یکشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۵
هزینههای تعمیر و نگهداری، همگی میتوانند سودآوری صنعت برق را در سالهای آینده تحت فشار قرار دهند. از سوی دیگر، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر (خورشیدی و بادی) میتواند فرصتهای جدیدی برای شرکتهایی مانند شمس ایجاد کند.
به گزارش سرمایه فردا، صنعت نیروگاهی ایران در ۱۰ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، عملکردی قابل قبول و فراتر از انتظار بسیاری از تحلیلگران داشته است. بررسی عملکرد ۱۲ شرکت بزرگ این صنعت نشان میدهد مجموع درآمدها با رشد ۳۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به بیش از ۹۷ هزار میلیارد تومان رسیده است. در حالی که شرکت مبین (نیروگاههای قدس) با درآمد نجومی ۵۹ هزار میلیارد تومانی، بیش از نیمی از کل درآمد صنعت را به خود اختصاص داده، برخی شرکتهای کوچکتر جهشهای انفجاری را تجربه کردهاند. ستاره این فصل، شمس با رشد خیرهکننده ۱۱۶ درصدی است و بکهنوج با رشد ۱۰۷ درصدی، دومین شرکت پررشد صنعت محسوب میشود. در این گزارش، تکتک این شرکتها را از نظر میزان درآمد و درصد تغییر واکاوی میکنیم و سود و زیان پنهان پشت هر نماد را نقد میکنیم.
شمس با درآمد ۶۰۵ میلیارد تومانی و رشد خیرهکننده ۱۱۶ درصدی، بالاترین نرخ رشد را در میان تمام ۱۲ شرکت این فهرست به خود اختصاص داده است. این یعنی درآمد این شرکت نسبت به سال قبل بیش از دو برابر شده، جهشی که در صنعت نیروگاهی کمسابقه است. شمس که عمدتاً در زمینه تولید برق از انرژی خورشیدی فعالیت میکند، توانسته از توجه ویژه دولت به انرژیهای تجدیدپذیر و افزایش تعرفههای خرید تضمینی برق تجدیدپذیر بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که آیا چنین رشدی در صنعت نیروگاهی پایدار خواهد بود یا فقط نتیجه یک دوره رونق موقت ناشی از افزایش تعرفههاست؟ کارشناسان معتقدند با توجه به اهداف بلندمدت ایران برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، شمس پتانسیل رشد بالایی در سالهای آینده نیز دارد. با این حال، سهامداران شمس باید توجه کنند که درآمد ۶۰۵ میلیارد تومانی این شرکت در مقایسه با غولهایی مانند مبین (۵۹ هزار میلیارد تومان) بسیار ناچیز است، اما نرخ رشد آن بینظیر بوده است.
کهنوج با درآمد ۸۷۵ میلیارد تومانی و رشد ۱۰۷ درصدی، دومین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که نیروگاههای منطقهای و کوچکتر میتوانند جهشهای قابل توجهی را تجربه کنند. بکهنوج که در جنوب شرق کشور و در استان کرمان واقع شده، توانسته با بهرهبرداری از ظرفیتهای جدید و افزایش راندمان تولید، درآمد خود را بیش از دو برابر کند. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۱۰۷ درصدی، کهنوج هنوز نتوانسته به جایگاه واقعی خود به عنوان یک نیروگاه منطقهای دست پیدا کند و فاصله زیادی با نیروگاههای بزرگتر مانند مبین دارد.
گیلان با درآمد ۱,۸۲۱ میلیارد تومانی و رشد ۹۳ درصدی، سومین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که نیروگاههای شمال کشور نیز در مسیر رشد پرقدرتی حرکت میکنند. بگیلان که در استان گیلان واقع شده، توانسته از افزایش تقاضای برق در منطقه شمال و همچنین افزایش نرخهای فروش انرژی بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که رشد ۹۳ درصدی بگیلان در حالی رخ داده که میانگین صنعت ۳۲ درصد است، یعنی بگیلان سه برابر میانگین رشد کرده و این نشاندهنده مدیریت قوی و بهرهبرداری موفق از ظرفیتهای جدید است.
