صنایع پتروشیمی ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، عملکردی سه‌گانه و متفاوت را به نمایش گذاشته‌اند. صنعت الفین-اتیلن با رشد ۳۸ درصدی و درآمد ۵۴۲ هزار میلیارد تومانی، صنعت اوره با جهش خیره‌کننده ۸۹ درصدی و درآمد ۱۶۰ هزار میلیارد تومانی، و صنعت متانول با رشد ۵۲ درصدی و درآمد ۷۸ هزار میلیارد تومانی، هر کدام مسیر جداگانه‌ای را طی کرده‌اند.

در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳،  در حالی که اوره‌سازان با رشدهای بالای ۱۱۳ درصدی رکورد زده‌اند، برخی شرکت‌های الفینی با رشدهای تنها ۱۸ و ۱۹ درصدی از قطار توسعه جا مانده‌اند. در این گزارش، تک‌تک این شرکت‌ها را در سه صنعت جداگانه واکاوی می‌کنیم و سود و زیان پنهان پشت هر نماد را نقد می‌کنیم.

صنعت الفین-اتیلن؛ رشد ۳۸ درصدی در سایه غول ۱۷۹ هزار میلیاردی

نوری؛ اژدهای ۱۷۹ هزار میلیاردی با رشد ۳۳ درصد

نوری (نوری) با درآمد ۱۷۹,۹۶۶ میلیارد تومانی، بزرگترین شرکت صنعت الفین-اتیلن و یکی از غول‌های بی‌رقابت بورس ایران است. رشد ۳۳ درصدی این غول، پایین‌تر از میانگین صنعت (۳۸ درصد) عمل کرده و نشان می‌دهد که نوری نتوانسته همگام با سایر رقبا پیش برود. نقد این عملکرد این است که نوری با این حجم عظیم، شاید به سقف ظرفیت خود رسیده و نرخ رشد طبیعی آن کاهش یافته است.

جم؛ جهش ۴۰ درصدی؛ بهتر از میانگین

جم (جم) با درآمد ۷۷,۷۶۳ میلیارد تومانی و رشد ۴۰ درصدی، دومین شرکت بزرگ این صنعت است و عملکردی بهتر از میانگین داشته است.

مارون؛ رشد ۵۴ درصدی؛ ستاره صنعت الفین

مارون با درآمد ۶۸,۰۰۶ میلیارد تومانی و رشد ۵۴ درصدی، بالاترین نرخ رشد را در میان شرکت‌های بزرگ صنعت الفین ثبت کرده و نشان داده که با مدیریت مناسب می‌توان از غول‌های بزرگتر سبقت گرفت.

جم پیلن؛ رشد ۶۶ درصدی؛ رکورددار صنعت الفین

جم پیلن با درآمد ۱۹,۱۵۵ میلیارد تومانی و رشد ۶۶ درصدی، بالاترین نرخ رشد را در میان تمام شرکت‌های صنعت الفین-اتیلن به خود اختصاص داده است.

شگویا؛ رشد ۵۱ درصدی؛ جهش قوی

شگویا (گویا) با درآمد ۳۷,۱۴۶ میلیارد تومانی و رشد ۵۱ درصدی، یکی از جهش‌های خوب این صنعت را ثبت کرده است.

شاراک؛ رشد ۱۹ درصدی و شجم؛ رشد ۱۸ درصدی؛ بازندگان صنعت الفین

شاراک (آراک) با درآمد ۳۷,۳۴۰ میلیارد تومانی و رشد تنها ۱۹ درصدی، و شجم (جم) با درآمد ۶,۷۱۶ میلیارد تومانی و رشد ۱۸ درصدی، ضعیف‌ترین عملکردها را در میان شرکت‌های این صنعت ثبت کرده‌اند.

 صنعت اوره؛ جهش ۸۹ درصدی؛ رکوردشکنی با رشد ۱۱۳ درصدی

کرماشا؛ رکورددار مطلق با رشد ۱۱۳ درصدی

کرماشا با درآمد ۱۳,۵۷۴ میلیارد تومانی و رشد ۱۱۳ درصدی، بالاترین نرخ رشد را در میان تمام شرکت‌های صنعت اوره به خود اختصاص داده است. این یعنی درآمد این شرکت نسبت به سال قبل بیش از دو برابر شده، رشدی انفجاری که در صنعت اوره کم‌سابقه است.

شپدیس؛ غول صنعت اوره با رشد ۹۵ درصدی

شپدیس (پدیس) با درآمد ۷۵,۹۷۹ میلیارد تومانی، بزرگترین شرکت صنعت اوره است و با رشد ۹۵ درصدی، نزدیک به دو برابر شدن درآمد را تجربه کرده است.

خراسان؛ رشد ۹۲ درصدی و شلرد؛ رشد ۹۱ درصدی؛ سه‌قلوهای بالای ۹۰ درصد

خراسان با درآمد ۱۳,۱۸۴ میلیارد تومانی و رشد ۹۲ درصدی، و شلرد (لرد) با درآمد ۱۴,۲۸۷ میلیارد تومانی و رشد ۹۱ درصدی، همراه با شپدیس، سه‌قلوی رشدهای بالای ۹۰ درصد را تشکیل می‌دهند.

شیراز؛ رشد ۷۵ درصدی؛ جهش قوی

شیراز با درآمد ۴۱,۵۷۶ میلیارد تومانی و رشد ۷۵ درصدی، دومین شرکت بزرگ صنعت اوره است و عملکردی عالی داشته است.

شاروم؛ رشد ۲۸ درصدی؛ تنها بازنده صنعت اوره

شاروم (اروم) با درآمد ۲,۱۹۱ میلیارد تومانی و رشد ۲۸ درصدی، ضعیف‌ترین عملکرد را در میان شرکت‌های صنعت اوره ثبت کرده و از قطار رشد جا مانده است.

صنعت متانول؛ رشد ۵۲ درصدی با رهبری یک غول ۶۵ درصدی

زاگرس؛ رکورددار صنعت متانول با رشد ۶۵ درصدی

زاگرس با درآمد ۳۹,۴۱۵ میلیارد تومانی و رشد ۶۵ درصدی، بالاترین نرخ رشد را در میان شرکت‌های صنعت متانول ثبت کرده و نشان داده که با استراتژی مناسب می‌تواند جهش قابل توجهی را تجربه کند.

شخارک؛ رشد ۵۱ درصدی؛ دومین ستاره

شخارک (خارک) با درآمد ۲۰,۸۰۸ میلیارد تومانی و رشد ۵۱ درصدی، دومین نرخ رشد بالای صنعت متانول را ثبت کرده است.

شفن؛ رشد ۳۰ درصدی؛ عقب‌مانده از کاروان

شفن (فن) با درآمد ۱۷,۷۷۷ میلیارد تومانی و رشد ۳۰ درصدی، پایین‌ترین نرخ رشد را در میان شرکت‌های صنعت متانول ثبت کرده و نتوانسته همگام با زاگرس و شخارک پیش برود.

 سه صنعت، سه سرنوشت متفاوت

اول، صنعت اوره با رشد ۸۹ درصدی، رکورددار مطلق در میان صنایع پتروشیمی است. افزایش قیمت‌های جهانی کودهای اوره و رشد تقاضا پس از جنگ، دو موتور محرک اصلی این جهش بوده‌اند. کرماشا با رشد ۱۱۳ درصدی، شپدیس با ۹۵ درصدی و خراسان با ۹۲ درصدی، سه نامی هستند که در لیست هر سرمایه‌گذاری باید بدرخشند.

دوم، صنعت متانول با رشد ۵۲ درصدی، عملکردی متوسط اما قابل قبول داشته است. زاگرس با رشد ۶۵ درصدی، شخارک با ۵۱ درصدی و شفن با ۳۰ درصدی، نشان می‌دهند که شکاف قابل توجهی بین شرکت‌های این صنعت وجود دارد.

سوم، صنعت الفین-اتیلن با رشد ۳۸ درصدی، پایین‌ترین نرخ رشد را در میان سه صنعت پتروشیمی داشته است. جم پیلن با رشد ۶۶ درصدی و مارون با ۵۴ درصدی، ستاره‌های این صنعت هستند، در حالی که شاراک و شجم با رشدهای ۱۹ و ۱۸ درصدی، بازندگان بزرگ این فصل محسوب می‌شوند.

چهارم، هشدار درباره آینده. صنایع پتروشیمی ایران با چند چالش جدی مواجه هستند. اول، کمبود خوراک (اتان، متان، گاز طبیعی) در فصول سرد سال که خطوط تولید را تهدید می‌کند. دوم، نوسانات شدید قیمت‌های جهانی محصولات پتروشیمی. سوم، محدودیت‌های صادراتی و تحریم‌ها. چهارم، رقابت شدید با تولیدکنندگان منطقه مانند عربستان و قطر.

در نهایت، صنعت اوره با جهش ۸۹ درصدی، صنعت متانول با رشد ۵۲ درصدی و صنعت الفین-اتیلن با رشد ۳۸ درصدی، سه روایت متفاوت از یک صنعت واحد را به نمایش گذاشته‌اند. کرماشا با ۱۱۳ درصد، جم پیلن با ۶۶ درصد و زاگرس با ۶۵ درصد، سه نامی هستند که در لیست هر سرمایه‌گذاری باید بدرخشند. در مقابل، شاراک و شجم با رشدهای زیر ۲۰ درصد، دو درس بزرگ به سرمایه‌گذاران می‌دهند: در صنعت پتروشیمی، حتی در شرایط رونق جهانی، مدیریت ضعیف و مشکلات تأمین خوراک می‌تواند یک شرکت را از قطار توسعه جا بگذارد. سهامداران هوشمند کسانی هستند که سبد خود را به سمت برندگان واقعی این سه صنعت سنگین می‌کنند و از سهم‌هایی با رشد پایین فاصله می‌گیرند.