جمعه ۲۹ خرداد ۱۴۰۵
محیط زیست اعلام کرده برای افزایش نور و تقویت گلدهی سوسن چلچراغ طی سه سال اقدام به هرس کرده است.
لیلا مرگن:سازمان حفاظت محیط زیست در کلیپی به تشریح اقداماتش برای حفاظت از اثر طبیعی و ملی سوسن چلچراغ پرداخته و اعلام میکند که سه سالی است برای تقویت گلدهی این گونه، نسبت به هرس شاخههای جانبی درختان جنگلی موجود در محوطه این اثر ملی، اقدام کرده است. در حالی که به گفته مسئولان منابع طبیعی، محیط زیست بدون کسب مجوز از این مجموعه، حق دخالت در توده جنگلی موجود در این اثر ملی را ندارد.
البته مدیر کل منابع طبیعی گیلان میگوید که در پیگیریهای انجام شده، مشخص شد که سازمان حفاظت محیط زیست هیچ دخل و تصرفی در توده جنگلی این اثر ملی انجام نداده است و مدیر کل محیط زیست هم این موضوع را تایید نمیکند. پس به این ترتیب، سوسنهای چلچراغ، در روند تکاملی جنگل چگونه قدرت گلدهی خود را حفظ کردهاند؟ سوسن چلچراغ یک گونه کمیاب و یکی از بازماندگان دوران یخبندان است که زمانی در مناطق وسیعی از غرب آسیا پراکنده بود.
این روزها و در جریان روند تغییرات اقلیمی، این گونه فقط به صورت لکههایی در داماش گیلان، منطقه شغال دره شهرستان نمین اردبیل و جنوب جمهوری آذربایجان به زندگی خود ادامه میدهد. سوسن چلچراغ گرمای زیاد را تحمل نمیکند، خشکی خاک میتواند پیازهایش را از بین ببرد، چرای دام و تخریب زیستگاه به سرعت جمعیتش را کاهش میدهد و برای رشد به رطوبت پایدار و هوای خنک نیاز دارد. به همین دلیل از نظر علمی، ارزش حفاظتی بسیار بالایی دارد. سوسن چلچراغ تنها گلی است که از سال ۱۳۵۴ نامش در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
سازمان حفاظت محیط زیست در کلیپی با عنوان «شکوه دوباره حیات در دل گیلان» به بررسی اقدامات اداره کل محیط زیست گیلان برای نجات گونه چلچراغ میپردازد. بر اساس محتوای این کلیپ، فرهاد حسینی طایفه مدیر کل محیط زیست گیلان اعلام میکند که محدوده اثر طبیعی سوسن چلچراغ توسط فنس سیمی محصور شده است. در سالهای گذشته پوشش درختی باعث میشود که سطح سایهانداز زیادی برای بوتههای سوسن چلچراغ ایجاد شود و رشد این پایهها را بسیار کند میکند. در نتیجه آن مساحتی که این پایهها در آن متراکم بودند، کاهش مییابد. به همین خاطر اداره کل محیط زیست گیلان تصمیم میگیرد که بخشی از این پوشش درختی را به نفع گلهای سوسن چلچراغ هرس کند تا نور کافی به بوتهها و پایههای سوسن چلچراغ برسد تا رشد آن به حالت طبیعی را داشته باشد.
در ادامه این کلیپ، حسین علی نژاد رئیس اداره نظارت بر امور حیات وحش گیلان هم میگوید که در سه سال گذشته، تیمارداری از گل و هرس گیاهان مزاحم این گل -که منظور همان تاج درختان هیرکانی است- انجام شده و امسال در سال سوم هستیم. او خبر میدهد که اقدامات انجام شده منجر به ایجاد نتایج مثبت و خوبی هم شده است.
طبق قانون، هرگونه دخالت در جنگلهای هیرکانی نیازمند کسب مجوز از منابع طبیعی است و ماموران این سازمان در زمان انجام این اقدامات باید در محل حضور داشته باشند اما کامران پورمقدم معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در گفتوگو با هفت صبح درباره صدور مجوز برای هرس درختان هیرکانی منطقه داماش گیلان در تماس با مسئولان استانی توضیح میدهد که ظاهرا چند سال پیش درخواستی از طرف محیط زیست برای حذف شاخههای فرعی درختان این اثر ملی به اداره کل گیلان ارسال و مجوز لازم برای این کار صادر میشود. او میگوید که ظاهرا امسال هیچ درخواستی به منابع طبیعی برای انجام دخالت در توده مربوط به سوسن چلچراغ ارسال نشده است و اگر سازمان محیط زیست بخواهد هر اقدامی در این منطقه انجام دهد، نیاز به اخذ مجوز از سازمان منابع طبیعی دارد. گویا مجوز صادر شده برای دخالت در تاج درختان مربوط به سالهای گذشته بوده است.
کامیار مرزبانی مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان نیز در گفتوگو با هفت صبح توضیح میدهد که سوسن چلچراغ در یک محدوده ۹ هکتاری در داماش گیلان وجود دارد. او میگوید که همکارانش را به منطقه اعزام کرده و آنها مشاهده کردهاند که سازمان محیط زیست هیچ اقدام خاصی در این توده مرتبط با سوسن چلچراغ انجام ندادهاند. چهار یا پنج سال پیش برای حفظ سوسن چلچراغ، مجوز قطع تعدادی شاخه جانبی و نه تاج درخت، توسط منابع طبیعی صادر میشود و در این اثر ملی هرسی انجام میدهد. محیط زیست مجوز کمیته فنی استان و سازمان منابع طبیعی را هم برای این اقدام داشتهاند.
بعد از آن نه مجوزی برای قطع شاخه درختان صادر شده و نه محیط زیست کاری در این توده انجام داده است زیرا خودم مدیر کل محیط زیست گیلان صحبت کردم. مرزبانی درباره دلیل صدور مجوز قطع شاخه درختان هم میگوید که اگر پوشش منطقه انبوه شود و سایه ایجاد شود، سوسن چلچراغ از بین میرود و از آنجا که این یک گونه، ارزشمند و نادر است، طبیعتا محیط زیست باید برای حفظش تلاش کند.
در حالی مدیر کل منابع طبیعی گیلان میگوید که در بازدید میدانی نشانهای از دخالت در توده جنگلی اثر ملی سوسن چلچراغ وجود نداشته اما مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کردهاند که سه سال متوالی با هدف نور رساندن به سوسن چلچراغ، اقدام به قطع شاخههای تاج درختان داماش گیلان کردهاند. آیا کارشناسان منابع طبیعی در بازدید از منطقه قادر به تشخیص اتفاقات رخ داده در این توده نبودهاند؟ آیا سازمان محیط زیست بدون کسب مجوز از منابع طبیعی دست به اقدامات خلاف قانون زده و انجام هرس را تکذیب کرده است؟
پرسشهای زیادی درباره نحوه عملکرد سازمان محیط زیست در حفاظت از توده سوسن چلچراغ مطرح است. اگرچه حفظ این گونه برای کشور ضروری است اما باید گفت که رعایت قانون، موضوعی است که اگر به آن توجه نشود، قانونشکنی به رویهای عادی تبدیل میشود و در مواقع بروز بحران، هیچ کس مسئولیت اقداماتش را بر عهده نخواهد گرفت.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا