پایگاه خبری سرمایه فردا

نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در حالی آغاز می‌شود که پرونده هسته‌ای ایران وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ برجام رسماً از دستور کار خارج شده و موضوع ایران تنها در چارچوب توافق‌های پادمانی پیگیری خواهد شد. همزمان، پیش‌نویس قطعنامه‌ای از سوی آمریکا و سه کشور اروپایی علیه ایران مطرح شده که می‌تواند مسیر آینده را به سمت فشارهای جدید سوق دهد. مقدمه متفاوت

صنعت فولاد در ایران، به‌جای آنکه موتور توسعه پایدار باشد، به یکی از بزرگ‌ترین بلعندگان آب کشور بدل شده است. برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی، اتکا به آب شرب شهری و بی‌توجهی به مسئولیت اجتماعی، نه‌تنها منابع حیاتی را نابود کرده، بلکه کشاورزی، سکونت و آینده نسل‌ها را در معرض فروپاشی قرار داده است.

سه کشور اروپایی پیش‌نویس قطعنامه‌ای را به شورای حکام ارائه کرده‌اند که از ایران می‌خواهد فعالیت‌های غنی‌سازی و تحقیق و توسعه را متوقف کند، اطلاعات کامل درباره ذخایر اورانیوم ارائه دهد و پروتکل الحاقی را به‌طور کامل اجرا نماید. این متن از شدیدترین قطعنامه‌های سال‌های اخیر محسوب می‌شود و می‌تواند زمینه‌ساز افزایش فشارهای بین‌المللی و بی‌ثباتی در بازارهای داخلی باشد.

آخرین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره ذخایر اورانیوم ایران، همزمان با پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ و فعال‌سازی اسنپ‌بک، فضای سیاسی و حقوقی تازه‌ای را رقم زده است. نشست شورای حکام در وین می‌تواند نقطه‌ای تعیین‌کننده باشد؛ یا مسیر همکاری فنی و کاهش تنش را باز کند، یا پرونده ایران را دوباره به شورای امنیت بکشاند.

در آستانه نشست حساس شورای حکام، اظهارات مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره ایران، واکنش‌های تند مقامات تهران را در پی داشته است. تحلیلگران این مواضع را نه فنی، بلکه بخشی از فشار سیاسی غرب برای بازسازی نقش آژانس و هدایت پرونده هسته‌ای ایران به مسیر دلخواه خود می‌دانند.

با فعال شدن مکانیزم ماشه و بازگشت شش قطعنامه شورای امنیت علیه ایران، فضای سیاسی کشور بار دیگر به میدان رقابت‌های روایی و جابه‌جایی مسئولیت‌ها تبدیل شده است؛ جریانی که با قلب واقعیت‌های تاریخی، تلاش می‌کند نقش خود در بحران هسته‌ای را کمرنگ و بار مسئولیت را به دوش دیگران بیندازد.

تمایل به رابطه با آمریکا، نه از دل تحلیل‌های راهبردی، بلکه از تصویرسازی‌های رسانه‌ای، کلیشه‌های تاریخی و رفتار سیاست‌مداران داخلی شکل گرفته است؛ در حالی‌که آنچه مردم واقعاً می‌خواهند، رفاه و حل مسائل اقتصادی است، نه وابستگی به یک مسیر خاص.

اظهارات اخیر رافائل گروسی درباره برنامه هسته‌ای ایران، بار دیگر نشان داد که مدیرکل آژانس به‌جای ایفای نقش فنی و بی‌طرف، به ابزاری سیاسی برای فشار غرب و زمینه‌سازی اقدامات نظامی علیه ایران تبدیل شده است.

با وجود حسن‌نیت ایران در مذاکرات و پذیرش تعهدات فنی، آمریکا و اروپا مسیر توافق را به مطالبه‌گری یک‌جانبه و فشار حداکثری بدل کرده‌اند؛ نتیجه، نه توافق، بلکه بن‌بستی است که گزینه نظامی را نیز بی‌اثر کرده است