پایگاه خبری سرمایه فردا

بودجه ۱۴۰۵ را میتوان از دو منظر متفاوت نگاه کرد. از یک سو، کاهش وابستگی به نفت یک دستاورد تاریخی است که میتواند کشور را از نوسانات قیمت نفت و تحریمها مصون کند. از سوی دیگر، جایگزینهای این درآمد یعنی مالیات سنگین و استقراض عظیم، خود میتواند تهدیدی جدی برای اقتصاد باشد.

تراستی‌هایی ارز حاصل از فروش نفت را بازنگردانده‌اند، از بانک‌هایی که اعلام وصول می‌کنند اما پولی در کار نیست، و از رقمی نزدیک به ۹۰۰ میلیون دلار که در بانک اقتصاد نوین «خالی» از آب درآمده است. مجلس به این ماجرا ورود کرده و تحقیق و تفحص از بانک مرکزی کلید خورده است.

حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، با افشاگری تازه خود از پدیده‌ای به نام «خالی‌خوانی منابع ارزی نفت» در این بانک پرده برداشته است. ادعایی که اگر صحت داشته باشد، پای یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های ارزی سال‌های اخیر را به میان می‌کشد. اما در میان طوفان پرسش‌ها، یک دیوار بلند از سکوت فرو ریخته است؛ بانک مرکزی، بانک اقتصاد نوین و وزارت نفت، همگی سکوت اختیار کرده‌اند. گزارشی از پرونده‌ای که می‌تواند ابعاد تازه‌ای از معمای تراستی‌ها را فاش کند و شاید پرده از سرنوشت میلیاردها دلار ارز نفتی بردارد.

پیش بینی دولت و مجلس برای درآمدهای سال آینده صرفا یک پیش بینی سخت بوده و ۵۶ درصد درآمد نفتی را کاهش داده‌اند و این به معنای افزایش فشار هزینه‌ها بر اقتصاد خواهد بود.

جنگ نفت در جهان از زمانی آغاز شد که ترامپ به ونزوئلا حمله کرد او می‌خواهد نبض بازار جهانی نفت را در اختیار داشته باشد، اما حالا نوبت فشار به ایران است.

توقیف دو نفتکش و محموله عظیم نفتی در مالزی تنها یک حادثه نیست؛ نشانه‌ای است از مدیریتی که در حساس‌ترین بخش اقتصاد کشور، با تصمیم‌های خام و مسیرهای پرریسک، سرمایه ملی را به خطر می‌اندازد. در حالی که صادرات نفت ایران زیر فشار تحریم‌ها نفس می‌کشد، خطاهای تکراری و بی‌پاسخ‌گویی مدیران، نفت را نه به بازار، بلکه به سمت پرتگاه هدایت می‌کند.

مصرف ۱۲۰ میلیون لیتری گازوئیل، فرسودگی ناوگان، ضعف نظارت مرزی، سیاست‌های متناقض وزارت نفت و نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها، زمینه‌ساز کمبود سوخت و فشار مضاعف بر رانندگان شده است

لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با رشد تنها پنج درصدی در شرایط تورم بالای ۴۰ درصد، تصویری از یک اقتصاد انقباضی ارائه می‌دهد. افزایش ۴۵ درصدی مالیات‌ها، محدود شدن معافیت‌های بانکی، حذف ارز ترجیحی و انتقال منابع نفتی به یارانه نقدی، مهم‌ترین تغییرات این سند مالی هستند؛ تغییراتی که اگرچه می‌توانند به کاهش رانت و شفافیت بیشتر منجر شوند، اما در عمل فشار سنگینی بر خانوارها و صنایع وارد کرده و ریسک‌های تازه‌ای برای بازار سرمایه ایجاد می‌کنند.

تنش احتمالی میان آمریکا و ونزوئلا فقط یک درگیری منطقه‌ای نیست؛ این بحران می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های نفتی دهه اخیر را رقم بزند. از سقوط شدید قیمت نفت تا جهش‌های بی‌منطق بازار انرژی، هر سناریو پیامدهای متفاوتی برای جهان دارد، اما تقریباً در همه آن‌ها یک نتیجه برای ایران تکرار می‌شود: کاهش درآمد نفتی، فشار بودجه و اقتصادی آسیب‌پذیرتر از همیشه.