پایگاه خبری سرمایه فردا

پس از رسوایی واترگیت، حساسیت افکار عمومی نسبت به فساد سیاسی به اندازه‌ای بالا رفت که روسای‌جمهور ناچار شدند ساختارهای پیچیده اخلاقی و حقوقی برای جلوگیری از تعارض منافع ایجاد کنند.

بانک ایران زمین نزدیک به 27 هزار میلیارد تومان تسهیلات کلان به دو شرکت مرتبط با خود پرداخت کرده بود. سهم شرکت توسعه تجارت داتام با 26 هزار و 682 میلیارد تومان، قابل توجه است. شرکتی که حدود 70 درصد از سهام گروه مالی داتام به‌عنوان هلدینگ مالی بانک ایران زمین را در اختیار دارد و در خود زیرمجموعه‌های مختلفی در حوزه‌های کارگزاری، سرمایه‌گذاری، لیزینگ و صرافی را دربر‌گرفته است. همچنین 158 میلیارد مابقی نیز مربوط به شرکت جهان ارقام پارس است. 

تک‌نرخی شدن ارز، مسیرهای پنهان رانت و جریان‌های مشکوک را به دلیل کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای، تهاترهای غیرشفاف و ضعف نظارت، پولشویی را از میان نمی‌برد.

ناصر غریب نژاد پژوهشگر اقتصادی: در مواجهه با تهدیدهای فزاینده پولشویی و تأمین مالی تروریسم، چین طی سال‌های اخیر مجموعه‌ای از اصلاحات قانونی، نظارتی و فناورانه را به اجرا گذاشته که نه‌تنها امنیت مالی داخلی را تقویت کرده، بلکه جایگاه این کشور را به‌عنوان بازیگری مسئول در نظام مالی جهانی تثبیت کرده است. از اصلاح قانون ضدپولشویی تا کنترل رمزارزها و تقویت همکاری‌های بین‌المللی، سیاست‌های چین الگویی چندبعدی از مقابله با جرایم مالی ارائه می‌دهند.

رشد بی‌رویه شرکت‌های صوری و صدور فاکتورهای جعلی، به یکی از چالش‌های ساختاری نظام مالیاتی ایران تبدیل شده است. در حالی که دولت با استقرار سامانه‌های هوشمند و اعتبارسنجی مالیاتی تلاش دارد این مسیر را مسدود کند، فرار مالیاتی گسترده همچنان عدالت مالیاتی را تهدید می‌کند و فشار مضاعفی بر فعالان شفاف اقتصادی وارد می‌سازد.

در واکنش به تحریم‌های اقتصادی، بسیاری از شرکت‌های بزرگ بورسی با تأسیس شرکت‌های زیرمجموعه خارج از بورس، مسیر دور زدن محدودیت‌ها را در پیش گرفته‌اند. اما این راه‌حل عملیاتی، در عمل به بحرانی در شفافیت مالی، آسیب به سهامداران و سودآوری پنهان برای مدیران تبدیل شده است. این گزارش، از تولد شرکت‌های موازی تا تبعات آن بر بازار سرمایه را بررسی می‌کند.

فساد اقتصادی در میان برخی مسئولان و خانواده‌هایشان، به یکی از چالش‌های ساختاری و فرهنگی نظام جمهوری اسلامی تبدیل شده است؛ نظامی که بر پایه عدالت و تقوا بنا شده، اما در عمل با ضعف نظارت، تعارض منافع، رانت‌خواری و فقدان پاسخگویی مواجه است. با وجود تأکید رسمی بر مبارزه با فساد، استمرار این پدیده نشان می‌دهد که مقابله با آن نیازمند اصلاحات عمیق، شفافیت نهادی و بازتعریف رابطه قدرت و مسئولیت است.

در تازه‌ترین گزارش FATF، پرده از واقعیتی تلخ برداشته می‌شود: تروریست‌ها دیگر در سایه نیستند، بلکه در قلب نظام مالی بین‌المللی تنفس می‌کنند. با گردش پنهان ۵۱ میلیارد دلاری، از خیریه‌های غربی تا کیف‌پول‌های رمزارزی، پول‌های خونین بی‌وقفه در جریان‌اند. در حالی‌که بیش از ۷۰ درصد کشورها هنوز قادر به مهار تأمین مالی تروریسم نیستند، ابزارهای نوین مالی به پناهگاه امن گروه‌های افراطی بدل شده‌اند. این گزارش نه‌تنها ناکارآمدی ساختارهای نظارتی را افشا می‌کند، بلکه نشان می‌دهد FATF از یک نهاد فنی، به ابزاری برای فشار سیاسی و تحمیل منافع قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است.

خاویر مایلی، رئیس‌جمهور آرژانتین، در حال اجرای سیاست‌های اقتصادی جدیدی است که شامل آزادسازی قیمت‌ها، کاهش تورم و مبارزه با فساد می‌شود. برخی کارشناسان معتقد است اقتصادهای روسیه و ایران به دلیل وجود الیگارشی و ساختارهای ناکارآمد، به بهشت کلاهبرداران تبدیل شده‌اند. در مقابل، دولت ایران با وجود دریافت دلارهای بیشتر، همچنان با کمبود ارز و نقدینگی مواجه است.