مپنا با درآمد ۱,۵۸۲ میلیارد تومانی و رشد ۹۱ درصدی، چهارمین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که پس از سالها رکود، دوباره به مدار رشد بازگشته است. بمپنا که به عنوان یکی از غولهای صنعتی ایران شناخته میشود و در زمینه احداث و بهرهبرداری از نیروگاهها و همچنین تولید تجهیزات نیروگاهی فعالیت میکند، توانسته از افزایش قیمت انرژی و نیاز به نوسازی نیروگاههای فرسوده بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۹۱ درصدی، درآمد ۱,۵۸۲ میلیارد تومانی مپنا در مقایسه با دوران اوج خود هنوز پایین است و این شرکت فاصله زیادی با بازیابی کامل جایگاه خود دارد.
جهرم با درآمد ۱,۹۹۹ میلیارد تومانی و رشد ۸۹ درصدی، پنجمین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که نیروگاههای جنوب کشور که در معرض گرمای شدید و افزایش مصرف برق قرار دارند، عملکرد بسیار خوبی داشتهاند. بجهرم که در استان فارس واقع شده، توانسته از افزایش تعرفههای برق در فصول گرم و همچنین مدیریت بهینه سوخت بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۸۹ درصدی، بجهرم نتوانسته به رکوردهای بگیلان (۹۳ درصد) یا بمپنا (۹۱ درصد) دست پیدا کند، اما فاصله بسیار ناچیز است و هر سه در یک سطح قرار دارند.
آبادان با درآمد ۹۴۰ میلیارد تومانی و رشد ۹۰ درصدی، یکی از جهشهای بزرگ فهرست را ثبت کرده و نشان داده که نیروگاههای جنوب غرب کشور نیز در مسیر رشد قرار گرفتهاند. آبادا که در استان خوزستان واقع شده و به عنوان یکی از نیروگاههای استراتژیک کشور محسوب میشود، توانسته از افزایش تولید نفت و گاز در منطقه و تخصیص سوخت کافی بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۹۰ درصدی، درآمد ۹۴۰ میلیارد تومانی آبادا در مقایسه با نیروگاههای بزرگتر مانند بفجر (۲۴ هزار میلیارد تومان) بسیار ناچیز است و این نشان میدهد که این نیروگاه هنوز ظرفیت رشد زیادی دارد.
دماوند با درآمد ۳,۵۷۴ میلیارد تومانی و رشد ۹۰ درصدی، دقیقاً همگام با آبادا حرکت کرده و یکی از موفقترین نیروگاههای منطقه مرکزی کشور محسوب میشود. دماوند که در حوالی تهران واقع شده و تأمینکننده بخش قابل توجهی از برق پایتخت است، توانسته از افزایش تقاضای برق در کلانشهر تهران و همچنین نرخهای بالاتر فروش انرژی بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۹۰ درصدی، دماوند هنوز نتوانسته به ظرفیت اسمی خود برسد و فاصله قابل توجهی با درآمد مبین (۵۹ هزار میلیارد تومان) دارد.
پیوند با درآمد ۹۵۴ میلیارد تومانی و رشد ۶۹ درصدی، عملکردی بسیار بهتر از میانگین صنعت (۳۲ درصد) داشته و یکی از شرکتهای موفق این فهرست محسوب میشود. بپیوند که عمدتاً در زمینه تولید برق از انرژیهای تجدیدپذیر و همچنین نیروگاههای مقیاس کوچک فعالیت میکند، توانسته از حمایت دولت از انرژیهای پاک بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که رشد ۶۹ درصدی پیوند در حالی رخ داده که شمس (رقبای مستقیم در حوزه انرژی خورشیدی) رشد ۱۱۶ درصدی داشته است، بنابراین پیوند نتوانسته به اندازه شمس از این موج استفاده کند.
زاگرس با درآمد ۸۲۲ میلیارد تومانی و رشد ۶۸ درصدی، عملکردی بسیار نزدیک به بپیوند داشته و یکی دیگر از شرکتهای موفق این فهرست محسوب میشود. بزاگرس که در منطقه غرب کشور واقع شده، توانسته از افزایش تقاضای برق در استانهای غربی و همچنین مدیریت بهینه سوخت بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که رشد ۶۸ درصدی زاگرس در حالی رخ داده که برخی رقبا رشدهای بالای ۹۰ درصد را ثبت کردهاند، بنابراین این شرکت پتانسیل رشد بیشتری داشته اما نتوانسته از آن بهره ببرد.
مولد با درآمد ۱,۱۴۷ میلیارد تومانی و رشد ۵۲ درصدی، عملکردی بهتر از میانگین صنعت داشته اما در مقایسه با رقبای پررشد فاصله دارد. بمولد که در زمینه تولید برق از نیروگاههای سیکل ترکیبی و گازی فعالیت میکند، توانسته از افزایش نرخهای فروش انرژی بهره ببرد اما نتوانسته جهش بزرگی مانند بگیلان یا بمپنا را تجربه کند. نقد این عملکرد این است که با وجود درآمد ۱,۱۴۷ میلیارد تومانی، رشد ۵۲ درصدی در مقایسه با رشد ۹۳ درصدی بگیلان پایینتر است و نشان میدهد که مدیریت بمولد نتوانسته از تمام ظرفیت خود استفاده کند.
فجر با درآمد ۲۴,۳۰۱ میلیارد تومانی، دومین شرکت بزرگ این فهرست از نظر حجم درآمد است، اما رشد تنها ۴۱ درصدی آن در حالی که میانگین صنعت ۳۲ درصد است، عملکردی قابل قبول اما نه چندان درخشان داشته است. بفجر که در اهواز واقع شده و یکی از بزرگترین نیروگاههای کشور محسوب میشود، توانسته از افزایش تولید نفت و گاز در خوزستان و تخصیص سوخت کافی بهره ببرد، اما نتوانسته جهشهای ۹۰ درصدی برخی رقبا را تجربه کند. نقد این عملکرد این است که با وجود درآمد عظیم ۲۴ هزار میلیارد تومانی، رشد ۴۱ درصدی بفجر در مقایسه با رشد ۹۳ درصدی بگیلان (با درآمد ۱,۸۲۱ میلیارد تومانی) بسیار پایینتر است و این نشان میدهد که غولهای بزرگ صنعت نیروگاهی، برخلاف شرکتهای کوچکتر، نرخ رشد کمتری دارند.
مبین با درآمد خیرهکننده ۵۹,۱۰۸ میلیارد تومانی، بزرگترین شرکت این فهرست از نظر حجم درآمد و یکی از غولهای بیرقابت بورس ایران است، اما رشد تنها ۲۱ درصدی آن در حالی که میانگین صنعت ۳۲ درصد است، یک ناامیدی بزرگ محسوب میشود. مبین که بیش از نیمی از درآمد کل صنعت نیروگاهی (۵۹ هزار میلیارد از ۹۷ هزار میلیارد) را به خود اختصاص داده، نتوانسته همگام با صنعت رشد کند و حتی از میانگین نیز عقب مانده است. نقد جدی به مدیریت مبین وارد است؛ چرا که با وجود انحصار نسبی در تأمین برق مناطق مرکزی و جنوبی کشور، نتوانسته از افزایش تعرفهها و رشد تقاضا بهره کافی ببرد. سهامداران مبین باید نگران باشند که اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمالاً این سهم در مقایسه با سایر نیروگاهیها بازدهی کمتری خواهد داشت. با این حال، مبین همچنان یک غول بیرقابت است و درآمد ۵۹ هزار میلیارد تومانی آن، حتی با رشد ۲۱ درصدی هم رقمی افسانهای محسوب میشود.
