پایگاه خبری سرمایه فردا

اگر توافق کامل شود و منابع آزاد گردند، یک واقعیت مهم وجود دارد: توافق یعنی افزایش واردات. چون تقاضای سرکوب‌شده آزاد می‌شود، تولیدکننده نیاز به مواد اولیه و ماشین‌آلات دارد، و مصرف‌کننده به سمت کالای خارجی می‌رود. اگر همزمان سرمایه‌گذاری واقعی نیاید و تقاضا برای ریال قوی نشود، نتیجه این می‌شود که فشار روی نرخ ارز برمی‌گردد در حال حاضر دلار در کانال ۱۵۰ هزار تومان است و برخی نوسان در همین محدوده را منطقی می‌دانند.

اقتصاد ایران در یک شرایط حساس قرار دارد. کسری بودجه مزمن، ناتوانی در صادرات نفت به دلیل محاصره، و ناتوانی در تأمین ۶۰ درصد بودجه از محل مالیات، دست به دست هم داده‌اند تا فشار بر نرخ ارز افزایش یابد.

طلا دیگر آن رشد شارپی سابق را ندارد. دلار هنوز راه تا نرخ واقعی خود را دارد، اما چشم‌انداز ۲۰۰ هزار تومانی فعلاً وجود ندارد.

چهاردهم اسفند دلار با افزایش ۱۵۲۰ تومانی به ۱۶۶,۲۱۰ تومان رسید و رشد ۰.۹۲ درصدی را ثبت کرد. در سوی دیگر، یورو و پوند با کاهش بیش از ۴ درصدی، سنگین‌ترین ضررها را متحمل شدند. طلا اما مسیر خود را رفت و هر گرم ۱۸ عیار با رشد ۱.۴۲ درصدی به ۲۰,۶۷۰ تومان رسید.

استعفای فرزین و انتصاب عبدالناصر همتی به ریاست بانک مرکزی، بازار ارز و طلا را با واکنش‌های منفی همراه کرد. دلار از محدوده ۱۴۱ هزار تومان به ۱۳۷ هزار تومان عقب‌نشینی کرد و طلا با افتی سنگین حدود ۹ درصدی مواجه شد. در همین حال، بورس نیز در فضایی پرهیجان میان صف‌های خرید و فروش، به دنبال مسیر تازه‌ای است.

افزایش نرخ دلار به بالای ۱۲۵ هزار تومان، نه یک جهش ناگهانی بلکه نتیجه هم‌افزایی کسری بودجه، ضعف ابزارهای بانک مرکزی و فشارهای سیاسی و فصلی است؛ وضعیتی که شکاف میان نرخ رسمی و آزاد را عمیق‌تر کرده و اعتماد عمومی به سیاست‌های ارزی را بیش از پیش فرسوده است.

بازار ارز پیش از آن‌که تحلیلگران به جمع‌بندی برسند، مسیر خود را انتخاب کرده است. در آستانه شب عید، ترکیب کاهش عرضه ارز، اصلاحات بانکی، و موج‌های فزاینده تقاضا، چشم‌انداز نرخ دلار را به محدوده‌ای تازه سوق داده است؛ محدوده‌ای که نه حاصل هیجان، بلکه نتیجه مستقیم نقدینگی، سیاست پولی و رفتار جمعی است.

نرخ دلار در ایران، بیش از آنکه یک عدد اقتصادی باشد، بازتابی از سیاست، روان عمومی و مسیرهای سرمایه‌گذاری است. از سفر تاریخی دلار در چهار دهه گذشته تا تحلیل ارزش دلاری نقدینگی، این یادداشت نگاهی تحلیلی دارد به سناریوهای پیش‌رو، ریسک‌های پنهان و فرصت‌های محتمل برای سرمایه‌گذاران در مسیر پرنوسان اقتصاد ایران.

با رسیدن اختلاف نرخ دلار آزاد و نیمایی به ۶۰ درصد، تجارت خارجی ایران وارد مرحله‌ای پرریسک و غیرشفاف شده است. در حالی که بانک مرکزی بر تثبیت نرخ نیمایی تأکید دارد، فعالان اقتصادی هشدار می‌دهند که این شکاف نه‌تنها موجب رشد معاملات صوری و سودجویی می‌شود، بلکه دیر یا زود بازار واقعی مسیر خود را تحمیل خواهد کرد.