پایگاه خبری سرمایه فردا

از هخامنشیان که با ایجاد یک دولت متمرکز، امپراتوری خود را از پراکندگی نجات دادند، تا صفویان که با تکیه بر یک مرجعیت مذهبی-سیاسی، ایران را از گسست قومی-مذهبی بیرون کشیدند، و تا جمهوری اسلامی که با بازتولید الگوی رأس مقتدر، توانست انقلاب خود را تثبیت کند.

داده‌های مرکز آمار ایران تصویر روشنی از یک واقعیت تلخ ارائه می‌دهند: اقتصاد ایران در ۱۴ سال گذشته، ثروتمندان را ثروتمندتر و فقرا را فقیرتر کرده است. میانگین ۱۰ درصدی کاهش هزینه، پشت خود دهک‌هایی را پنهان کرده که بیش از ۳۰ درصد از هزینه‌های خود را از دست داده‌اند و دهک‌هایی که حتی موفق به حفظ رفاه خود شده‌اند.

بانک صنعت و معدن با چند میلیارد دلار بدهی ارزی مواجه است. این رقم اگر تأیید شود، در شرایط نوسان شدید نرخ ارز، می‌تواند به یک فاجعه مالی تبدیل شود. برای درک بزرگی این فاجعه، کافی است بدانیم هر یک درصد افزایش نرخ ارز، یعنی میلیاردها تومان افزایش در تعهدات ریالی بانک.

در روزهایی که اقتصاد ایران در آتش جنگ می‌سوزد، شاید وقت آن رسیده که نگاهی تازه به رفتارهای اقتصادی خودمان بیندازیم. شاید پاسخ بسیاری از پرسش‌های ما، نه در فرمول‌های پیچیده، که در درک بهتر خودمان به عنوان انسان‌های کژرفتار نهفته باشد.

در حمله نظامی و هکری آمریکا و رژیم صهیونی به زیرساخت‌های ایران بانک سپه و ملی از دسترس خارج شدند این یکی از همان ضعف‌های مدیریتی است که نتوانسته برای شرایط خاص پیش‌بینی لازم را داشته باشد.

سناریوی اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران، اگرچه هنوز تأیید نشده، اما زنگ خطری جدی برای آینده جنگ است. هر یک از اهداف اعلام‌شده برای این عملیات - از باز کردن تنگه هرمز تا تصرف ذخایر اورانیوم و تأسیسات نفتی - به تنهایی می‌تواند معادلات جنگ را تغییر دهد. اما ریسک‌های این عملیات نیز به همان اندازه بزرگ است.

چین برای ایران یک شریک اقتصادی مهم است، اما نه تنها شریک. ایران باید همزمان با بهره‌گیری از این همکاری، به دنبال تنوع‌بخشی به شرکای خود باشد و از وابستگی مطلق به یک کشور جلوگیری کند.

اگر حکومت ایران تغییر کند، زیرساخت‌های تخریب شده، مسیرهای جایگزین انرژی و دانش فنی از دست رفته، سال‌ها طول خواهد کشید تا جبران شود. این همان تصویری است که اسرائیل از آینده ایران در ذهن دارد؛ ایران ضعیف، وابسته و بی‌اثر در معادلات منطقه.

بسته شدن تنگه هرمز در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، زنجیره تأمین انرژی جهان را با شوکی بی‌سابقه مواجه کرده است، اما همه کشورها به یک اندازه از این بحران آسیب نمی‌بینند. داده‌های منتشر شده نشان می‌دهد هند با ۲۸ درصد، پاکستان با ۲۶ درصد و تایوان با ۲۷ درصد، بیشترین وابستگی به گاز عبوری از این آبراه را دارند و در خط مقدم آسیب‌پذیری قرار گرفته‌اند. کره جنوبی با ۲۰ درصد و سنگاپور با ۱۸ درصد نیز در رتبه‌های بعدی هستند. در مقابل، چین با تنها ۶ درصد و اروپا با ۳ درصد وابستگی، از این بحران مصون‌تر مانده‌اند. این نقشه از وابستگی، برندگان و بازندگان واقعی بحران انرژی خاورمیانه را به وضوح نشان می‌دهد.