ۵ هزار و ۱۶ میلیارد تومانی، بزرگترین فروشنده این گروه لقب گرفت.

نرخ جدید کودهای شیمیایی برای سال ۱۴۰۵ اعلام شد. قیمت هر کیسه سوپر فسفات تریپل به ۷۱ میلیون و ۶۰۸ هزار تومان رسید. اوره نیز ۴۲ میلیون و ۲۱۱ هزار تومان قیمت خورد. این افزایش قیمت (۴۰ تا ۶۰ درصد) در حالی رخ می‌دهد که قیمت خرید تضمینی گندم تنها ۳۰ درصد افزایش یافته است.

وزیر جهاد کشاورزی دو ماه پیش گفت «وجدان فروشنده» بازار را تنظیم می‌کند؛ اما نتیجه اش را امروز روی سفره مردم می‌بینیم. این گرانی ها نه شوک ارزی است و نه کمبود تولید؛ اینها محصول یک زنجیره توزیع بیمار است که قیمت میوه را از باغ تا مغازه ۴ تا ۵ برابر می‌کند.

بخشی از این ناکارآمدی بازار کالاهای اساسی به ضعف در مدیریت و نبود نقشه راه روشن برای اصلاح ساختار تات بازمی‌گردد. در شرایطی که بخش کشاورزی کشور با چالش‌های جدی در حوزه بهره‌وری، منابع آب، امنیت غذایی و رقابت‌پذیری مواجه است، تداوم این وضعیت می‌تواند هزینه‌های سنگینی به همراه داشته باشد. به باور بسیاری از صاحب‌نظران، عبور از این بن‌بست، نیازمند بازنگری جدی در رویکرد مدیریتی، شفاف‌سازی انتصابات و بازتعریف نقش تات به‌عنوان نهادی مسئله‌محور و پاسخگو در قبال نیازهای واقعی کشاورزی کشور است.

افت عملکرد گروه زراعت در ۸ ماهه ۱۴۰۴ در شرایطی اتفاق افتاده که محصولات غذایی در سال جاری بیشترین رشد قیمت را تجربه کرده‌اند.

صندوق بیمه کشاورزی، از نهادهای کلیدی در حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی، در سال ۱۴۰۴ با زیان خالص بیش از هزار میلیارد تومان مواجه شده است—در حالی که در سال ۱۴۰۳ سود خالص آن ۲۷۱ میلیارد تومان بود. زیان انباشته این صندوق اکنون بیش از ۲۵۰ برابر سرمایه ثبت‌شده آن است. در کنار این بحران مالی، پرداخت‌های فاقد مجوز قانونی و انتصاب‌های مدیریتی با سوابق غیرتخصصی، وضعیت این نهاد را در مسیر فرسایش قرار داده‌اند.

در دل خاک ایران، ظرفیت‌هایی نهفته‌اند که سال‌هاست زیر سایه ساختارهای سنتی و تحریم‌های بین‌المللی، فرصت شکوفایی نیافته‌اند. کشاورزی ایران، با همه تنوع اقلیمی و دانش بومی‌اش، هنوز درگیر الگوهایی است که بهره‌وری را محدود کرده‌اند. اما حالا، زمان عبور فرا رسیده—عبور از سنت به صنعت، از پراکندگی به یکپارچگی، و از وابستگی به ارزآوری پایدار.

در حالی که قیمت صیفی‌جات در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ بین 40 تا 100 درصد افزایش یافته، وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر عرضه مستقیم، به دنبال اصلاح زنجیره معیوب بازار است.