پایگاه خبری سرمایه فردا

اصلاح نظام بانکی، محدودسازی خلق پول و قطع رانت‌های ساختاری، پیش‌شرط هر گونه ثبات ارزی و پولی است. اقتصاد ایران بیش از هر چیز نیازمند شجاعت در تغییر الگوی حکمرانی است. کاهش موقتی دلار، فرصتی است برای بازاندیشی؛ فرصتی که اگر از دست برود، شاید دیگر تکرار نشود.

در چهارمین هفته جنگ خاورمیانه،  آمریکا و اسرائیل در یک همپوشانی عملیاتی، فرسایش زیرساخت‌های ایران را هدف قرار داده‌اند، در حالی که ایران با هدف قرار دادن تأسیسات همسایگان، ناخواسته در پازل «منطقه سوخته» بازی می‌کند.

جنگ ایران و آمریکا بیش از جنگ روسیه و اوکراین به بازارهای جهانی نفت آسیب زده است. دلیل این ادعا، بسته شدن تنگه هرمز است که روزانه ۲۰ درصد از نفت جهان از آن عبور می‌کرد. پیش از جنگ، روزانه حدود ۱۴ میلیون بشکه نفت از این آبراه عبور می‌کرد، اما اکنون این رقم به کمتر از ۴۰۰ هزار بشکه کاهش یافته است. این یعنی ۹۸ درصد کاهش ظرفیت، که ۱۵ برابر شوک نفتی ناشی از جنگ اوکراین است.

سرهنگ ناصرقلی‌نیا، رئیس مرکز اطلاعات و کنترل ترافیک پلیس راهور، از روان بودن تردد در محورهای چالوس، هراز، فیروزکوه، آزادراه تهران–شمال و آزادراه قزوین–رشت خبر داد. در حالی که چهارمین هفته جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران سپری می‌شود و تهران بمباران می‌شود، محورهای اصلی شمال همچنان باز هستند و مردم به زندگی عادی خود ادامه می‌دهند.

سانگهون‌لی، کارشناس کره‌ای، در تحلیلی که توجه بسیاری را به خود جلب کرده، به این پرسش پاسخ می‌دهد که چرا ایران با عراق و لیبی متفاوت است. او می‌گوید: «شبکه برق ایران سه برابر پیشرفته‌تر از عراق است. شبکه انتقال گاز ایران از شبکه کانادا بزرگ‌تر است. ایران با ترکیه، ترکمنستان، پاکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان و عراق اتصال بین‌المللی دارد و نمی‌توانید آن را منزوی کنید.» به گفته این کارشناس، ادعای پنتاگون مبنی بر فلج کردن ایران در ۷۲ ساعت، یک دروغ است. ایران کشوری است که ۴۰ سال برای چنین سناریویی آماده شده و زیرساخت‌های تاب‌آورش، بزرگ‌ترین بازدارنده در برابر تهدیدهای آمریکا و اسرائیل است.

بانک خاورمیانه، یکی از نام‌های شناخته‌شده در نظام بانکی ایران، با موجی از چالش‌های مالی روبرو شده است. بررسی صورت‌های مالی حسابرسی نشده منتهی به اسفند ۱۴۰۲ نشان می‌دهد که هزینه‌های مطالبات مشکوک‌الوصول بیش از ۱۰۱ درصد، هزینه‌های اداری و عمومی ۷۲ درصد و هزینه‌های اداری و پرسنلی ۵۸ درصد افزایش یافته است. در سوی دیگر، خالص سایر درآمدها به شدت کاهش یافته و هزینه‌های سود سپرده و بدهی‌های بین‌بانکی با رشد درآمد تسهیلات تناسب ندارد. کارشناسان هشدار می‌دهند که کیفیت پایین تسهیلات و افزایش ریسک اعتباری، پایداری سود اعلامی را تهدید می‌کند. بانک خاورمیانه برای عبور از این بحران، نیازمند شفاف‌سازی بیشتر، اصلاح ساختار هزینه‌ای و مدیریت ریسک اعتباری قوی‌تر است.

دونالد ترامپ در آخرین ساعات اولتیماتوم ۴۸ ساعته خود، اعلام کرد حملات به زیرساخت‌های ایران را تا پنج روز متوقف می‌کند. این موضع که همزمان با باز شدن بازارهای آمریکا و نگرانی از تورم افسارگسیخته انرژی اتخاذ شد، دو تفسیر اصلی دارد: عقب‌نشینی واقعی پس از واکنش سنگین ایران به حملات عسلویه، یا عملیات فریب برای ضربه‌ای سنگین‌تر. اما آنچه قطعی است، اثبات صحت راهبرد «مقابله به مثل» ایران و اعتبار تهدیدهای مقامات کشور است. در دشمنی طرف مقابل هیچ چیزی تغییر نکرده و ایران باید برای همه سناریوها آماده باشد.

سه هفته از جنگ می‌گذرد و تهران، پایتخت ۱۵ میلیون نفری ایران، آمار تلخی را ثبت کرده است: ۴۶۸ مورد اصابت مستقیم به شهر، ۱۸۶۹ خانواده آسیب‌دیده، ۲۴ هزار واحد مسکونی نیازمند تعمیر و ۱۰۰ ساختمان در آستانه فروپاشی. ۴۲۰۰ نفر در ۲۳ مجموعه اقامتی اسکان یافته‌اند و عملیات تعمیر ۴۸۰۰ واحد مسکونی آغاز شده است. اما در میان این ویرانی‌ها، نکته‌ای امیدوارکننده خودنمایی می‌کند: مردم همچنان با شهرداری تماس می‌گیرند و مشکلات عادی شهری را مطرح می‌کنند. این نشان‌دهنده احساس آرامش نسبی و تلاشی است برای حفظ استانداردهای زندگی در شهری که زیر بمباران نفس می‌کشد.

از آرمان «صدور انقلاب» تا «انزوای استراتژیک»؛ مسیری که ایران را از رهبری جهان اسلام به دولتِ محاصره‌شده در برابر ائتلاف‌های نوین منطقه‌ای رساند. حالا در آستانه هفته چهارم جنگ، تهدید ترامپ به بمباران نیروگاه‌ها، سناریویی سه‌فازی را رقم زده که در آن حمله سبک گرافیتی آمریکا، ایران را به واکنش سنگین تحریک می‌کند تا تخریب مشروع زیرساخت‌هایش توسط کشورهای عربی منطقه توجیه شود. واقعیت تلخ این است که بدون حمله زمینی، «تسلیم محض» توهمی بیش نیست و این جنگ، برنده‌ای نخواهد داشت.