پایگاه خبری سرمایه فردا

اگر حکومت ایران تغییر کند، زیرساخت‌های تخریب شده، مسیرهای جایگزین انرژی و دانش فنی از دست رفته، سال‌ها طول خواهد کشید تا جبران شود. این همان تصویری است که اسرائیل از آینده ایران در ذهن دارد؛ ایران ضعیف، وابسته و بی‌اثر در معادلات منطقه.

بسته شدن تنگه هرمز در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، زنجیره تأمین انرژی جهان را با شوکی بی‌سابقه مواجه کرده است، اما همه کشورها به یک اندازه از این بحران آسیب نمی‌بینند. داده‌های منتشر شده نشان می‌دهد هند با ۲۸ درصد، پاکستان با ۲۶ درصد و تایوان با ۲۷ درصد، بیشترین وابستگی به گاز عبوری از این آبراه را دارند و در خط مقدم آسیب‌پذیری قرار گرفته‌اند. کره جنوبی با ۲۰ درصد و سنگاپور با ۱۸ درصد نیز در رتبه‌های بعدی هستند. در مقابل، چین با تنها ۶ درصد و اروپا با ۳ درصد وابستگی، از این بحران مصون‌تر مانده‌اند. این نقشه از وابستگی، برندگان و بازندگان واقعی بحران انرژی خاورمیانه را به وضوح نشان می‌دهد.

آنچه در خاورمیانه می‌گذرد، دیگر فقط یک جنگ منطقه‌ای نیست. این یک بحران انرژی تمام‌عیار است که دارد دومینوی اقتصادهای بزرگ جهان را یکی پس از دیگری به زمین می‌زند. هنوز مشخص نیست آخرین دومینو کدام اقتصاد بزرگ خواهد بود و چه زمانی این سقوط‌ها متوقف می‌شوند.

با جنگ خاورمیانه در کوتاه‌مدت، مردم آمریکا با افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و هزینه‌های مالی روبرو خواهند شد. در بلندمدت، ادامه این روند می‌تواند به کاهش اعتبار آمریکا، افزایش هزینه استقراض و تضعیف جایگاه دلار در جهان منجر شود.

چین به دنبال ثبات در تأمین انرژی خود است و اروپا و هند به دنبال تنوع‌بخشی به منابع انرژی خود. ایران می‌تواند با استفاده هوشمندانه از این منافع متقابل، راهی برای خروج از بن‌بست تحریم‌ها پیدا کند.

بدهی ۳۹ تریلیون دلاری آمریکا یک زنگ خطر جدی برای اقتصاد جهان است. رشد انفجاری بدهی در یک دهه گذشته، نشان‌دهنده ساختاری ناپایدار در اقتصاد این کشور است.

طبیعتاً این طرح با واکنش‌های بین‌المللی مواجه خواهد شد. کشورهای مصرف‌کننده انرژی ممکن است آن را نقض آزادی کشتیرانی در آب‌های بین‌المللی تلقی کنند. با این حال، ایران می‌تواند این عوارض را در چارچوب هزینه خدمات امنیتی و با توافق دوجانبه با کشورهای استفاده‌کننده تعریف کند.

برآورد ۲۰ میلیارد دلار خسارت سالانه قطر و از کار افتادن ۱۷ درصد از ظرفیت LNG این کشور، ابعاد واقعی فاجعه انرژی در خلیج فارس را آشکار می‌کند. این در حالی است که وزارت انرژی آمریکا با ارائه سناریوهای خوش‌بینانه تلاش می‌کند از تشدید بحران جلوگیری کند.

داده‌های دهه گذشته نشان‌دهنده یک تغییر بنیادین در ساختار بازار جهانی انرژی است. مرکز ثقل تقاضای نفت از غرب به شرق، از اروپا و آمریکا به چین و هند منتقل شده است.