پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
آبگیری غیرقانونی سد ژاوه با مخزن آلوده به فاضلاب خام، نگرانیها درباره فاجعه زیستمحیطی در کردستان را افزایش داد.
به گزارش سرمایه فردا، بار میکروبی بالای رودخانه منتهی به سد ژاوه، این سازه را به بمبی ساعتی برای کردستان تبدیل کرده است. به نحوی که هر لحظه امکان انفجار این بمب و انتشار آلودگی آن در اراضی پایین دست وجود دارد. کارشناسان این سازه را آلودهترین سد ایران مینامند. ورود ۲۰ میلیون متر مکعب فاضلاب خام به مخزن این سد، آن را به معضلی جدی برای مردم کردستان تبدیل کرده است .
اما متاسفانه شرکت آب نیرو (مجری این پروژه)، در اقدامی غیرقانونی در طول جنگ اخیر، بدون دریافت مجوزهای لازم، سد ژاوه را آبگیری کرده است و کار را به جایی رسانده که فرمانداری سنندج نسبت به تبعات زیست محیطی این اقدام، بیانیه صادر کند. در حال حاضر سرریز شدن آب این سد آلوده، نگرانیهای جدی در میان جامعه محلی ایجاد کرده و به گفته مسئولان کردستان، پروندهای قضایی هم علیه مجری پروژه یعنی شرکت آب نیرو تشکیل شده است.
رودخانه ژاوه در ۴۰ کیلومتری جنوب غربی مرکز استان کردستان راه خود را میرفت که ۲۵ سال پیش، به یکباره شرکت آب نیرو از زیرمجموعههای وزارت نیرو تصمیم گرفت، سازهای با ظرفیت ۳۵۰ میلیون متر مکعب بر روی آن بسازد تا آب مورد نیاز کشاورزی مردم منطقه را تامین کند. قرار بود با تکمیل این سد، سطح اراضی کشاورزی دشتهای قروه و دهگلان تا ۶ برابر افزایش یابد و آب سد از طریق لولهها به زمینهای کشاورزی منتقل شود اما با وجود آنکه ۱۲ سالی است از اتمام پروژه میگذرد، این سد هنوز نتوانسته مجوزهای لازم برای آبگیری را دریافت کند. ورود سالانه ۲۰ میلیون متر مکعب فاضلاب خام به مخزن این سد، آرزوهای مجری را بر باد داده و لقب آلودهترین سد ایران را برای این سازه دست و پا کرده است.
شاید ژاوه نخستین سدی باشد که مسئولان محلی هم با آبگیری آن مخالف هستند. عموما پروژههای سدسازی با استقبال مقامات استانی مواجه میشوند اما بار میکروبی بالای مخزن سد ژاوه و نگرانیهایی که درباره تبعات زیست محیطی آبگیری این سد وجود دارد؛ سبب شده که فرمانداری سنندج در پیامی به مناسبت روز جهانی زمین پاک به موضوع سرریز شدن سد ژاوه اشاره کرده و با انتقاد از نحوه آبگیری آن، این اقدام را غیرقانونی، غیراخلاقی و غیراصولی توصیف کند.
فرمانداری در این پیام، با اشاره به تبعات جبرانناپذیر آبگیری ژاوه برای محیط زیست منطقه، اعلام میکند که به زودی اطلاعیهای جداگانه به صورت مفصل درباره ابعاد مختلف آبگیری سد ژاوه و پیامدهای آن صادر خواهد کرد. گویا شرکت آب نیرو از فرصت جنگ استفاده کرده و بدون کسب مجوزهای لازم، این سد را آبگیری میکند و حالا که به دلیل بارشهای مناسب، سد سرریز کرده است، نگرانیهای جامعه محلی درباره تبعات ناشی از انتقال آلودگیهای مخزن آن به پایین دست، افزایش یافته است.
مختار هاشمی کارشناس آب به هفتصبح میگوید که دو مصوبه شورای تامین استان و شهرستان برای تخلیه سد وجود دارد اما مافیای آب به تصمیمات بالاترین شورای استان توجهی نکرده و به کار خود ادامه میدهند. روز دوشنبه گذشته، کارگروه صیانت از منابع آب در شرکت آب منطقهای هم با آبگیری سد ژاوه مخالفت میکند اما به مصوبات این کارگروه نیز توجهی نمیشود.
