علی صالحنیا، عضو هیئتمدیره شرکت نفت پاسارگاد، همزمان با انتصاب به عنوان مدیر برنامه ملی توسعه زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی، در چند نهاد و شرکت دیگر نیز مسئولیت دارد. در حالی که تولیدات نفت پاسارگاد با افت ۳۰ درصدی مواجه شده، تعدد مسئولیتهای مدیریتی و حضور در ساختارهای موازی، پرسشهایی درباره تمرکز اجرایی و بهرهوری مدیریتی ایجاد کرده است.
به گزارش سرمایه فردا، بر اساس بررسیهای صورتگرفته، علی صالحنیا از تیرماه ۱۴۰۲ به عضویت هیئتمدیره شرکت نفت پاسارگاد درآمده و در تیرماه سال جاری، با حکم معاون علمی رئیسجمهور، به عنوان مدیر برنامه ملی توسعه و تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی منصوب شده است. این برنامه، یکی از کلیدیترین طرحهای راهبردی در حوزه سیاستگذاری و توسعه صنایع بالادستی و پاییندستی پتروشیمی کشور محسوب میشود.
علاوه بر این دو مسئولیت، نام صالحنیا در ساختار مدیریتی چند نهاد دیگر نیز دیده میشود:
- شرکت تأمین نیاز تسهیلگران کلبهسازان محلات بیستبیست
- اندیشکده آرمان ولایت
اندیشکده آرمان ولایت، نهادی فعال در حوزه برگزاری کنفرانسها، سمینارها، ارائه خدمات مشاورهای، برنامهریزی و اجرای پروژههای پیمانکاری برای سازمانهای دولتی و غیردولتی است. این نهاد در سالهای اخیر در برخی پروژههای سیاستگذاری عمومی و امنیت انرژی نیز مشارکت داشته و صالحنیا سابقه مدیریت و معاونت پژوهشی در آن را داراست.
در همین حال، شرکت نفت پاسارگاد که تحت مدیریت امیرحسین باقری بایگی اداره میشود، در چهار ماهه نخست سال جاری با کاهش ۳۰ درصدی در تولید مواجه بوده است. میزان تولید این شرکت در بازه مذکور به ۳۲۳٬۹۵۰ تن رسیده که نسبت به دوره مشابه سال قبل، افت قابلتوجهی را نشان میدهد. این کاهش، در شرایطی رخ داده که بازار قیر داخلی و صادراتی با نوسانات قیمتی و محدودیتهای تأمین مواجه بوده است.
تحلیل ساختار مدیریتی و پیامدهای عملکردی
ترکیب مسئولیتهای متعدد علی صالحنیا در حوزههای نفت، پتروشیمی، سیاستگذاری و نهادهای مشاورهای، نمونهای از تمرکز مدیریتی در ساختارهای شبهدولتی است که میتواند بهرهوری اجرایی را تحت تأثیر قرار دهد. در شرایطی که صنعت پتروشیمی نیازمند تمرکز راهبردی و اجرای دقیق برنامههای توسعهای است، حضور همزمان در چند نهاد، احتمال تعارض منافع و کاهش اثربخشی را افزایش میدهد.
مقایسه با ساختارهای مدیریتی در صنایع مشابه
در مقایسه با مدیران ارشد شرکتهایی مانند پتروشیمی نوری یا نفت بهران، که با تمرکز بر یک حوزه تخصصی فعالیت میکنند، ساختار چندسمتی صالحنیا میتواند موجب اختلال در تصمیمگیری و کاهش پاسخگویی شود. بهویژه در شرایطی که تولید نفت پاسارگاد با افت مواجه شده، انتظار میرود اعضای هیئتمدیره با تمرکز کامل بر حل چالشهای عملیاتی فعالیت کنند.
سناریوهای اصلاحی پیشنهادی برای ارتقای بهرهوری و کاهش ریسک مدیریتی، پیشنهاد میشود:
- بازنگری در ساختار مسئولیتهای همزمان و تفکیک مأموریتهای اجرایی از مشاورهای
- انتشار گزارشهای عملکرد دورهای از برنامه ملی پتروشیمی و شرکت نفت پاسارگاد
- تقویت نظارت نهادهای بالادستی بر انتصابات چندگانه در شرکتهای وابسته به دولت
- تدوین دستورالعمل شفاف برای جلوگیری از تعارض منافع در ساختارهای مدیریتی
- تمرکز بر احیای ظرفیت تولید نفت پاسارگاد با اصلاح زنجیره تأمین و بهینهسازی خطوط تولید
در نهایت، ادامه روند فعلی بدون اصلاحات ساختاری، میتواند موجب کاهش اثربخشی برنامههای ملی، افت عملکرد شرکتهای تولیدی و تضعیف اعتماد عمومی به ساختارهای مدیریتی در صنایع نفت و پتروشیمی شود. بازگشت به اصول تخصصگرایی و تمرکز مدیریتی، تنها مسیر حفظ پایداری و اعتبار این نهادها خواهد بود.
