چهارشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
طبق دادههای فیدلیتی اینترنشنال، در بازارهای مالی جهان، در مجموع خالص ورودی به همه صندوقهای ETF در جهان به ۱۲.۱ میلیارد دلار سقوط کرده، چون پول وارد بازار طلا و رمزارزها شده است.
به گزارش سرمایه فردا، بازارهای مالی جهان در جنگ به یک حقیقت تلخ تن دادند؛ دیگر سود مهم نبود، مهم این بود که سرمایهات را از دست ندهی. جنگ در خاورمیانه تبدیل شده بود به شوکی تمامعیار و به جان جریان نقدینگی جهانی افتاد. وقتی قیمت نفت از مرز ۱۰۰ دلار رد شد، سهام شرکتهای بزرگ لرزید و در این میان یک رفتار عجیب اما قابل پیشبینی در بازار خودش را نشان داد، به طوری که سرمایهها از سهام پرریسک بیرون کشیده شده و با سرعت رفت به سمت صندوقهای سرمایهگذاری تدافعی، اوراق کوتاهمدت و هر چیزی که بوی ثبات میداد وارد شدند.
خیلیها فکر میکنند جنگ یعنی خروج پول از سهام و ورود بیشتر به صندوقها. طبق دادههای فیدلیتی اینترنشنال، در بازارهای مالی جهان، در مجموع خالص ورودی به همه صندوقهای ETF در جهان به ۱۲.۱ میلیارد دلار سقوط کرده، چون پول وارد بازار طلا و رمزارزها شده است. این رقم یعنی سرمایهگذاران دیگر مثل سابق دستهجمعی پولشان را وارد صندوقها نمیکنند، هرچند در ایران بازار سهام تعطیل بود اما معاملات بازار صندوقها وجود داشت به همین دلیل در زمان جنگ صندوقها در ایران به دلیل اینکه بدون ریسک هستند نقدینگی جذب کردند، از این رو میتوان ادعا کرد که سرمایهگذاران خیلی گزینشی و با وسواس بیشتری عمل میکردند. طبق گزارش لایپر، کل دارایی تحت مدیریت صندوقهای جهانی حتی ۱,۰۹۵ میلیارد دلار کاهش یافته که بیشترش به خاطر ریزش ارزش بازار بود، هرچند خالص ورودیها در مجموع مثبت ماند.
تحلیلها نشان میدهد سرمایهگذاران آمریکای شمالی در ماه آخر زمستان به طور خالص از بازار سهام منطقه خارج شدند. خروجی از ETFهای سهام آمریکای شمالی به ۳۵۵ میلیون دلار رسید که بیشتر از سوی سرمایه گذاران اروپایی و آسیایی اتفاق افتاد، این رقم در مقایسه با میانگین ورودی ۳.۵ میلیارد دلاری سال قبل، یعنی ۱۱۰ درصد کاهش است، یعنی در حالی که قبلاً پول داشت وارد بازارهای بهنسبت امن آمریکا میشد، حالا حتی آنجا هم به اندازه کافی امن نبود.
اروپا هم اوضاعش در جذب نقدینگی بهتر از آمریکا نبود. ورودی به صندوقهای اروپایی با ۵۳ درصد کاهش نسبت به میانگین سه ماهه اول، به ۴.۳ میلیارد دلار رسید، اما بزرگترین قربانی، بازارهای نوظهور در شرق آسیا بودند. این بازارها که قرار بود مقصد بعدی سرمایههای تشنه رشد باشند، فقط کمی بیش از یک میلیارد دلار ورودی جذب کردند؛ یعنی ۸۴ درصد کمتر از میانگین ۶.۶ میلیارد دلاری سه ماهه اول.
تحلیلگران مورگان استنلی این وضعیت را اینگونه بررسی کردهاند که جنگ، بازارها را از حالت «خرد» به حالت «کلان» برده، یعنی سرمایهگذاران دیگر به این فکر نمیکردند که کدام شرکت سود بیشتری دارد؛ فقط به این فکر میکردند که بحران انرژی چه بلایی سر همه شرکتها خواهد آورد.
جالبترین تغییر اما در نوع صندوقهایی بود که سرمایهها به سمتشان میرفت. در شرایطی که صندوقهای غیرفعال با خروج سرمایه مواجه شدند، صندوقهای فعال روزهای درخشانی را سپری کردند. طبق گزارش مورنینگاستار، در اروپا از مجموع ۹.۴ میلیارد یورو ورودی به صندوقهای ETF در ماه مارس، سهم صندوقهای فعال ۲.۴ میلیارد یورو بود. سهم این صندوقها از کل جریان سرمایه به ۲۴ درصد رسید، در حالی که میانگین بلندمدت آن فقط ۷ تا ۸ درصد بود.
ماکس داو، استراتژیست صندوقهای ETF در فیدلیتی، این پدیده را «انتخاب ریسک کمتر و نقدینگی بیشتر» توصیف میکند. یعنی سرمایهگذاران به جای اینکه کورکورانه به شاخصهای کلی اعتماد کنند، به دنبال مدیرانی گشتند که بتوانند در این فضای پرتلاطم، داراییها را هوشمندانه جابهجا کنند.شاید مهمترین تغییری که بحران خاورمیانه در سبد سرمایهگذاران ایجاد کرد، عشق دوباره به پول نقد و اوراق کوتاهمدت بود. گزارشها نشان میدهد که جریان ورودی به اوراق قرضه در مجموع مثبت مانده یعنی حدود ۱.۰۷ میلیارد دلار، اما این ورودی کاملاً به سمت «اوراق کوتاهمدت» متمرکز بودهاست.
در مقابل، سرمایهگذاران اوراق پرریسک را به حراج گذاشتند، زمان جنگ خروج سرمایه از ETFهای اوراق قرضه با بازده بالا به ۳.۳ میلیارد دلار رسید؛ در مقایسه با میانگین ورودی ۶۸۱ میلیون دلاری سال قبل، این یعنی کاهشی ۵۸۵ درصدی. صندوقهای اوراق قرضه دولتی هم ۵۷۶ میلیون دلار و اوراق شرکتی ۵۲۷ میلیون دلار خروجی ثبت کردند.
اما در حالی که سرمایهگذاران جهانی به سمت پناهگاههای امن میرفتند، بازار سهام تهران بسته ماند. دادهها نشان میدهد در بهمن و ابتدای اسفند ۱۴۰۴، بیش از ۱۰۷.۸ هزار میلیارد ریال سرمایه حقیقی از بورس تهران خارج شد و بعد از شروع جنگ فقط معاملات صندوقها انجام شد.در ایران قبل از جنگ پول از بورس خارج شد و رفت به سمت بازارهایی همچون دلار و طلا. در میانه زمستان قیمت دلار در بازار آزاد از مرز ۱۶۰ هزار تومان عبور کرد و طلا ۳۳ درصد رشد داشت، یعنی در ایران، چون ابزارهای مالی امن و مطمئنی مثل صندوقهای اوراق بینالمللی وجود ندارد، سرمایهگذاران به سمت داراییهای فیزیکی و ارز پناه میبرند. در حالی که در جهان، نقدینگی داشت به سمت صندوقهای بینالمللی اوراق کوتاهمدت میرفت.
در سوی دیگر، بازار رمزارزها هم بعد از یک دوره رکود، جان تازهای گرفت. گزارشها نشان میدهد صندوقهای ETF بیتکوین در یک هفته اخیر نزدیک به یکمیلیارد دلار ورودی ثبت کردند که بهترین عملکرد از اواسط زمستان تا حالاست. اتریوم و ریپل هم به ترتیب ۲۷۵ میلیون دلار و ۵۵ میلیون دلار ورودی داشتند.
جنگ در خاورمیانه مستقیماً به قیمت نفت و در نتیجه به تورم جهانی ضربه زد. سرمایهگذاران که از اوایل سال منتظر کاهش نرخ بهره بودند، ناگهان با سناریوی افزایش دوباره نرخ بهره مواجه شدند. این عدم قطعیت، ارزش سهام را پایین آورد و جذابیت اوراق کوتاهمدت را بالا برد؛ چون این اوراق کمتر از نوسانات نرخ بهره آسیب میبینند. در تئوری کلاسیک، وقتی سهام میریزد، طلا و اوراق قرضه دولتی باید رشد کنند، اما در این بحران، قواعد عوض شد. مورگان استنلی گزارش داد که اوراق خزانهداری آمریکا دیگر بازدهی معکوس با سهام ندارند و با هم سقوط کردند. طلا هم مثل یک دارایی پرریسک رفتار کرد و پایین آمد. یعنی سرمایهگذاران دیگر نمیتوانستند به پناهگاههای امن سنتی اعتماد کنند؛ مجبور بودند بین داراییهای «نقدشونده» و «کوتاهمدت» دست به انتخاب بزنند.
شرایط اخیر یک تغییر تاریخی در جریان سرمایه جهانی ایجاد کرد. دیگر سرمایهگذاران به دنبال حداکثر سود نیستند؛ به دنبال امنیت و زنجیره تأمین مطمئن هستند. یعنی پول دیگر به راحتی به سمت کشورهای کمهزینه و پرریسک نمیرود، بلکه در کشورهایی با زیرساخت قوی و ثبات سیاسی میماند یا به داراییهای امن مثل صندوقهای پول پناه میبرد.
بنابراین خاورمیانه یک درس بزرگ به سرمایهگذاران جهان داد، در دنیای امروز، «امنیت» از «سود» مهمتر است. سرمایهگذاران جهانی با کاهش ورود پول به صندوقها، نشان دادند که ترجیح میدهند ضرر نکنند تا اینکه ریسک سود کلان را بپذیرند. تغییر استراتژی از صندوقهای غیرفعال به فعال و از اوراق بلندمدت به کوتاهمدت، نشان میدهد که بازارها در مواجهه با شوکهای ژئوپلیتیک بالغتر شدهاند.
بنابراین در چنین شرایطی، نقدینگی حرف اول را میزند. به جای اینکه سرمایهتان را در داراییهای بلندمدت و پرنوسان قفل کنید، بخشی از سبدتان را به صندوقهای با درآمد ثابت و اوراق کوتاهمدت اختصاص دهید.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا