پایان قرن آمریکایی؛ جهان در آستانه نظم چندقطبی با محوریت چین
در حالی که چین با نمایش قدرت نظامی و دیپلماتیک، هشتادمین سالگرد پیروزی بر ژاپن را جشن گرفت، نشانههای شکلگیری نظمی جهانی با محوریت پکن بیش از پیش آشکار شدهاند. جان رنی شورت، استاد سیاست عمومی، معتقد است که جهان از نظم تکقطبی تحت رهبری آمریکا عبور کرده و اکنون در مرحله گذار به یک نظم چندقطبی قرار دارد؛ نظمی که چین، آمریکا و اروپا هر یک با چالشهای داخلی و رقابتهای ژئوپولیتیکی، برای تثبیت جایگاه خود در آن تلاش میکنند. این گذار، نهتنها پایان «قرن آمریکایی» را رقم زده، بلکه پرسشهایی بنیادین درباره آینده اتحادها، منافع مشترک جهانی و احتمال درگیریهای نوظهور را پیش روی قدرتهای بزرگ قرار داده است.
شکاف در سنگر غرب
یک سال پس از هشدار رهبر انقلاب درباره بیآبرویی رژیم صهیونیستی و تمدن غرب در پی شکست طوفان الاقصی، دادههای آماری و تحلیلهای راهبردی نشان میدهند که این پیشبینی به واقعیت نزدیک شده است. افکار عمومی آمریکا، نخبگان سیاسی و حتی جامعه یهودیان این کشور، دیگر حمایت بیقید و شرط از اسرائیل را برنمیتابند. جنگ غزه، نهتنها جایگاه اسرائیل را در واشنگتن متزلزل کرده، بلکه اتحاد دیرینه آمریکا و رژیم صهیونیستی را به بحرانی بیسابقه کشانده است.
بدهی بیپایان آمریکا؛ چرخهای جهانی با محوریت دلار
دولت ایالات متحده با بدهیای فراتر از تصور، همچنان در صدر اقتصاد جهانی ایستاده است. این بدهی نه حاصل چاپ پول، بلکه نتیجه فروش اوراق قرضهای است که توسط دولتهای خارجی خریداری میشود. چرخهای پیچیده و ساختارمند که نهتنها تأمین مالی آمریکا را تضمین میکند، بلکه وابستگی اقتصادهای دیگر به دلار را نیز افزایش میدهد. آیا این بدهی عظیم پایدار است؟ پاسخ در دل همین چرخه نهفته است.
مکانیسم ماشه؛ فشار بیاثر یا محرک تقابل؟
در پی اعلام سه کشور اروپایی مبنی بر فعالسازی مکانیسم ماشه، موجی از تحلیلها و واکنشها از سوی اقتصاددانان، دیپلماتها و اندیشمندان روابط بینالملل به راه افتاده است. از بیاثر دانستن تحریمهای جدید تا هشدار درباره تغییر موازنه قدرت منطقهای، این مکانیسم حالا بیش از آنکه ابزار فشار باشد، به نقطهای برای بازتعریف اتحادها و تقابلها تبدیل شده است.
سیاستزدایی از حمایت دانشجویان از فلسطین
از آغاز جنگ غزه، موجی از اعتراضات دانشجویی در آمریکا علیه جنایات رژیم صهیونیستی شکل گرفت؛ اما با روی کار آمدن دولت ترامپ، این اعتراضات با سرکوبی بیسابقه مواجه شد. از تهدید به قطع بودجههای فدرال و اخراج دانشجویان خارجی گرفته تا دخالت در محتوای آموزشی و تفتیش عقاید، دانشگاهها به ابزار اجرای سیاستهای امنیتی و تبلیغاتی دولت تبدیل شدند. در این میان، آزادی بیان و استقلال علمی قربانی تعریفی تازه از «یهودستیزی» شد که هر انتقاد از اسرائیل را جرم تلقی میکرد.
برکناری ژنرال کروز؛ تقابل واقعیت اطلاعاتی با روایت سیاسی ترامپ
افشای گزارش محرمانه آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا درباره ناکامی حملات به تأسیسات هستهای ایران، نهتنها روایت رسمی کاخ سفید را زیر سؤال برد، بلکه به برکناری ژنرال جفری کروز، رئیس این آژانس، منجر شد. این اقدام، نمادی از ترجیح وفاداری سیاسی بر تحلیلهای میدانی در دولت ترامپ است؛ الگویی که رسانههای آمریکایی آن را نشانهای از سیاسیسازی نهادهای اطلاعاتی و سرکوب حقیقت برای حفظ تصویر «آمریکای قدرتمند» میدانند. برکناری کروز، حالا به نماد تعارض میان واقعیتهای امنیتی و روایتهای تبلیغاتی بدل شده است.
آلاسکا صحنه بازتنظیم ژئوپولیتیک میان آمریکا، روسیه و چین
نشست اخیر میان رؤسای جمهور آمریکا و روسیه در آلاسکا، فراتر از مذاکرهای درباره بحران اوکراین، به نمایش پیچیدهای از بازآرایی قدرتهای جهانی بدل شد. انتخاب آلاسکا با پیشینهای نمادین، نشانهای از تلاش واشینگتن برای مهار چین از مسیر تعامل با مسکو بود؛ تلاشی که با نمادهای شورویگرایانه، نمایشهای نظامی و پیامهای چندلایه همراه شد. این دیدار، نهتنها آزمونی برای سنجش تمایلات راهبردی روسیه، بلکه پیامی هشدارآمیز برای پکن و نشانهای از بازتعریف مثلث ژئوپولیتیک آمریکا-روسیه-چین در نظم جهانی آینده بود.
شش ماهِ بحران؛ ترامپ زیر بار وعدههای خودش خم شده است
مجله آتلانتیک در گزارشی تند، شش ماه نخست دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ را یکی از بحرانیترین دورههای تاریخ سیاسی آمریکا توصیف کرده است. از ناتوانی در پایان دادن به جنگ اوکراین و خشم از عملکرد اسرائیل در غزه، تا شکست در تحقق وعدههای اقتصادی و درگیری با رسوایی اخلاقی اپستین، ترامپ با مجموعهای از بحرانهای داخلی و خارجی دستوپنجه نرم میکند. او که زمانی با اعتماد به نفس از «بازگشت باشکوه» سخن میگفت، حالا در تلاش است با انکار واقعیت، جایگاه سیاسیاش را حفظ کند؛ اما حتی همحزبیهایش نیز نشانههایی از نافرمانی نشان دادهاند.
تبعات سیاست تعرفه بر چین و هند
چین در واکنش به تعرفه آمریکا با محدودیت صادرات عناصر نادر و توقف خرید هواپیما واکنش نشان داده و هند با توقف خرید تسلیحات آمریکایی، مسیر تقابل را در پیش گرفته است.







