جنگ صنعت پتروشیمی ایران را حسابی لرزاند. در حال حاضر شرکت ملی صنایع پتروشیمی با یک ابلاغیه فوری، گفت صادرات همه محصولات پتروشیمی تا اطلاع ثانوی ممنوع است. دلیل هم اعلام شده: «تأمین نیاز بازار داخلی».

صنایع پتروشیمی ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، عملکردی سه‌گانه و متفاوت را به نمایش گذاشته‌اند. صنعت الفین-اتیلن با رشد ۳۸ درصدی و درآمد ۵۴۲ هزار میلیارد تومانی، صنعت اوره با جهش خیره‌کننده ۸۹ درصدی و درآمد ۱۶۰ هزار میلیارد تومانی، و صنعت متانول با رشد ۵۲ درصدی و درآمد ۷۸ هزار میلیارد تومانی، هر کدام مسیر جداگانه‌ای را طی کرده‌اند.

گزارش‌های عملکرد ۹ ماهه شرکت‌های پتروشیمی در سال ۱۴۰۴، تصویری از یک جهش تاریخی در دو صنعت کلیدی اوره و متانول را ترسیم می‌کند. در شرایطی که بازارهای جهانی با نوسانات همراه بوده‌اند، شرکت‌های اوره‌ساز با ثبت رشد ۸۳ درصدی درآمد تجمیعی، رکوردی چشمگیر به جای گذاشته‌اند. متانول‌سازان نیز با رشد ۵۱ درصدی، عملکردی فراتر از انتظار از خود نشان داده‌اند. گزارشی از ارقامی که از شکوفایی صنعت پتروشیمی در سال جاری حکایت دارد.

مبین انرژی سال‌هاست بار اصلی تأمین یوتیلیتی در منطقه ویژه پتروشیمی را به دوش می‌کشد، اما همین نقش حیاتی، وابستگی خطرناکی ایجاد کرده که کمتر درباره آن صحبت می‌شود. گزارش عملکرد ۱۰ ماهه شرکت از یک‌سو نشان‌دهنده تولید پایدار و درآمد قابل‌توجه است، اما از سوی دیگر پرسش‌هایی جدی درباره فرسودگی زیرساخت‌ها، فشار بر منابع آب و انرژی و نبود رقیب واقعی در این بازار انحصاری مطرح می‌کند؛ پرسش‌هایی که آینده صنعت پتروشیمی را به تصمیم‌های امروز مبین گره می‌زند.

اگرچه بخشی از پتروشیمی‌ها و پالایشی‌ها با سودهای خیره‌کننده و بازدهی‌های چندصددرصدی در صدر توجه بازار ایستاده‌اند، اما پشت این اعداد، واقعیتی نگران‌کننده پنهان است. افت‌های سنگین در نمادهایی مانند بوعلی، شخارک، شفن، مارون و آریا نشان می‌دهد که صنعت هنوز با مشکلات ساختاری، هزینه‌های رو به افزایش و وابستگی خطرناک به بازارهای جهانی دست‌وپنجه نرم می‌کند. این گزارش تلاش می‌کند میان هیاهوی رشدها، صدای هشدار نمادهای منفی را نیز بلندتر کند.

خبرنگاران در بازدید از پتروشیمی نوری و مبین انرژی با ابعاد کمتر دیده‌شده صنعت پتروشیمی آشنا شدند؛ صنعتی که ۴۰ درصد صادرات غیرنفتی کشور را تأمین می‌کند و با پروژه‌های توسعه‌ای، بومی‌سازی گسترده و تحول دیجیتال، مسیر خودکفایی و رشد پایدار را دنبال می‌کند.

گزارش‌های عملکردی آبان و هشت‌ماهه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد سه شرکت بزرگ پتروشیمی و نفتی کشور توانسته‌اند با مدیریت هوشمندانه تولید و فروش، جهش‌های قابل توجهی در درآمد و شاخص‌های کلیدی ثبت کنند. پتروشیمی نوری با رشد ۳۸ درصدی درآمد، مارون با افزایش ۶ درصدی تولید و نفت بهران با جهش ۹۷ درصدی درآمد روغن موتور بنزینی، تصویری روشن از توان رقابتی و بازارپذیری خود ارائه داده‌اند.

سه بخش پتروشیمی در ۸ ماهه در مجموع عملکردی مثبت داشته‌اند: الفین اتیلن با رشد ۲۹ درصدی، اوره‌سازان با جهش ۷۶ درصدی و متانول با رشد ۵۲ درصدی.

تصویب معافیت مالیاتی اوره و خروج آن از فهرست مواد خام و نیمه‌خام، یکی از مهم‌ترین تصمیمات اقتصادی دولت پزشکیان در ادامه سیاست‌های اصلاحی پس از دولت رئیسی است. این اقدام نه تنها سودآوری شرکت‌های اوره‌ساز بورسی را افزایش می‌دهد، بلکه پیامدهای گسترده‌ای بر بازار سرمایه، صندوق‌های بازنشستگی و ساختار مالی صنعت پتروشیمی خواهد داشت.