شنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
افزایش مراجعات معاینه فنی در تهران نشاندهنده رشد فرهنگ نگهداری خودرو، کاهش صفها و نقش مهم در ایمنی و کاهش آلودگی است.
وقتی صحبت از معاینه فنی به میان میآید، نباید صرفاً به اعداد و ارقام مراجعات بسنده کرد. واقعیت این است که معاینه فنی در کلانشهری مثل تهران، حکم پایش سلامت رگهای حیاتی شهر را دارد. در ماههای اخیر که کشور با شرایط خاصی دست و پنجه نرم میکرد، باز ماندن مراکز معاینه فنی پیامی فراتر از یک خدمت اداری داشت؛ این یعنی حاکمیت خدمات شهری و انضباط اجتماعی تحت هیچ شرایطی متوقف نمیشود.
افزایش مراجعات در فروردینماه نشان داد شهروندان نیز به این بلوغ رسیدهاند که امنیت جانی خود و خانوادهشان در سفرهای نوروزی و ترددهای روزمره، در گرو سلامت فنی خودرو است. این همراهی مردم با ستاد معاینه فنی، سرمایه اجتماعی بزرگی است که نباید نادیده گرفته شود. گزارشها نشان میدهد که پایتختنشینها دیگر برای یک برچسب ساده، نصف روز وقتشان را تلف نمیکنند. آمارهای فروردینماه امسال که توسط سید محمدمهدی میرزایی قمی، مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران ارائه شده، حاوی نکات بسیار جالبی است که نشان میدهد تهران چطور توانسته غول صفهای معاینه فنی را شکست دهد.
نمیتوان از موفقیتهای اخیر نوشت و یادی از روزهای پرالتهاب اسفند و فروردین نکرد. در حالی که سایه سنگین تجاوزات بیگانگان و شرایط جنگی بر سر کشور بود و بسیاری از بخشها با اختلال روبرو شدند، مراکز معاینه فنی تهران به عنوان یکی از بازوهای اصلی خدمات شهری، حتی برای یک ساعت هم عقبنشینی نکردند. این استمرار در خدمترسانی، آن هم در شرایطی که مردم به دنبال ایمنی و آرامش بودند، بسیار ارزشمند بود. باز بودن مراکز در آن ایام نه تنها به توزیع بار مراجعات کمک کرد، بلکه نوعی پیام اطمینان و جاری بودن زندگی عادی را به جامعه مخابره کرد. کارکنانی که در میان صدای آژیر و التهاب، با دقت ترمزها و آلایندگی خودروها را چک میکردند، نشان دادند که نظم شهری تحت هیچ شرایطی فدای ترس نمیشود.
بیایید نگاهی به اعداد بیندازیم. در فروردینماه امسال، بیش از ۱۰۰ هزار و ۵۰۵ دستگاه خودرو به مراکز معاینه فنی شهر تهران مراجعه کردهاند. این یعنی به طور میانگین روزانه بالغ بر ۶ هزار خودرو پذیرش شدهاند. اما نکته طلایی اینجاست: از میان مراجعات بار اول که حدود ۸۰ هزار دستگاه بوده، ۷۶ هزار و ۳۹۱ خودرو موفق شدند در همان مرحله اول گواهی قبولی بگیرند. این یعنی نرخ قبولی ۹۵ درصدی که یک آمار خیرهکننده است. این عدد به ما میگوید که فرهنگ نگهداری خودرو میان تهرانیها به شدت رشد کرده است. رانندهها حالا میدانند که پیشگیری بهتر از درمان است و ماشینهایشان را برای شهر آمادهتر کردهاند.
یکی از دستاوردهای مهم، صدور ۱۱ هزار و ۶۵ فقره گواهی معاینه فنی برتر است. حدود ۱۲ درصد از مراجعهکنندگان توانستهاند استانداردهای سختگیرانهتری را پاس کنند. معاینه فنی برتر نه تنها نشاندهنده سلامت کامل موتور و سیستم احتراق است، بلکه مزایایی مثل تخفیف در ورود به محدودههای ترافیکی را هم به همراه دارد. رشد این آمار در دل ۱۰۰ هزار مراجعه فروردین، نوید این را میدهد که خودروهای پاکتری در رگهای تهران در حال گردش هستند.
شاید بپرسید چطور ۶ هزار خودرو در روز میآیند و میروند و صدایی از کسی در نمیآید؟ میرزایی قمی پاسخ را در توسعه زیرساختها میبیند. تهران اکنون از ۶۴ خط معاینه فنی برخوردار است. اما سختافزار به تنهایی کافی نبود؛ مدیریت نرمافزاری معجزه کرد. سیستم نوبتدهی اینترنتی که حالا در مراکزی مثل بیهقی و الغدیر به صورت صددرصدی و اجباری اجرا میشود، باعث شده که هر راننده دقیقاً بداند چه ساعتی باید در مرکز حاضر باشد. با استفاده از اپلیکیشن «شهرزاد» یا سامانه «تهران من»، فرایند دریافت معاینه فنی برای یک خودروی سالم به کمتر از نیم ساعت رسیده است. این یعنی مدیریت زمان به سبک قرن جدید؛ جایی که تکنولوژی به کمک اعصاب و روان شهروندان میآید.
با وجود آمار قبولی بالا، هنوز ۲۶ درصد خودروها در مراجعه اول موفق نمیشوند. تحلیل آمارهای سامانه «سیمفا» نشان میدهد که دشمن اصلی رانندهها، نه موتورهای پیچیده، بلکه «وضعیت ظاهری» است. بیش از ۹ هزار خودرو صرفاً به دلیل ایرادات چشمی مثل لاستیکهای فرسوده، چراغهای شکسته یا برفپاککنهای خراب رد شدهاند. بعد از آن، نقص آلایندگی با حدود ۹ هزار مورد و ایراد در ترمز با ۵ هزار مورد، بیشترین سهم را در مردودیها داشتهاند. این اعداد یک درس بزرگ دارد: رانندهها باید قبل از آمدن به مرکز، یک دور دورِ ماشین خود بچرخند! بسیاری از این ایرادات با هزینهای اندک و در کمترین زمان قابل رفع هستند، اما بیتوجهی به آنها باعث میشود راننده مجبور به مراجعه دوباره شود.
یکی از دلایل شلوغی کاذب در فروردین، تصور غلط شهروندان درباره سال تولید است. مدیرعامل ستاد معاینه فنی تاکید دارد که معافیت چهار ساله، از «ماه تولید» محاسبه میشود. به عنوان مثال، اگر خودروی شما تولید اردیبهشت ۱۴۰۱ است، همین حالا مشمول است؛ اما اگر تولید اسفند ۱۴۰۱ است، هنوز چندین ماه فرصت دارید. این نکته به ظاهر ساده، میتواند از هجوم بیمورد به مراکز در ابتدای سال جلوگیری کند و مراجعات را به صورت متوازن در طول ۱۲ ماه توزیع کند. در حال حاضر خودروهای داخلی تولید اردیبهشت ۱۴۰۱ و ماقبل و خودروهای وارداتی آوریل ۲۰۲۲ و ماقبل باید برای دریافت گواهی اقدام کنند.
برای کسانی که در نقاط دورافتادهتر شهر هستند یا وقت رفتن به مراکز بزرگ را ندارند، واحدهای سیار معاینه فنی مثل یک ناجی عمل میکنند. این واحدها با همان استانداردهای مراکز ثابت کار میکنند و اطلاعاتشان لحظهای در سایت inspection.tehran.ir بهروز میشود. در حال حاضر مراکز تهران حداقل ۹ ساعت در روز فعال هستند و حتی در روزهای تعطیل هم بسیاری از آنها چراغشان روشن است تا هیچ رانندهای پشت در نماند.
در نهایت باید گفت معاینه فنی فراتر از یک وظیفه قانونی، یک میثاق اجتماعی است. آمارهای ۵۲۵۷ دستگاه خودرو با نقص ترمز در فروردین، یعنی ۵۲۵۷ حادثه احتمالی که از آن جلوگیری شده است. هر ماشینی که از خط معاینه فنی عبور میکند، یک قدم به امنیت جادهای و یک نفس به هوای پاک نزدیکتر میشویم. تهران در فروردین ۱۴۰۵ ثابت کرد که با مدیریت درست، افزایش خطوط و استفاده از درگاههای اینترنتی، میتوان حتی در سختترین شرایط هم بهترین خدمات را به شهروندان ارائه داد.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا