آیا صندوق اعتبارات خاصی به جامعه محلی تخصیص می‌دهد تا طبیعت‌گردی در مناطق تحت حفاظت محیط زیست توسعه یابد؟

لیلا مرگن: صندوق ملی محیط زیست هشتم تیرماه تفاهم نامه‌ای با هلدینگ گردشگری تأمین اجتماعی (هگتا) در راستای توسعه اکوتوریسم و گردشگری مسئولانه به امضا رساند. به گفته مدیرعامل صندوق ملی محیط زیست این تفاهم‌نامه کلی است و طبق اساسنامه صندوق برای توسعه گردشگری امضا شده است. طبق این تفاهم قرار است از پتانسیل‌های هگتا برای آموزش جامعه محلی استفاده شود. البته این مجموعه قصد ندارد که به جامعه محلی اعتباری برای توسعه کسب و کارها در حوزه طبیعت‌گردی اختصاص دهد و اگر قرار باشد در آینده روی پروژه‌ای کار شود، با رعایت همه اصول و قوانین برای هر یک از محورهای همکاری، باید تفاهم نامه‌های دیگری نوشته شود.

امضای تفاهم‌نامه همکاری صندوق ملی محیط زیست با شرکت رفاه و گردشگری تامین(هگتا) در هشتم تیرماه، فقط در قاب تصویرهای منتشر شده بر روی سایت سازمان حفاظت محیط زیست نمایان شد و هیچ نکته‌ای از محتوای مراسم به اطلاع عموم نرسید. بر اساس یک خبر کوتاه که بر روی سایت هگتا درباره امضای این تفاهم‌نامه منتشر شده بود، هلدینگ تامین اجتماعی با هدف ترویج گردشگری مسئولانه، حفاظت از میراث طبیعی ایران را به یک مسئولیت اجتماعی تبدیل می‌کند و هدف از امضای تفاهم نامه هم توسعه این شیوه از گردشگری، اجرای پروژه‌های طبیعت‌گردی، جذب سرمایه‌گذاری و توانمندسازی جوامع محلی و ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست اعلام می‌شود.

تفاهم نامه‌ای که با حضور معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، اعضای هیئت مدیره هگتا و صندوق ملی محیط زیست و معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست به امضا رسید، حتما آن‌قدر مهم هست که بتوان چند خطی درباره آن نوشت اما این همکاری بدون هیچ متنی تبدیل به گزارشی تصویری شد و در نهایت این پرسش را ایجاد کرد که صندوق قرار است در مسیر توسعه اکوتوریسم، چه نقشی ایفا کند؟

استفاده از ظرفیت‌های خوب هگتا

حامد مقصود طالقانی، مدیرعامل صندوق ملی محیط زیست در گفت‌وگو با هفت صبح درباره کمک این مجموعه به طبیعت‌گردی، توضیح می‌دهد که هگتا یک شرکت با ظرفیت‌های خوب و تجربه تخصصی در صنعت گردشگری است و صندوق ملی محیط زیست هم رسالتی در حوزه حمایت‌ از طرح‌های گردشگری، بر اساس اساسنامه‌اش دارد.او ظرفیت‌های موجود در طرفین را عاملی می‌داند که می‌تواند با هم‌افزایی، بخشی از مشکلات را حل کند. البته مدیرعامل صندوق ملی محیط زیست درباره مفاد این تفاهم نامه، یادآور می‌شود که آنچه نوشته شده،‌ شامل موضوعات کلی است که زمینه همکاری طرفین را مشخص می‌کند و به ظرفیت‌های موجود در هگتا و سازمان حفاظت محیط زیست اشاره دارد.

به گفته طالقانی، تعدادی محور همکاری در تفاهم‌نامه تدوین شده و قرار است کمیته‌ای تشکیل شود تا به صورت ریزتر و فنی‌تر درباره موضوعات صحبت شود. اگر امکان همکاری در حوزه‌های گردشگری با رویکرد گردشگری مسئولانه، پایدار و سبز وجود داشته باشد، به نحوی که ذینفعان شامل جامعه محلی را درگیر قضیه کند و شرایطی فراهم سازد که این ذینفعان بتوانند از ظرفیت‌های مناطق نزدیک و در دسترسشان بهره ببرند، اتفاق خیلی خوبی خواهد بود.
مدیرعامل صندوق ملی محیط زیست می‌گوید که جوامع محلی در کنار زون‌های تفرج ما هستند و اگر صندوق به‌عنوان حامی ورود کرده و بتواند آنها را در مسائل دخیل کند،‌ با همکاری هگتا می‌توان کارهایی را انجام داد.

ظرفیت‌های خوب هگتا در حوزه آموزش

طالقانی ظرفیت‌های هگتا در حوزه آموزش را مطلوب توصیف می‌کند و بر این باور است که این هلدینگ تامین اجتماعی قادر است در توانمندسازی و مهارت آموزی به جوامع محلی مشارکت داشته باشد و اگر سازمان محیط زیست در منطقه‌ای ورود پیدا کرد، جوامع محلی که می‌توانند اقتصاد آن مناطق را رونق ببخشند، از قبل آموزش‌های لازم را برای معرفی محصولات خود،‌ آماده سازی بومگردی‌ها و استفاده از ظرفیت‌های موجود، دریافت کرده باشند.با توجه به توضیحات ارائه شده، آیا صندوق اعتبارات خاصی به جامعه محلی تخصیص می‌دهد تا طبیعت‌گردی در مناطق تحت حفاظت محیط زیست توسعه یابد؟ طالقانی در این رابطه می‌گوید: صندوق به جامعه محلی اعتباری اختصاص نمی‌دهد. صندوق این امکان را دارد که برای طرح‌های گردشگری اعتبار و امکانی را بدهد یا خودش ورود کند و در یک منطقه، موضوع گردشگری را مدیریت کرده و برنامه اجرا کند.

به گفته او، جوامع محلی به‌عنوان بخشی از ابزارهایی که می‌توانند در چنین برنامه‌هایی دخیل شوند؛ جزو جامعه ذینفع هستند و می‌توانند از منافع ایجاد شده، بهره‌مند شوند و استفاده لازم را ببرند. ضمن آنکه در امر حفاظت و بهره‌برداری پایدار کمک کنند. اما لازمه این موضوع آن است که آموزش ببینند و کمک‌هایی به آنها انجام شود تا در آینده در قالب طرح بتوان آنها را در موضوعات دخالت داد. او درباره اینکه آیا صندوق قصد دارد منابع اعتباری خاصی به موضوع اکوتوریسم اختصاص دهد هم می‌گوید که تفاهم نامه امضا شده درباره موضوعات کلی بوده و فقط به ظرفیت‌های دو طرف پرداخته است. اگر قرار باشد در آینده روی پروژه‌ای کار کنیم،‌ می‌توان با رعایت همه اصول و قوانین برای هر یک از محورهای همکاری، تفاهم‌نامه‌های دیگری داشته باشیم.