پایگاه خبری سرمایه فردا

8 مرد افغان را که به صورت غیر مجاز به ایران آمده بودند، در سوله‌ای زندانی شده بودند و حالا آزاد کرده و به کشورشان بازگرداندند.

گزارش تازه سازمان ملل و برنامه جهانی غذا نشان می‌دهد افغانستان با شدیدترین بحران انسانی پس از بازگشت طالبان به قدرت روبه‌روست؛ بیش از ۴.۵ میلیون مهاجر بازگردانده شده، زیرساخت‌های فرسوده، بدهی‌های سنگین خانواده‌ها، بیکاری ۹۵ درصدی و سوءتغذیه کودکان، تصویری از کشوری است که در سکوت جهان به سمت فروپاشی اجتماعی پیش می‌رود.

در حالی که جمعیت اروپا رو به سالخوردگی می‌رود، مهاجران به نیرویی حیاتی در حفظ پویایی اقتصادی این قاره تبدیل شده‌اند. از کارخانه‌های آلمان تا بیمارستان‌های انگلیس و رستوران‌های فرانسه، حضور مهاجران نه‌تنها خلأهای بازار کار را پر کرده، بلکه رشد تولید ناخالص داخلی را نیز تضمین کرده است. این گزارش، تصویری دقیق از نقش مهاجران در اقتصاد اروپا و چالش‌های پیش‌روی سیاست‌گذاری مهاجرتی ارائه می‌دهد.

خروج میلیون‌ها تبعه غیرمجاز از ایران، اگرچه با هدف کاهش آسیب‌های اجتماعی و بهبود بازار کار انجام شد، اما در عمل نه تنها چالش‌های تازه‌ای برای تولید، خدمات و آموزش ایجاد کرد، بلکه بی‌برنامگی در ساماندهی این پدیده، زنگ خطر شکاف‌های اجتماعی و بحران انسجام ملی را به صدا درآورده است.

با خروج گسترده اتباع، کشور در آستانه یک تغییر اساسی در ساختار بازار کار قرار دارد، این تحول می‌تواند به عنوان فرصتی برای گذار از وابستگی به نیروی کار مهاجر و تقویت تاب‌آوری نیروی انسانی داخلی تلقی و موجب ایجاد انگیزه برای جذب و پرورش نیروی کار داخلی منجر شود.

با آغاز حذف مرحله‌ای یارانه نقدی از سه دهک پردرآمد تا پایان شهریور، نگرانی‌ها درباره دقت شاخص‌های شناسایی خانوارها بالا گرفته است. در حالی که دولت قصد دارد ۱۸ میلیون نفر را از فهرست یارانه‌بگیران خارج کند، نبود شفافیت در معیارهای ارزیابی و احتمال خطای سیستمی، دهک‌های میانی—به‌ویژه دهک هفتم—را در معرض حذف ناعادلانه قرار داده است؛ گروهی که در مرز باریک میان برخورداری و محرومیت ایستاده‌اند.

ادامه روند فعلی یارانه نه تنها منابع کشور را هدر می‌دهد، بلکه عدالت اجتماعی را نیز تضعیف می‌کند و رفاه واقعی خانوارها را به خطر می‌اندازد.

با افزایش چشمگیر مهاجرت اتباع افغانستانی به ایران در سال‌های اخیر، بازار کار کشور شاهد تحولات عمیقی شده است. این مهاجران، که عمدتاً در مشاغل سخت و کم‌متقاضی فعالیت می‌کنند، شکاف‌های مهمی را در بخش‌های ساختمانی، کشاورزی و خدماتی پر کرده‌اند. در حالی که حضور آنان فرصت‌هایی برای تداوم پروژه‌های عمرانی و کاهش بحران نیروی کار فراهم کرده، چالش‌هایی نظیر فشار بر دستمزدها، بیکاری پنهان، تغییرات جمعیتی و فشار بر زیرساخت‌ها نیز به‌وجود آمده است. این گزارش، ضمن تحلیل دلایل مهاجرت گسترده از افغانستان، به بررسی پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن برای ایران و ارائه راهکارهایی برای سیاست‌گذاران می‌پردازد.

آمارهای رسمی نشان می دهد حداقل ۶ میلیون و ۲۰۰ هزار افغانی در ایران حضور دارند (البته آمار غیررسمی حدود ۲ برابر این رقم است) بدتر آنکه از این رقم فقط ۴۳۳ هزار نفر شناسنامه کار دارند.