دوشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۵
از مصلی تا آزادی؛ ایران شاهد یکی از بزرگترین و حماسیترین آیین وداع مردمی با رهبر شهید بود
به گزارش سرمایه فردا، تهران در سه روز گذشته میزبان یکی از گستردهترین آیینهای وداع و تشییع تاریخ معاصر ایران بود. مراسمی که با حضور انبوه مردم از استانهای مختلف، مقامات سیاسی و لشکری، هیئتهای خارجی و چهرههای فرهنگی و اجتماعی برگزار شد و در ادامه، قرار است مسیر خود را در قم، نجف، کربلا و مشهد دنبال کند. آنچه در خیابانهای تهران و شبستان مصلای امام خمینی(ره) رقم خورد، یکی از بزرگترین، حماسیترین و باشکوهترین مراسم وداع مردمی بود که با ازدحام میلیونی جمعیت و ساعتها انتظار برای وداع همراه بوده است. ازدحام جمعیت به حدی بود که باعث شد تغییراتی که در روند حرکت کاروان ایجاد شود. آخرین روز وداع در تهران که با موج خروشان بدرقه میلیونی همراه بود و همچنین پیامهایی که مسئولان و شخصیتهای سیاسی در حاشیه این مراسم بیان کردند، مجموعهای از رخدادها را شکل داد که ابعاد اجتماعی، سیاسی و نمادین آن، فراتر از یک آیین سوگواری قابل ارزیابی است.
مراسم وداع پیش از آغاز تشییع خیابانی در مصلای امام خمینی(ره) شکل گرفت. دو روز مراسم وداع با پیکر آیتالله شهید سیدعلی خامنهای در حالی برگزار شد که از نخستین ساعات بامداد، صفهای طولانی عزاداران در ورودیهای مصلی تشکیل شد و تا ساعات پایانی شب ادامه یافت. حجم حضور مردم به اندازهای بود که برگزارکنندگان ناچار شدند زمان مراسم را تمدید کنند تا امکان وداع برای شمار بیشتری از عزاداران فراهم شود. پیر و جوان، زنان و مردان، خانوادهها، گروههای دانشجویی، روحانیون، جانبازان، ایثارگران و اقشار مختلف جامعه هر کدام با شیوهای متفاوت، آخرین وداع خود را با رهبر شهید انقلاب اسلامی انجام دادند.
صبح روز دوم نیز نماز بر پیکر آیتالله شهید سیدعلی خامنهای و همراهانش به امامت آیتالله جعفر سبحانی از مراجع تقلید، در مصلای تهران اقامه شد. آیینی که مقدمه آغاز تشییع عمومی در تهران به شمار میرفت. پیش از این نیز، روز جمعه مراسم رسمی ادای احترام هیئتهای خارجی در شبستان مصلی برگزار شد. در این برنامه، روسای سه قوه، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، فرماندهان ارشد نظامی، اعضای کابینه، نمایندگان مجلس و هیئتهایی از یکصد کشور جهان حضور یافتند و با ادای احترام به پیکر رهبر شهید، پیامهای تسلیت خود را به ملت ایران اعلام کردند.
صبح روز دوشنبه ۱۵ تیر، پیش از طلوع کامل آفتاب، خیابانهای تهران چهره دیگری به خود گرفته بود. مسیر اعلامشده برای تشییع از شرق پایتخت تا غرب، ساعتها پیش از آغاز رسمی مراسم مملو از جمعیت بود. بسیاری از مردم شب را در اطراف مسیر سپری کرده بودند تا بتوانند در این مراسم حضور داشته باشند.کاروان حامل پیکرهای شهدا از خیابان دماوند حرکت کرد و پس از عبور از میدان امام حسین(ع)، خیابان انقلاب، میدان انقلاب، خیابان آزادی و میدان آزادی، مسیر خود را به سمت بزرگراه لشکری ادامه داد.
همراه با پیکر رهبر شهید، پیکر شهیده سیده بشری حسینی خامنهای، شهید مصباحالهدی باقری، شهیده زهرا حدادعادل و شهیده زهرا محمدی گلپایگانی نیز تشییع شد. در ساعات ابتدایی مراسم، مسئولان ستاد برگزاری اعلام کردند که روند حرکت کاروان با توجه به حجم بسیار زیاد جمعیت، کندتر از پیشبینیها خواهد بود. در مقاطعی نیز خودروی حامل پیکرها متوقف شد تا عزادارانی که هنوز به محل مراسم نرسیده بودند، فرصت حضور پیدا کنند. سپس اعلام شد که در پایان مراسم، پیکر مطهر بار دیگر با بالگرد بر فراز مسیر تشییع عبور خواهد کرد تا جمعیت بیشتری بتوانند وداع کنند. برآورد برگزارکنندگان این بود که کل مراسم بین ۱۰ تا ۱۲ ساعت ادامه یابد. پیشبینی که با توجه به تراکم جمعیت، دور از انتظار به نظر نمیرسید.
همزمان با حضور گسترده مردم، بسیاری از مسئولان ارشد کشور نیز در مراسم وداع و تشییع شرکت کردند.غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضائیه، محمدرضا عارف معاون اول رئیسجمهور، اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، احمد جنتی دبیر شورای نگهبان، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدعلی مدنیزاده وزیر امور اقتصادی و دارایی، حمیدرضا حاجیبابایی نایبرئیس مجلس شورای اسلامی، علی کمساری رئیس مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، مسعود حبیبی معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال، الیاس حضرتی رئیس شورای اطلاعرسانی دولت و شمار دیگری از مسئولان و شخصیتهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در این آیین حضور یافتند.
در ساعات مختلف مراسم نیز حضور شخصیتهایی مانند صادق آملی لاریجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، محسن پاکنژاد، وزیر نفت و معاونانش، سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، علیرضا کاظمی وزیر آموزشوپرورش و دیگر مسئولان مورد توجه رسانهها قرار گرفت. همچنین کانال تلگرامی دولت بهار، تصاویری از حضور محمود احمدی نژاد رئیس دولتهای نهم و دهم در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان را منتشر کرده است. تصویری نیز از حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رئیسجمهور در دولتهای یازدهم و دوازدهم، در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب منتشر شده است. جهانگیری در این مراسم با عینک آفتابی و کلاه کپ و بدون همراه و محافظ حاضر شده است.
آیین تشییع به جز اینکه محل حضور مردم بود از نکته دیگری نیز قابل بررسی است. مسئولان هر کدام تلاش کردند برداشت خود را از فضای شکلگرفته بیان کنند. مسعود پزشکیان رئیسجمهور در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، نوشت: «رهبری شهید به همگان آموخت که بزرگترین سرمایه ایران، مردم و وحدت آنان است.» او تأکید کرد مسیر آینده کشور با همدلی، وفاق و خدمت به مردم ادامه خواهد یافت. فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، حضور گسترده مردم را نمادی از همدلی میان مردم و حاکمیت توصیف کرد و گفت این حضور میتواند اقتدار ایران را در عرصههای مختلف تقویت کند.
غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضائیه نیز در سخنانی، هدف رهبر شهید را مقابله با فساد و جریانهای استکباری عنوان کرد و شعارهای مردم را پاسخی به اقدامات دشمنان دانست. علیرضا کاظمی وزیر آموزشوپرورش نیز این مراسم را تجدید بیعت مردم با انقلاب اسلامی ارزیابی کرد و بر نقش انسجام اجتماعی در شرایط حساس کشور تأکید داشت. اگرچه مضمون سخنان مسئولان متفاوت بود، اما یک محور مشترک در اغلب آنها دیده میشد؛ تأکید بر وحدت ملی، حفظ انسجام اجتماعی و ادامه مسیر کشور در شرایط پس از شهادت رهبر انقلاب.
یکی از ویژگیهای مراسم، نحوه مدیریت جمعیتی بود که از ساعات اولیه بامداد وارد مسیرهای اعلامشده، شده بودند. شبکه حملونقل عمومی بهویژه مترو با حداکثر ظرفیت فعالیت کرد. نیروهای امدادی، اورژانس، آتشنشانی، پلیس راهور و دستگاههای خدماترسان نیز در طول مسیر مستقر بودند تا خدمات لازم را ارائه کنند. مسئولان مترو بارها از مردم خواستند برای دسترسی بهمحل مراسم از این وسیله استفاده کنند تا فشار ترافیکی کاهش یابد. در مقاطعی بهدلیل توقف خودروی حامل پیکرها، اطلاعیههایی از سوی ستاد برگزاری منتشر شد و از مردم خواسته شد خود را به میدان آزادی برسانند. این تغییرات نشان میداد برنامهریزی اولیه ناچار شده است خود را با واقعیت جمعیت حاضر تطبیق دهد.
با پایان مراسم تهران، برنامه تشییع وارد مرحله دیگری خواهد شد. طبق اعلام ستاد برگزاری، روز سهشنبه ۱۶ تیر پیکر رهبر شهید در قم تشییع میشود. این مراسم پس از اقامه نماز در مسجد مقدس جمکران آغاز خواهد شد و تا حرم حضرت فاطمه معصومه(س) ادامه مییابد. پس از آن روز چهارشنبه ۱۷ تیر پیکر به عراق منتقل خواهد شد تا آیین تشییع در نجف و کربلا و در جوار حرمهای مطهر امیرالمؤمنین علی(ع)، امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل العباس(ع) برگزار شود.
آخرین ایستگاه این بدرقه، شهر مشهد خواهد بود. جایی که پیکر رهبر شهید روز پنجشنبه وارد این شهر میشود و در حرم مطهر حضرت امام رضا(ع) به خاک سپرده خواهد شد.آنچه در تهران طی سه روز گذشته رخ داد، مجموعهای از آیینهای رسمی، مردمی و سیاسی بود که هر کدام بخشی از یک روایت بزرگتر را شکل دادند. وداع در مصلای امام خمینی(ره)، حضور هیئتهای خارجی، نماز بر پیکر شهدا، تشییع طولانی در خیابانهای پایتخت، پیامهای مسئولان و برنامهریزی برای ادامه مراسم در قم، نجف، کربلا و مشهد، حلقههای بههمپیوسته یک رویداد ملی بودند.
اکنون نگاهها به ادامه مسیر بدرقه رهبر شهید دوخته شده است. مسیری که از تهران آغاز شد و در روزهای آینده در شهرهای دیگر ایران و عراق ادامه خواهد یافت. روایتی که ابعاد سیاسی، اجتماعی و تاریخی آن، در روزهای آینده نیز محل توجه افکار عمومی و ناظران خواهد بود.
عراق در آستانه برگزاری آیین وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، این روزها حال و هوایی متفاوت به خود گرفته است. از نجف اشرف و کربلای معلی تا کوفه و بابل، اخبار یک هفته گذشته عراق بیش از هر موضوع دیگری به آمادهسازی برای میزبانی از این مراسم اختصاص داشته است. دولت، نهادهای امنیتی، عشایر، موکبداران، گروههای مردمی و جریانهای سیاسی، هر یک به شیوهای برای برگزاری هرچه باشکوهتر این آیین اعلام آمادگی کردهاند. رویدادی که بسیاری از عراقیها آن را فرصتی برای ادای احترام، قدردانی و تجدید وفاداری نسبت به شخصیتی میدانند که در سالهای دشوار مبارزه با تروریسم و بحرانهای منطقه، همواره از عراق حمایت میکرد.
قرار است آیین تشییع از ساعت شش صبح چهارشنبه هفدهم تیرماه با حضور گسترده مردم از شهر کوفه آغاز شود و پس از عبور از نجف اشرف در بخشهایی از کربلای معلی ادامه یابد. پیشبینیها از حضور میلیونها نفر در این مراسم حکایت دارد. حضوری که میتواند یکی از بزرگترین آیینهای تشییع تاریخ معاصر عراق را رقم بزند. در روزهای گذشته، عشایر استانهای مختلف عراق با صدور بیانیههایی از مردم خواستهاند در این مراسم حضوری گسترده داشته باشند. در این بیانیهها، رهبر شهید انقلاب اسلامی شخصیتی توصیف شده که فراتر از مرزهای جغرافیایی، جایگاهی ویژه در میان امت اسلامی داشته و حمایتهای او از عراق در سختترین سالهای نبرد با تروریسم هرگز فراموش نخواهد شد.
در کنار این فراخوانهای مردمی، دستگاههای اجرایی عراق نیز وارد میدان شدهاند. سپهبد سعد معن، سخنگوی ستاد مشترک ارتش عراق و رئیس کمیته رسانهای ستاد تشییع از تدوین یک طرح جامع امنیتی و خدماتی خبر داده که با مشارکت وزارتخانهها، نیروهای امنیتی، دستگاههای امدادی و خدمات شهری اجرا خواهد شد. او از شهروندان، موکبهای حسینی و هیئتهای مذهبی خواسته است با رعایت دستورالعملهای امنیتی، زمینه برگزاری آرام و منظم این مراسم را فراهم کنند.
همزمان ۹ استان عراق روز برگزاری مراسم را تعطیل اعلام کردهاند تا امکان حضور گسترده مردم در آیین تشییع فراهم شود. شورای استان کربلا نیز از تکمیل تمهیدات امنیتی، درمانی و خدماتی خبر داده و اعلام کرده است که این شهر آمادگی کامل برای پذیرایی از میلیونها عزادار را دارد.
موکبداران عراقی نیز همانند سالهای برگزاری راهپیمایی اربعین از روزهای گذشته فعالیت خود را آغاز کردهاند. آنان در بیانیهای رسمی تأکید کردهاند که خدمترسانی به شرکتکنندگان در این مراسم را وظیفهای دینی و اخلاقی میدانند و همه امکانات خود را برای پذیرایی از زائران به کار خواهند گرفت. بسیاری از شهروندان عراقی نیز در گفتوگو با رسانههای این کشور اعلام کردهاند که حضور در این مراسم را ادای دِینی کوچک در برابر حمایتهای رهبر شهید از ملت عراق میدانند.
حسن شاکر الکعبی، نماینده پارلمان عراق، گفته است آرزوی بسیاری از مردم این کشور آن بود که رهبر شهید در زمان حیات خود به نجف و کربلا سفر کند و حرمهای مطهر را زیارت کند. به گفته او، پس از شهادت ایشان، نخستین درخواست عشایر عراق از سفارت جمهوری اسلامی ایران، برگزاری مراسم تشییع در عراق بوده است. در این میان، سازمان حشدالشعبی نیز با اعلام تکمیل همه مقدمات امنیتی، لجستیکی و خدماتی، تأکید کرده که عراق به میزبانی این مراسم افتخار میکند. این سازمان در پیام خود، مراسم تشییع را نماد وفاداری به خون شهدا و محکومیت تجاوزهای آمریکا و رژیم صهیونیستی دانسته و از مردم عراق خواسته است حضوری گسترده در این آیین داشته باشند. ائتلافهای سیاسی عراق نیز یکی پس از دیگری مردم را به مشارکت در این مراسم دعوت کردهاند. ائتلاف «سازندگی و توسعه» با صدور بیانیهای، میراث فکری و مبارزاتی رهبر شهید را سرمایهای ماندگار برای نسلهای آینده توصیف کرده است.
شورای استان بابل نیز علاوه بر اجرای طرحهای خدماتی و امنیتی، دو روز تعطیلی رسمی اعلام کرده تا شهروندان بتوانند در مراسم حضور یابند.ابوآلاء الولائی، دبیرکل گردانهای سیدالشهدا، نیز این مراسم را صرفاً یک آیین سوگواری ندانسته و آن را «موضعی اخلاقی و وجدانی» در برابر شخصیتی توصیف کرده که به گفته او، در سختترین شرایط در کنار ملت عراق ایستاد. او از مردم عراق خواسته است با حضور گسترده، وفاداری خود را به آرمانهای مقاومت نشان دهند. در کنار نهادهای رسمی، رسانههای عراقی نیز نقش پررنگی در اطلاعرسانی و دعوت مردم ایفا کردهاند. شبکه الجنوب با پخش کلیپهای ویژه، مردم عراق را به حضور در این آیین فراخوانده و بر جایگاه رهبر شهید در میان ملتهای منطقه تأکید کرده است.
اکنون با نزدیک شدن زمان برگزاری مراسم، عراق بیش از هر زمان دیگری خود را برای میزبانی از رویدادی آماده میکند که بسیاری آن را فقط یک تشییع نمیدانند؛ بلکه آن را نمادی از پیوند تاریخی، همدلی، احترام متقابل و روابط عمیق دو ملت ایران و عراق توصیف میکنند. مجموعه این اقدامات، از تعطیلی استانها و استقرار نیروهای امنیتی گرفته تا آمادگی موکبها، عشایر و گروههای مردمی، نشان میدهد عراق تلاش دارد میزبانی شایسته برای یکی از مهمترین آیینهای مذهبی و سیاسی سالهای اخیر باشد. مراسمی که انتظار میرود با حضور میلیونها نفر به یکی از ماندگارترین رویدادهای تاریخ معاصر این کشور تبدیل شود.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا