جمعه ۵ تیر ۱۴۰۵
بورس فرانسه و حباب میسیسیپی بحرانی بود که به تضعیف فرانسه و سلطه بیشتر انگلیس در آمریکا انجامید، در این گزارش به جزئیات این موضوع پرداخته شده است.
حسین نیازبخش : یکی از بزرگترین نمونههای حباب بورس، مربوط به سال ۱۷۱۹ میلادی و “حباب میسیسیپی” است. این اتفاق که در بورس پاریس رخ داد باعث ورشکستگی بانک مرکزی فرانسه، تورم شدید و بالطبع، شکست فرانسه از انگلیس در استعمار آمریکا شد. بله؛ یک فاجعه در بورس میتواند تا این حد مخرب و زیان آور باشد و تجربه حباب میسیسیپی این را به خوبی اثبات میکند.
ماجرا زمانی اغاز شد که یک شرکت فرانسوی تصمیم گرفت بر روی زمینهای دره رود میسیسیپی در آمریکا سرمایهگذاری کند و شهر نیو اورلئان را توسعه دهد. صاحب این شرکت تاجری بود که ارتباط خوبی با دربار لویی پازدهم(شاه وقت فرانسه) و رئیس بانک مرکزی (جان لا) داشت. این شرکت از طریق همین ارتباط محکم با دربار توانست سهام شرکت خود را در بازار بورس به راحتی بفروشد.
میهمانیهای شبانه اشراف درباری از همان زمان محل بحثهای روزمره مختلف بود. در همین میهمانیها ناگهان سخن از سهام شرکت میسیسیپی شد. اشراف فرانسه عمدتا ثروتمندانی دهنبین و ملونالمزاج بودند. به همین علت، بدون بررسی و کارشناسی و فقط به علت تاکید دربار شروع به خرید سهام شرکت میسیسیپی کردند.
پس از ورود دربار به بورس و خرید سهام شرکت، ناگهان ارزش سهام این کمپانی بالا رفت. با حمایت دربار تعداد خریداران هر روز بیشتر میشد. حالا به غیر از درباریان، بورژواهای طبقه متوسط و حتی کارگران فقیر نیز شروع به خرید سهام کردند. ارزش هر برگه سهام کمپانی می سی سی پی بالا و بالاتر میرفت. در اوت ۱۷۱۹ قیمت هر سهم به ۲۷۵۰ لیور رسید. تا ۳۰ اگوست هر سهم تا ۴۱۰۰ لیور افزایش پیدا کرد و در ۴ سپتامبر به ۵۰۰۰ لیور هم رسید. در ۲ دسامبر همان سال قیمت هر سهم میسیسیپی به ۱۰ هزار لیور رسید. این اتفاق باعث شد خریداران سهام شرکت که حالا سراسر پاریس را شامل میشد بسیار خوشحال شده و در نزدیکی جشن سال نو، این پیروزی اقتصادی را هم جشن بگیرند.
با این حال، حباب بزرگ میسیسیپی به زودی ترکید. زمینهای دره این رودخانه باتلاقی بودند و نه تنها قابلیت توسعه شهری را نداشتند بلکه از معادن فلزات ارزشمند نیز خالی بودند. شرکت جای اشتباهی را برای سرمایهگذاری انتخاب کرده بود و به زودی شروع به زیان کرد.
همانطور که قانون حباب بورس ایجاب میکند، سرمایهگذاران بزرگ که عمدتا درباری بوده و از شرایط اقتصادی کشور با خبرند، نخستین کسانی بودند که متوجه این موضوع شده و سهم خود را در اوج قیمت فروخته و به سود کلان رسیدند. با اقدامات این طبقه، ناگهان ارزش هر برگه سهام به شدت پایین آمد. در ماه ژانویه ۱۹۲۰ قیمت هر برگه سهام به زیر ۱۰۰۰ لیور رسید و این کاهش قیمت در حال شدت گیری بیشتری هم بود.
در این شرایط بانک مرکزی فرانسه وارد معرکه شد تا از سقوط بورس و شرکت میسیسیپی جلوگیری کند. بانک مرکزی کل سهام شرکت را خرید و توانست برای مدتی کوتاه مانع از نزول قیمت سهام شرکت میسیسیپی شود. اما شرکت همچنان ضرر میداد. حمایت مالی بانک مرکزی از این شرکت تا جایی پیش رفت که پول خزانه بانک مرکزی نیز تمام شد. جان لا(رئیس بانک مرکزی و رئیس خزانه فرانسه) دستور داد که پول بیشتری چاپ شود تا از سقوط میسیسیپی جلوگیری کند اما این اتفاق اوضاع را بدتر کرد. افزایش چاپ پول نه تنها از سقوط شرکت سهامی جلوگیری نکرد بلکه تورم را نیز افزایش داد.
برخی مورخین تاریخ اقتصاد معتقدند ماجرای “حباب میسیسیپی” بزرگترین ضربه اقتصادی و بورسی بود که فرانسه متحمل شد. این اتفاق، جلال و جبروت اقتصادی و بانکی فرانسه را نزد شهروندانش شکست و موجب بیاعتمادی عمومی مردم نسبت به سرمایهگذاری در بورس فرانسه شد. همچنین باعث ورشکستگی شرکتهای فرانسوی در آمریکا و ضربه بسیار بزرک به استعمار فرانسه در آمریکا شد. در نتیجه، باز شدن کامل راه برای انگلیسیهای زیرکتر در آمریکا و سلطه بیشتر بریتانیا در آمریکای آن دوران را فراهمتر کرد.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا