شوک توقف تولید مهمات

توقف تولید مهمات باعث کاهش عرضه فشنگ و افزایش شدید قیمت تفنگ‌های شکاری در بازار تجهیزات مرتبط شده است.

سرمایه فردا؛ وحید غفاری: بازار تفنگ‌های شکاری مجاز این روزها حال و هوای متفاوتی دارد. بازاری که زمانی برای علاقه‌مندان شکار فضایی قابل پیش‌بینی داشت، حالا با موجی از افزایش قیمت و کاهش دسترسی روبه‌رو شده است. آنچه در این بازار جریان دارد، مجموعه‌ای از عوامل تولیدی قانونی و حتی زیست‌محیطی است که دست به دست هم داده‌اند تا تعادل این حوزه به هم بخورد.

اگر چند سال به عقب برگردیم، خرید یک تفنگ شکاری تولید داخل برای بسیاری از شکارچیان امری دست‌یافتنی بود. قیمت‌ها در محدوده‌ای قرار داشت که با پس‌انداز یا درآمد معمول هم می‌شد وارد این حوزه شد. اما حالا همان تفنگ‌ها با چند برابر قیمت عرضه می‌شوند و در مواردی، حتی پیدا کردنشان هم کار ساده‌ای نیست.

شهاب حسینی که سال‌ها در بازارتجهیزات شکار فعالیت داشته در توضیح شرایط فعلی می‌گوید: «اتفاقی که بیشترین تأثیر را گذاشته، اختلال در تولید و توزیع مهمات بوده است.» به گفته او، با بروز محدودیت‌ها و حملات صورت گرفته  به کارخانه‌ها و صنایع مهمات‌سازی، روند تولید تقریباً متوقف شده و همین موضوع، خیلی سریع اثر خود را روی بازار گذاشته است. وقتی مهمات در دسترس نباشد، عملاً استفاده از سلاح هم محدود می‌شود و همین باعث می‌شود عرضه و تقاضا شکل غیرعادی پیدا کند.

 پرواز قیمت برندهای داخلی

او توضیح می‌دهد تفنگ‌هایی که تا پیش از این در بازه ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان معامله می‌شدند، حالا به محدوده بالای ۱۵۰ میلیون تومان رسیده‌اند. این افزایش فقط مربوط به یک یا دو مدل نیست بلکه تقریباً تمام تولیدات داخلی را دربر گرفته است.در میان برندهای داخلی نام‌هایی مثل یوز، پنجشیر، نخجیر و شاهین بیش از بقیه شنیده می‌شود. این برندها زمانی انتخاب اول کسانی بودند که می‌خواستند با هزینه کمتر وارد دنیای شکار شوند؛ اما حالا همان گزینه‌های اقتصادی به کالاهایی تبدیل شده‌اند که خریدشان برای خیلی‌ها دشوار شده است.

یکی از فروشندگان بازار در همین رابطه می‌گوید وقتی تولید متوقف می‌شود همان تعداد محدودی که در بازار باقی مانده ارزش بیشتری پیدا می‌کند. خریدار هم می‌داند اگر امروز نخرد، ممکن است فردا اصلاً چیزی برای خرید وجود نداشته باشد. همین ذهنیت به افزایش قیمت دامن می‌زند.

 تفنگ میلیاردی و تغییر نگاه به شکار

در کنار تولیدات داخلی، بازار تفنگ‌های وارداتی هم وضعیت خاص خود را دارد. بیشتر این سلاح‌ها مربوط به سال‌هایی است که واردات با محدودیت کمتری انجام می‌شد. حالا همان محصولات قدیمی، به‌دلیل کیفیت و کمیاب بودن، با قیمت‌های بسیار بالا معامله می‌شوند. در برخی موارد تفنگ‌های تمیز با برند معتبر و کالیبرهای پرکاربرد، حتی از مرز یک میلیارد تومان هم عبور کرده‌اند.

این تغییر باعث شده نگاه به تفنگ شکاری تغییر کند. چیزی که قبلاً صرفاً یک ابزار برای شکار بود حالا برای برخی تبدیل به یک دارایی با ارزش شده است. بعضی خریداران حتی با نگاه سرمایه‌ای وارد این بازار می‌شوند. چون تصور می‌کنند با ادامه این شرایط قیمت‌ها باز هم افزایش پیدا خواهد کرد.

 بحران فشنگ و بازار خاکستری

اما ماجرا فقط به خود سلاح ختم نمی‌شود. بازار مهمات هم شرایط پیچیده‌ای دارد. فشنگ که جزء جدانشدنی شکار است، حالا به کالایی کمیاب تبدیل شده است. حسینی در این باره می‌گوید: «مدتی است که توزیع منظم سهمیه انجام نشده و همین باعث شده قیمت فشنگ هم افزایش قابل توجهی پیدا کند.»

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد قیمت هر جعبه فشنگ شکاری بسته به برند و کیفیت می‌تواند از حدود ۷۰۰ هزار تومان تا بیش از یک و نیم میلیون تومان متغیر باشد. در برخی موارد خاص حتی قیمت‌های بالاتری هم دیده می‌شود. این در حالی است که تا چند سال پیش همین اقلام با قیمت‌هایی بسیار پایین‌تر در دسترس بودند.

در چنین شرایطی، بخشی از نیاز بازار از مسیرهای غیررسمی تأمین می‌شود. هرچند اطلاعات دقیقی از حجم این جریان وجود ندارد، اما فعالان بازار معتقدند ورود مهمات از مرزهای غربی و شرقی اتفاقی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. همین موضوع خود باعث ایجاد نوسان بیشتر در کیفیت و قیمت‌ها شده است.

شکار محدود و هزینه‌های سنگین

در کنار مسائل اقتصادی باید به عامل مهم دیگری هم توجه کرد و آن محدودیت‌های قانونی در حوزه شکار است. در سال‌های اخیر به‌دلیل نگرانی‌های زیست‌محیطی، صدور بسیاری از مجوزهای شکار متوقف یا محدود شده است. این تصمیم هرچند با هدف حفاظت از حیات وحش گرفته شده، اما تأثیر مستقیمی بر بازار تجهیزات شکار گذاشته است.

حسینی می‌گوید: «در حال حاضر شکار به شکل سنتی تقریباً انجام نمی‌شود مگر در قالب‌های خاص. یکی از این قالب‌ها سایت‌های پرورشی است. در این مراکز حیوانات تحت شرایط کنترل‌شده پرورش داده می‌شوند و سپس با مجوز امکان شکار آنها فراهم می‌شود.»
هزینه این نوع شکار هم بسیار بالاست.

برای مثال دریافت مجوز شکار برخی گونه‌ها می‌تواند بیش از ۱۰۰ میلیون تومان هزینه داشته باشد. حیواناتی که در این مراکز عرضه می‌شوند، معمولاً شامل بزهای نر مسن، گوزن و در موارد محدودتر آهو هستند. این روند باعث شده شکار از یک فعالیت عمومی به تجربه‌ای محدود برای گروهی خاص تبدیل شود. این تغییرات روی بازار سگ‌های شکاری هم اثر گذاشته است. در گذشته سگ‌های شکاری به‌ویژه برای شکار پرندگان کاربرد زیادی داشتند. اما با کاهش صدور مجوز این نوع شکار، نگهداری این سگ‌ها هم کمتر شده است. حالا بسیاری از این حیوانات بیشتر به‌عنوان سگ نگهبان یا حیوان خانگی نگهداری می‌شوند.

در مورد قیمت سگ‌های شکاری هم تغییراتی دیده می‌شود. بسته به نژاد سن و میزان آموزش قیمت‌ها می‌تواند از حدود ۲۰ میلیون تومان شروع شود و برای نمونه‌های حرفه‌ای و آموزش‌دیده حتی به بالای ۱۰۰ میلیون تومان برسد. البته این بازار هم مانند سایر بخش‌ها با کاهش تقاضا روبه‌رو شده است.

در کنار سلاح و مهمات، سایر تجهیزات شکار هم از موج گرانی بی‌نصیب نمانده‌اند. دوربین‌های شکاری که برای هدف‌گیری دقیق استفاده می‌شوند، حالا بسته به برند و کیفیت در بازه‌ای بین ۱۰ تا ۸۰ میلیون تومان معامله می‌شوند. لباس‌های مخصوص شکار، کفش‌های حرفه‌ای و کوله‌پشتی‌های تخصصی هم افزایش قیمت قابل توجهی داشته‌اند. برای مثال یک دست لباس مناسب شکار می‌تواند بین ۵ تا ۲۰ میلیون تومان هزینه داشته باشد.

همچنین ابزارهایی مثل دوربین دید در شب یا حرارتی که در برخی سبک‌های شکار کاربرد دارند به کالاهایی بسیار گران تبدیل شده‌اند و قیمت آنها در برخی مدل‌ها به چند صد میلیون تومان می‌رسد. هرچند دسترسی به این تجهیزات هم با محدودیت‌های قانونی همراه است. در مجموع آنچه امروز در بازار تجهیزات شکار دیده می‌شود، ترکیبی از کاهش عرضه افزایش هزینه‌ها و محدودیت‌های قانونی است. این عوامل باعث شده‌اند این بازار از حالت عادی خارج شود و بیشتر به بازاری خاص و محدود تبدیل شود.

فعالان این حوزه معتقدند اگر تولید مهمات دوباره به وضعیت پایدار برسد، بخشی از فشار قیمتی کاهش پیدا می‌کند. با این حال حتی در آن صورت هم، بازگشت به شرایط گذشته کار ساده‌ای نخواهد بود. چون طی این مدت ساختار بازار تغییر کرده و بسیاری از خریداران از این حوزه خارج شده‌اند.

از سوی دیگر سیاست‌های زیست‌محیطی هم به احتمال زیاد همچنان ادامه خواهد داشت و این یعنی تقاضای واقعی برای تجهیزات شکار در سطح پایین‌تری نسبت به گذشته باقی می‌ماند. در چنین شرایطی بازار تفنگ‌های شکاری مجاز در وضعیتی از انتظار قرار دارد. انتظاری برای مشخص شدن وضعیت تولید مهمات و همچنین روشن‌تر شدن مسیر قوانین شکار. تا آن زمان این بازار همچنان با قیمت‌های بالا، عرضه محدود و تقاضایی محتاط به مسیر خود ادامه می‌دهد.

دیدگاهتان را بنویسید