پشتپرده آتشبس آمریکا و ایران
به گزارش سرمایه فردا، سرانجام بعد از 13روز حملات متعدد آمریکا به مناطق مختلف ایران به ویژه مناطق جنوبی، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، دستور توقف حملات به ایران را صادر و به ارتش این کشور اعلاک کرد که از انجام عملیات جدید علیه ایران خودداری کنند.محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهری اسلامی ایران نیز گفت: «از آنجایی که راهبرد ایران در این دوره جنگ تلافیجویانه بوده، پس از آنکه آمریکا در دو شب گذشته حملاتش را متوقف کرد، ما هم عملیات خود را متوقف کردیم». او درباره احتمال اعمال دوباره یک آتشبس یکجانبه از طرف آمریکا مطرح کرد: «آمریکا دچار فرسایش تصمیمگیری راهبردی است و راهبرد مشخصی ندارد. این در تصمیمگیری رئیسجمهور و عملکرد سنتکام دیده میشود».
موضع مبهم ترامپ
پایگاه خبری آکسیوس به نقل از منابع خود مطرح کرد که این تصمیم نشان میدهد ترامپ در تلاش است فضای بیشتری برای پیشبرد مسیر دیپلماسی فراهم کند. به گفته این منابع، رئیسجمهور آمریکا بر این باور است که سطح فعلی حملات، بدون کشیده شدن به یک درگیری گستردهتر، به سقف تأثیرگذاری خود رسیده است. ادعای تصمیم ترامپ برای گسترش فضای دیپلماتیک در حالی است که خود ترامپ احتمال حملهای گسترده در آینده را رد نکرده و گفته است: «میتوانیم حملات را ادامه دهیم یا تشدید کنیم، از جمله اینکه هر آنچه را دارند از بین ببریم». البته هم از سخنان او و هم از شواهد میدانی برمیآید که ترامپ تعامل با ایران را به جنگ ترجیح میدهد.
خالی شدن ذخایر موشکی
پس از انتشار خبر توقف حملات به ایران، روزنامه نیویورکتایمز دلیل پشت پرده این تصمیم را فاش کرد و نوشت: «این تصمیم خصوصا از آن جهت اتخاذ شده است که این نگرانی وجود دارد که تشدید جنگ میتواند ذخایر رهگیرهای ضدموشکی پاتریوت و سایر مهمات دفاع هوایی پنتاگون را به طور خطرناکی تخلیه کند. مقامهای دولت آمریکا میگویند تهدید ذخایر موشکهای رهگیر یکی از ملاحظات متعددی است که بازگشت به عملیاتهای رزمی بزرگ را به اقدامی بسیار پرخطر تبدیل کرده است. ترامپ و دستیاران ارشد او همچنین در مورد چشمانداز گسترش جنگ در خاورمیانه، رویگردانی متحدان کلیدی آمریکا در خلیج فارس که در برابر حمله ایران آسیبپذیر هستند، بحران اقتصادی جهانی و بحرانهای فزاینده انرژی و پناهندگان نگران هستند. تازهترین تغییر موضع ترامپ در نحوه برخورد با مناقشه با ایران پس از جلسه روز جمعه او با مشاوران ارشد و اعضای ارشد کابینهاش رخ داد».
احتمال از سرگیری جنگ
همین روایت باعث میشود یک تحلیل فرامتنی به وجود آید؛ آنکه هیچ بعید نیست توقف حملات در مقطع کنونی به دلیل آمادگی آمریکا برای ترتیبدادن حملهای گستردهتر است؛ چنانکه در همین بخش از گزارش نیویورکتامیز آمده است که خالی شدن ذخایر موشکهای رهگیر مسئلهای است که بازگشت به عملیات بزرگ را پر خطر میکند. معنای مخالف آن این است که در صورت اطمینان از کافی بودن ذخایر موشکی، هیچ بعید نیست بار دیگر جنگ آغاز شود. به گفته نیویورکتایمز دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز در محافل خصوصی هشدار داده که از سرگیری عملیاتهای رزمی بزرگ علیه ایران امکانپذیر است اما این امر به طور خطرناکی باعث کاهش رهگیرهای موجود در سنتکام که مسئول عملیات در خاورمیانه است، خواهد شد.
اختلافات شدید میان مقامات آمریکایی
سیانان نیز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داده است که اختلاف جدی میان مقامات آمریکا درباره ادامه جنگ با ایران وجود دارد؛ به طوری که جیدی ونس، معاون اول رئیسجمهوری آمریکا و دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش این کشور، در نشست روز جمعه کاخ سفید با ترامپ صحبت کردهاند و از نگرانیهای خود درباره گسترش جنگ در خاورمیانه حرف زدهاند. با بازخوانی مواضع مقامات آمریکا میتوان دریافت چنین نگاهی برخلاف موضع مارک روبیو، وزیر خارجه آمریکاست و ترامپ نیز در میان دو دیدگاه خاتمه جنگ و گسترش جنگ گاهی به این سو و گاهی به آن سو گرایش داشته است.
توافق احتمالی ایران و عمان
موضوع دیگری که درباره علت توقف حملات آمریکا مطرح میشود، توافق احتمالی میان ایران و عمان درباره وضعیت تنگه هرمز است. آکسیوس مدعی است دستور ترامپ برای توقف حملات، چند ساعت پس از ورود یک هیئت عمانی به تهران برای گفتوگو درباره سازوکار جدید بازگشایی تنگه هرمز صادر شد. این رسانه مطرح میکند که دو منبع منطقهای آگاه از مذاکرات گفتند که در این گفتوگوها پیشرفت حاصل شده و ممکن است توافقی میان عمان و ایران تا پایان هفته جاری حاصل شود.
این گمانهزنیها درباره علت تصمیم ترامپ برای توقف حملات به ایران در حالی است که خود او بعد از اعلام توقف جنگ بار دیگر ایران را به ازسرگیری حملات نظامی تهدید کرد و گفت: «اگر واشنگتن به صددرصد خواستههای خود نرسد، عملیات نظامی علیه ایران از سر گرفته خواهد شد». او در پاسخ به پرسش خبرنگار شبکه فرانسوی «السیآی» درباره احتمال آغاز دوباره عملیات گسترده نظامی علیه ایران گفت: «اگر به تمام آنچه میخواهیم نرسیم، قطعا این اتفاق خواهد افتاد».
به هر روی آنچه در عرصه عمل دیده میشود را فعلا میشود یک توقف موقت جنگ دانست زیرا تا اینجای کار نشانهای قطعی مبنی بر رسیدن ایران و آمریکا به یک توافق جامع که منجر به پایان کامل جنگ شود، دیده نمیشود اما در عین حال به گفته برخی کارشناسان همین توقف کنونی جنگ میتواند باعث بازگشایی دوباره مسیر دیپلماتیک شود.