در تیرماه سال گذشته این کارشناس آب به معاون وزیر نیروی وقت مراجعه میکند و با گزارشهای متعدد نسبت به تبعات آبگیری سد ژاوه هشدار میدهد. این مقام مسئول دستوراتی به محمد ابراهیم یخکشی رئیس حوضه آبریز غرب کشور میدهد اما حتی این دستورات نیز درباره سد ژاوه نادیده گرفته میشود.
مختاری با اشاره به درخواست نهادهای مدنی، محلی و محیط زیستی برای تخلیه آب پشت دیوار سد، میگوید که شکایت جامعه محلی از اقدامات غیرقانونی انجام شده توسط مجریان پروژه بدون پاسخ باقی مانده است.بر اساس توضیحات ارائه شده توسط هاشمی، سد از لحاظ میکروبی اشباع بوده و آنقدر فاضلاب خام پشت آن جمع شده که قطعا امراض مربوط به انتشار میکروبها میتواند برای جامعه محلی بسیار خطرناک باشد.
پذیرایی از ۲۰ میلیون متر مکعب فاضلاب خام در مخزن سد ژاوه، در سالهای خشک مشکلات متعددی را برای مردم ایجاد میکند. پسابهای صنعتی و کشاورزی که به مخزن سد بدون هیچ برنامهای وارد میشوند، حتما باید در سطح حوضه مدیریت شوند اما بدون هیچ یک از این اقدامات، فاجعه آبگیری سد در طول جنگ رمضان رقم میخورد.البته این کارشناس آب خبر میدهد که تلفنی با رئیس سازمان محیط زیست نیز صحبت کرده و از او قول مساعد گرفته که به مسائل متعدد مرتبط با این پروژه مشکلآفرین، توجه شود.
با وجود لیست بلند بالای تبعات محیط زیستی آبگیری سد مشکلدار ژاوه و درخواست جامعه محلی برای جلوگیری از این اقدام، فرزاد زندی مدیر کل محیط زیست کردستان به هفت صبح میگوید که این سازه بدون مجوز محیط زیست آبگیری شده است. پس از این اقدام، مسئولان استانی تصمیم میگیرند که کارگروهی تشکیل دهند تا وضعیت پشت سد پایش شود.
بر اساس آخرین اطلاعاتی که در اختیار مدیر کل محیط زیست استان کردستان قرار گرفته، آبگیری سد سبب شده که میزان آلودگی موجود در مخزن سد رقیق شود اما منابع آب پشت سد هنوز آلوده است. زندی بر اساس شنیدهها، از تشکیل پرونده قضایی توسط شرکت آب منطقهای استان کردستان برای مجریان پروژه خبر میدهد و تاکید میکند که تاکنون هیچ یک از گزارشهای ارزیابی ارائه شده از طرف مجریان سد ژاوه، مورد تایید قرار نگرفته و اخذ مجوز برای آبگیری مشروط به حذف و مدیریت فاضلابهای بالادست سد است؛ تا شرایط آلایندگی به وضعیت عادی برسد و پس از آن، مجوز برای آبگیری سد صادر شود.
به گفته مدیر کل محیط زیست کردستان، آبگیری سد بر کیفیت آب جاری و روان مسیر تاثیری ندارد، بنابراین از این جهت مشکل خاصی برای محیط زیست ایجاد نمیکند. ولی در شرایطی که بارندگی کم شود، آب آلوده پشت سد جمع میشود و میزان آلودگی افزایش مییابد. فاضلاب بیش از ۸۰ روستا مستقیم یا غیر مستقیم وارد رودخانه منتهی به مخزن سد ژاوه میشوند و حتی خروجی تصفیه خانه فاضلاب سنندج هم بار میکروبی بالا و مقادیر زیادی فسفر دارد.
همه این عوامل دست به دست هم داده تا معجونی توسط سد ژاوه ساخته شود که در حد اشباع، بار میکروبی دارد. بر اساس اعلام مسئولان در سال ۱۳۹۴، برای ساخت سدی با این مشخصات، با ارز هزار تومانی ۷۶۰ میلیارد تومان هزینه شده است! یعنی پولی که میتوانستیم با آن هزاران مشکل زیست محیطی را رفع کنیم، خرج پروژهای شده که زخمی جدید بر پیکر طبیعت باقی میگذارد و این شاهکار مهندسی، در حال تبدیل شدن به بمبی ساعتی برای محیط زیست کردستان است.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا