روش صرف سهام در افزایش سرمایه به شرکتها کمک میکند که با جذب منابع مالی بیشتر، از افت شدید قیمت سهام پس از افزایش سرمایه جلوگیری کنند. این روش، ابزاری استراتژیک برای حفظ ارزش سهام و تقویت توان مالی شرکتها محسوب میشود.
به گزارش سرمایه فردا، افزایش سرمایه، یکی از راههای اصلی تأمین منابع مالی برای شرکتهاست که به سه روش اصلی انجام میشود: از محل آورده نقدی یا مطالبات سهامداران، از محل سود انباشته (سهام جایزه)، و از محل اندوختهها. در این متن، تمرکز بر روش اول، یعنی افزایش سرمایه از محل آورده نقدی است که ارتباط مستقیمی با مفهوم “صرف سهام” دارد.
صرف سهام به زبان ساده یعنی شرکت مبلغی بیشتر از ارزش اسمی (که معمولاً ۱۰۰ تومان است) از سهامداران دریافت میکند. این مبلغ اضافی بهعنوان صرف سهام ثبت شده و در حقوق صاحبان سهام لحاظ میشود، اما قابل تقسیم بین سهامداران نیست.

برای درک بهتر،افزایش سرمایه با صرف سهام سه مثال ساده و عددی را بررسی میکنیم:
- دریافت مبلغ برابر با قیمت روز سهم: فرض کنید ارزش اسمی هر سهم ۱۰۰ تومان و ارزش بازار آن ۴۵۰۰ تومان باشد. اگر شرکت برای هر سهم جدید ۴۵۰۰ تومان مطالبه کند:
- قیمت سهم بعد از افزایش سرمایه تغییر نمیکند و همان ۴۵۰۰ تومان باقی میماند.
- حق تقدم ارزشی ندارد (۰ تومان)، زیرا مبلغ مطالبهشده با قیمت روز سهم برابری میکند.
- دریافت مبلغ برابر با ارزش اسمی: در این حالت، اگر شرکت برای هر سهم جدید فقط ۱۰۰ تومان مطالبه کند:
- قیمت سهم بعد از افزایش سرمایه کاهش یافته و به ۲۳۰۰ تومان میرسد.
- حق تقدم سهم به صورت تئوری معادل تفاوت قیمت بازار و ارزش اسمی، یعنی ۲۲۰۰ تومان خواهد بود.
- دریافت مبلغی بین ارزش اسمی و قیمت روز: اگر شرکت مبلغی میان ارزش اسمی و قیمت روز، مثلاً ۲۵۰۰ تومان برای هر سهم جدید مطالبه کند:
- قیمت سهم بعد از افزایش سرمایه به ۳۵۰۰ تومان کاهش مییابد.
- حق تقدم سهم نیز ۱۰۰۰ تومان ارزش پیدا میکند.
نتیجه کلی: صرف سهام به شرکتها کمک میکند که قیمت سهم پس از افزایش سرمایه کمتر افت کند و ارزش سهام شرکت بهتر حفظ شود. از دید سهامدار، روش افزایش سرمایه تفاوت خاصی در دارایی کلی ایجاد نمیکند، زیرا دارایی تعدیل میشود.
نکته کاربردی: اگر افزایش سرمایه از محل آورده نقدی باشد، قیمت سهم بعد از افزایش سرمایه بر اساس درصد افزایش سرمایه و مبلغ مطالبهشده تعیین میشود. اما اگر افزایش سرمایه از محل سود انباشته یا تجدید ارزیابی انجام شود، قیمت سهم متناسب با درصد افزایش سرمایه کاهش مییابد.
این روش، ابزاری استراتژیک برای شرکتها به منظور جذب سرمایه جدید و حفظ ارزش سهام در بازار است.