کدام بانکها سرمایه بیشتری دارند
به گزارش سرمایه فردا، نسبت مالکانه؛ شاخصی برای سنجش استحکام مالی بانکهاست.در صورتهای مالی بانکها، یکی از مهمترین معیارهایی که ثبات مالی و سلامت یک بانک را نشان میدهد، «نسبت مالکانه» است. این نسبت مشخص میکند چه مقدار از داراییهای بانک از محل سرمایه و حقوق صاحبان سهام تأمین شده است و چه مقدار از محل بدهیها و سپردههای مردم. به عبارت سادهتر، نسبت مالکانه نشان میدهد بانک تا چه اندازه روی پای خود ایستاده است و چقدر به پول دیگران وابسته است.
هنگامی که نسبت مالکانه بالا باشد، بانک وابستگی کمتری به بدهیها و سپردههای مردمی دارد. چنین بانکی توان تحمل زیانهای احتمالی را بیشتر خواهد داشت، ریسک ورشکستگی در آن کمتر است و از نظر مالی باثباتتر ارزیابی میشود. در مقابل، بانکهایی با نسبت مالکانه پایین یا منفی، عملاً با سرمایهای اندک یا منفی اداره میشوند و هر شوک اقتصادی میتواند آنها را با بحران مواجه کند.
بانک ملت؛ صدرنشین بیرقابت نسبت مالکانه
بر اساس آخرین صورتهای مالی منتشر شده از ۱۶ بانک و موسسه اعتباری حاضر در بازار بورس ایران، بانک ملت با اختلاف قابل توجه بهترین وضعیت را از نظر نسبت مالکانه دارد. این بانک با ثبت نسبت مالکانه ۱۵.۷ درصد در گزارش ۶ ماهه ۱۴۰۴، در صدر جدول قرار گرفته است. این رقم نشان میدهد بانک ملت از استحکام سرمایهای قابل قبولی برخوردار است و بخش قابل توجهی از داراییهای خود را از طریق سرمایه و حقوق صاحبان سهام تأمین کرده است.
جمعیت بانکهای سالم؛ از بانک تجارت تا بانک سامان
ردیفهای بعدی جدول متعلق به بانکهایی با نسبت مالکانه مثبت اما پایینتر از بانک ملت هستند:
- بانک تجارت با ۱۲.۳ درصد
- بانک خاورمیانه با ۱۱.۵ درصد
- بانک اقتصاد نوین با ۱۱.۴ درصد
- بانک شهر با ۹.۱ درصد
- بانک پارسیان با ۸.۷ درصد
- بانک پارسارگاد با ۸.۱ درصد
- بانک گردشگری با ۷.۹ درصد
- بانک سینا با ۷.۲ درصد
- بانک پست با ۶.۳ درصد (بر اساس گزارش ۱۲ ماهه ۱۴۰۴)
- بانک صادرات با ۵.۷ درصد
- بانک کارآفرین با ۵.۴ درصد
- بانک سامان با ۴.۲ درصد
این ۱۳ بانک هرچند نسبت مالکانهشان از بانک ملت پایینتر است، اما همچنان در محدوده مثبت قرار دارند و از این نظر در وضعیت نسبتاً باثباتی به سر میبرند.
بانک دی؛ زنگ خطر با نسبت مالکانه منفی
نخستین هشدار جدی در جدول مربوط به بانک دی است. این بانک با نسبت مالکانه منفی ۱۳.۴ درصد در گزارش ۶ ماهه ۱۴۰۴، عملاً در منطقه بحران قرار گرفته است. نسبت مالکانه منفی به این معناست که بانک تمام سرمایه خود را از دست داده و بدهیهای آن از داراییهایش فراتر رفته است. بانک دی در چنین شرایطی شدیداً آسیبپذیر است و برای ادامه فعالیت نیاز فوری به تزریق سرمایه دارد.
موسسه ملل؛ وضعیت قرمز با منفی ۵۵.۹ درصد
وضعیت موسسه اعتباری ملل بسیار وخیمتر است. این موسسه با نسبت مالکانه منفی ۵۵.۹ درصد در گزارش ۱۲ ماهه ۱۴۰۳، عملاً ورشکسته تلقی میشود. به عبارت دیگر، بدهیهای این موسسه بیش از دو برابر داراییهای خالص آن است. ادامه فعالیت چنین موسسهای بدون مداخله فوری نهادهای نظارتی و تزریق سرمایه کلان، بسیار دشوار و پرریسک به نظر میرسد.
بانک سرمایه؛ فاجعهای به نام منفی ۲۵۰ درصد
اما رکورددار غمانگیز این جدول بدون شک بانک سرمایه است. این بانک با نسبت مالکانه خیرهکننده منفی ۲۵۰.۱ درصد در گزارش ۶ ماهه ۱۴۰۴، در وضعیتی قرار دارد که به سادگی قابل توصیف نیست. این عدد یعنی سرمایه بانک نه تنها به صفر رسیده، بلکه بدهیهای آن به دو و نیم برابر کل داراییهایش رسیده است. چنین بانکی عملاً از هم پاشیده است و هرگونه اصلاح بدون بازسازی اساسی و سرمایهگذاری مجدد هنگفت، غیرممکن به نظر میرسد.
نتیجهگیری؛ شکاف عمیق میان بانکهای سالم و بحرانزده
جدول نسبت مالکانه بانکهای بورسی ایران تصویری دو قطبی را نشان میدهد: در یک سو، بانکهایی مانند ملت، تجارت و خاورمیانه قرار دارند که از پشتوانه سرمایهای نسبتاً قابل قبولی برخوردارند. در سوی دیگر، بانکهایی مانند دی، موسسه ملل و به خصوص بانک سرمایه، در وضعیتی بحرانی و هشداردهنده به سر میبرند.
این شکاف عمیق، یکی از جدیترین چالشهای نظام بانکی کشور است. سپردهگذاران و سرمایهگذاران باید پیش از هرگونه تصمیمگیری، نسبت مالکانه بانکها را به دقت بررسی کنند و بدانند هر سپردهای که در بانکی با نسبت مالکانه منفی میگذارند، در معرض ریسک بسیار بالایی قرار دارد. نهادهای ناظر نیز باید هرچه سریعتر برای بانکهای بحرانزده چارهاندیشی کنند، پیش از آنکه این بحران به کل نظام بانکی سرایت کند.