مجموع درآمد ۱۲ شرکت بزرگ نیروگاهی در ۱۰ ماهه ۱۴۰۳ به ۹۷,۷۲۸ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۲ درصد رشد داشته است. این رشد مثبت اما نه چندان انفجاری نشان میدهد که صنعت برق ایران با وجود افزایش تعرفهها و رشد تقاضا، هنوز با چالشهایی مانند کمبود سوخت، فرسودگی نیروگاهها و محدودیتهای سرمایهگذاری مواجه است.
اول، قطب برنده انفجاری: شمس، بکهنوج، بگیلان، بمپنا، بجهرم، آبادا، دماوند. این هفت شرکت با رشدهای ۱۱۶، ۱۰۷، ۹۳، ۹۱، ۸۹، ۹۰ و ۹۰ درصدی، همگی عملکردی بسیار بهتر از میانگین صنعت داشتهاند. شمس با رکورد ۱۱۶ درصدی در حوزه انرژی خورشیدی، بکهنوج با جهش ۱۰۷ درصدی در جنوب شرق، و بگیلان و بمپنا و بجهرم با رشدهای نزدیک به ۹۰ درصد، پیشتازان بیچونوچرای این رقابت هستند. سرمایهگذاران هوشمند سبد خود را به سمت این هفت شرکت سنگین میکنند.
دوم، قطب برنده متوسط: بپیوند، بزاگرس، بمولد. این سه شرکت با رشدهای ۶۹، ۶۸ و ۵۲ درصدی، عملکردی بهتر از میانگین صنعت داشتهاند اما نتوانستهاند جهشهای ۹۰ درصدی را تجربه کنند. این شرکتها گزینههای نسبتاً امن و قابل قبولی برای سرمایهگذاری هستند.
سوم، قطب کند اما عظیم: بفجر. با رشد ۴۱ درصدی، عملکردی بهتر از میانگین صنعت داشته اما با توجه به حجم عظیم درآمد ۲۴ هزار میلیارد تومانی، نرخ رشد آن پایینتر از شرکتهای کوچکتر است. این الگوی طبیعی در صنایع مختلف دیده میشود؛ غولهای بزرگ نرخ رشد کمتری دارند.
چهارم، قطب ناامیدکننده: مبین. با رشد تنها ۲۱ درصدی و پایینتر از میانگین صنعت، بزرگترین ناامیدی این فصل است. سهامداران مبین که انتظار داشتند این غول بیرقابت همگام با صنعت رشد کند، حالا با بازدهی پایینتر از حد انتظار مواجه شدهاند. با این حال، درآمد ۵۹ هزار میلیارد تومانی مبین آنقدر عظیم است که حتی با رشد ۲۱ درصدی هم رقمی بینظیر محسوب میشود.
پنجم، هشدار درباره آینده. صنعت نیروگاهی ایران با چالشهای جدی مواجه است. کمبود سوخت (گاز و مازوت) در فصل سرد سال، فرسودگی نیروگاهها و نیاز به سرمایهگذاری ۵۰ میلیارد دلاری برای نوسازی، و همچنین افزایش هزینههای تعمیر و نگهداری، همگی میتوانند سودآوری این صنعت را در سالهای آینده تحت فشار قرار دهند. از سوی دیگر، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر (خورشیدی و بادی) میتواند فرصتهای جدیدی برای شرکتهایی مانند شمس ایجاد کند.
در نهایت، صنعت نیروگاهی ایران با این رشد ۳۲ درصدی، یک رونق متوسط را تجربه میکند، اما این رونق عادلانه نیست. شرکتهای کوچکتر و فعال در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر (مانند شمس) جهشهای انفجاری داشتهاند، در حالی که غولهای بزرگ (مانند مبین و تا حدی بفجر) با نرخ رشد پایینتری مواجه بودهاند. سهامداران هوشمند کسانی هستند که سبد خود را به سمت برندگان واقعی این رقابت، یعنی شمس، بکهنوج، بگیلان، بمپنا و بجهرم سنگین میکنند و از سهمهایی که نتوانستهاند همگام با صنعت رشد کنند (به ویژه مبین) فاصله میگیرند، مگر اینکه به دنبال سرمایهگذاری در یک غول با درآمد عظیم اما رشد پایین باشند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا