دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
کم آبی ادامه دارد تابستان گذشته هر خانواده ۲۵ لیتر در ماه صرفهجویی کردند هرچند عدد بزرگی نباشد، اما وقتی در جمعیت ۱۵ میلیونی تهران ضرب میشود، رقمی معادل دو برابر گنجایش سد لتیان صرفهجویی حاصل میشود.
به گزارش سرمایه فردا،تهران، کلانشهری که قلب تپنده اقتصاد و سیاست ایران است، این روزها با واقعیتی تلخ و چالشبرانگیز دستوپنجه نرم میکند: «تامین پایدار آب». با نزدیک شدن به فصل گرما و روشن شدن اولین دستگاههای سرمایشی، بار دیگر زنگ خطر مصرف در پایتخت به صدا درآمده است. بررسی آمارهای اخیر و سخنان مسئولان ارشد صنعت آب و نمایندگان مجلس نشان میدهد که وضعیت آب در تهران فراتر از یک هشدار فصلی ساده است؛ این یک نبرد تمامعیار برای حفظ پایداری شبکه آبرسانی در مقابل خشکسالیهای پیاپی است.
یکی از کلیدیترین بخشهای بحران فعلی، وضعیت ذخایر سدهای تامینکننده آب تهران است. به گفته بهنام بخشی، سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران، بهرغم اینکه روند آبگیری سدها رو به رشد است، اما یک حقیقت نگرانکننده وجود دارد: حجم ذخیره سدها هنوز به میزان سال گذشته نرسیده است. در حال حاضر، تنها ۲۲ درصد مخازن سدها پر است.
این عدد به خوبی نشان میدهد که برخلاف تصور عموم که بارندگیهای بهاری را پایانبخش خشکسالی میدانند، تهران با یک کسری انباشته روبهروست. هاشم امینی، مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور نیز با تایید این شرایط، از کسری ۵۰ میلیون مترمکعبی ذخایر سدهای پنجگانه تهران نسبت به سال گذشته خبر داده است. این در حالی است که وضعیت بارشها در حوزه تهران و البرز گرچه نسبت به سال قبل ۱۷ درصد بهتر شده، اما در مقایسه با میانگین بلندمدت، ۳۴ درصد کاهش را نشان میدهد. این شکاف عمیق، مدیریت مصرف را از یک توصیه اخلاقی به یک ضرروت حیاتی تبدیل کرده است.
با ورود به فصل گرما، فاکتور جدیدی به نام «کولرهای آبی» وارد معادله مصرف میشود. آمارهای ارائه شده از سوی سخنگوی آبفای تهران نشان میدهد که مصرف روزانه پایتخت به رقم تاملبرانگیز ۲ میلیارد و ۹۳۵ میلیون لیتر رسیده است. مصرف لحظهای نیز در اوج خود به ۳۸ هزار لیتر در ثانیه افزایش یافته که برای این مقطع از سال، رقمی زودهنگام و است.
در تهران حدود سه میلیون دستگاه کولر آبی وجود دارد. هر یک از این کولرها در صورت سلامت فنی و داشتن سایبان، روزانه بین ۱۸۰ تا ۲۰۰ لیتر آب مصرف میکنند؛ یعنی معادل مصرف یک عضو کامل خانواده. اما فاجعه زمانی رخ میدهد که این دستگاهها در شرایط ناسالم (دارای نشتی، بدون سایبان یا با پوشال نامناسب) باشند؛ در این صورت مصرف آنها به دو برابر، یعنی حدود ۴۰۰ لیتر در شبانهروز میرسد. مجموع این مصرف در پایتخت روزانه به ۳۰۰ میلیون لیتر میرسد که فشار سنگینی را بر شبکه وارد میکند.
سوال اصلی شهروندان این است: «آیا آب جیرهبندی میشود؟» عباس صوفی، نایبرئیس کمیسیون عمران مجلس، در این باره میگوید که بهرغم عدم رسیدن منابع به سطح نرمال، وزارت نیرو تدابیر لازم را اندیشیده و در حال حاضر برنامهای برای جیرهبندی وجود ندارد. اما او بلافاصله تاکید میکند که این پایداری مشروط به رعایت مردم است. هاشم امینی، مدیرعامل آبفای کشور نیز تایید میکند که برنامه وزارت نیرو، «عبور از تابستان بدون نوبتبندی» است.
برای تحقق این هدف، دولت روی دو محور تمرکز کرده است: اول، مدیریت مصرف مستقیم توسط مردم و دوم، بازچرخانی آب در صنایع. طبق برنامه هفتم توسعه و قانون بودجه، صنایع بزرگ و آببر مکلف شدهاند به جای استفاده از آب شرب و متعارف، از پسابهای تصفیه شده و آبشیرینکنها استفاده کنند تا سهم بیشتری از آب سدها برای مصارف خانگی باقی بماند.
یکی از بخشهای حائز اهمیت در گزارشهای اخیر، تمرکز بر «سارقان پنهان آب» است. نشتهای جزئی در فلاشتانک سرویسهای فرنگی یا شیرآلات معیوب، نه تنها قبضهای آب را نجومی میکنند، بلکه در کلانشهری مثل تهران، هدررفت عظیم را رقم میزنند. مسئولان آبفا معتقدند با اقداماتی ساده مثل نصب سایبان روی کولر، تعویض بهموقع پوشال و رفع نشتیها، میتوان ۲۰ تا ۳۰ درصد مصرف خانگی را کاهش داد.
تجربه سال گذشته نشان داد که همراهی مردم چقدر میتواند موثر باشد. سال گذشته، سرانه مصرف هر تهرانی ۲۵ لیتر کاهش یافت. شاید ۲۵ لیتر عدد بزرگی نباشد، اما وقتی در جمعیت ۱۵ میلیونی تهران ضرب میشود، رقمی معادل دو برابر گنجایش سد لتیان صرفهجویی حاصل میشود. این چالشها باعث شده تا دولت برای ترغیب ۶۰ درصد مشترکانی که هنوز در ردیف پرمصرفها هستند، سیاستهای تشویقی و تنبیهی را در پیش بگیرد. در حال حاضر ۴۰ درصد مشترکان تهران در طبقه «خوشمصرف» قرار دارند. اگر مشترکی بتواند مصرف خود را مدیریت کند و به این طبقه بپیوندد، میتواند از تخفیفهای ۴۰ تا ۵۰ درصدی در قبض آب خود بهرهمند شود.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا