یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
هرچند سخنان پوتین بار دیگر بحث احتمال پایان جنگ را زنده کرده اما واقعیت میدان نبرد همچنان پیچیده و خونین است.
رامتین لطیفی: ولادیمیر پوتین روز شنبه و پس از پایان مراسم «روز پیروزی» در میدان سرخ مسکو در اظهاراتی که بازتاب گستردهای در رسانههای جهان داشت، گفت تصور میکند جنگ اوکراین «در حال پایان است» است. او این سخنان را در پاسخ به پرسشی درباره میزان حمایت غرب از کییف مطرح کرد و مدعی شد کشورهای غربی طی سالهای گذشته «تقابل با روسیه را تشدید کردهاند». رئیسجمهور روسیه گفت: «فکر میکنم این مسئله به سمت پایان میرود اما همچنان موضوعی بسیار جدی است.» این نخستینبار در ماههای اخیر است که رهبر کرملین با چنین لحنی از احتمال پایان جنگ سخن میگوید؛ جنگی که از فوریه ۲۰۲۲ آغاز شد و اکنون وارد پنجمین سال خود شده است.
اظهارات پوتین همزمان با اجرای یک آتشبس سهروزه میان روسیه و اوکراین مطرح شد؛ آتشبسی که بنا به اعلام دونالد ترامپ با میانجیگری واشینگتن شکل گرفته و از شنبه تا دوشنبه ادامه خواهد داشت. این وقفه موقت در درگیریها، همزمان با برگزاری مراسم سالانه «روز پیروزی» روسیه اعمال شد. این مراسم، امسال برخلاف سالهای گذشته با تدابیر امنیتی شدید و در ابعادی کوچکتر برگزار شد. در میدان سرخ، برای نخستینبار طی نزدیک به دو دهه اخیر، خبری از نمایش گسترده تانکها، سامانههای موشکی و تجهیزات سنگین نظامی نبود و مراسم بیشتر بر نمایشهای هوایی و رژه نیروهای پیاده متمرکز شد. مقامهای روسی دلیل این تصمیم را «شرایط عملیاتی جاری» و تهدید حملات پهپادی اوکراین اعلام کردند.
هرچند سخنان پوتین بار دیگر بحث احتمال پایان جنگ را زنده کرده اما واقعیت میدان نبرد همچنان پیچیده و خونین است. طی چهار سال گذشته، جنگ اوکراین به یکی از پرهزینهترین و مرگبارترین جنگهای اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است. برآوردهای مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی آمریکا نشان میدهد مجموع تلفات نظامی دو طرف اکنون به حدود ۲ میلیون نفر نزدیک شده است. بر اساس این برآوردها، روسیه تاکنون حدود یکمیلیون و ۲۰۰ هزار کشته، زخمی و مفقود نظامی داشته که از این میان بیش از ۳۲۵ هزار نفر کشته شدهاند.
در سوی مقابل، اوکراین نیز بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تلفات نظامی متحمل شده و تعداد کشتههای نظامی این کشور بین ۱۰۰ تا ۱۴۰ هزار نفر تخمین زده میشود. البته ولودیمیر زلنسکی چندی پیش اعلام کرد دستکم ۵۵ هزار نظامی اوکراینی در جنگ کشته شدهاند، هرچند نهادهای مستقل و تحلیلگران غربی معتقدند رقم واقعی بسیار بالاتر است. سازمان ملل نیز شمار کشتههای غیرنظامیان اوکراینی را بیش از ۱۵ هزار نفر اعلام کرده است؛ آماری که بسیاری از ناظران آن را کمتر از میزان واقعی میدانند، زیرا دسترسی به مناطق اشغالی و خطوط مقدم همچنان محدود است. تنها در ماه مارس ۲۰۲۶، بیش از ۱۴۰۰ غیرنظامی در اوکراین کشته یا زخمی شدند.
در طول جنگ، روسیه دهها هزار موشک، پهپاد و راکت به سمت اوکراین شلیک کرده است. بر اساس دادههای منتشرشده، روسیه تنها از سپتامبر ۲۰۲۲ تاکنون بیش از ۸۳ هزار پهپاد، حدود ۹۴۰ موشک بالستیک و بیش از ۴۶۰۰ موشک کروز علیه اوکراین به کار برده است. هزینه اقتصادی جنگ نیز سرسامآور بوده است. بخش بزرگی از زیرساخت انرژی اوکراین نابود شده و تنها خسارات واردشده به شبکه برق و انرژی این کشور بیش از ۹۰ میلیارد دلار برآورد میشود. روسیه نیز زیر فشار تحریمهای غرب، هزینههای عظیم نظامی و فرسایش اقتصادی قرار گرفته و بخش بزرگی از بودجه دولتی خود را صرف جنگ کرده است.
با وجود اعلام آتشبس، حملات پراکنده همچنان ادامه دارد. در روزهای اخیر، حملات پهپادی روسیه به مناطق مختلف اوکراین، از جمله خارکیف، ادامه یافته و چندین غیرنظامی کشته و زخمی شدهاند. در همین حال، آنتونیو کوستا اعلام کرده اتحادیه اروپا آماده است «در زمان مناسب» مذاکرات جداگانهای با روسیه و اوکراین برگزار کند. پوتین نیز در پاسخ به پرسشی درباره میانجی احتمالی اروپا، نام گرهارد شرودر را مطرح کرد؛ سیاستمداری که به دلیل روابط نزدیکش با کرملین همواره مورد انتقاد قرار داشته است. پوتین همچنین مدعی شد اروپا در حال «تشدید تنش» است و هشدار داد این سیاست ممکن است برای بروکسل «هزینهبر» باشد. این در حالی است که کشورهای اروپایی همچنان ارسال تجهیزات نظامی، سامانههای دفاعی و کمکهای مالی به اوکراین را ادامه میدهند.
یکی دیگر از محورهای توافق آتشبس، تبادل گسترده اسرا میان دو کشور است. با این حال، پوتین گفت مسکو هنوز پاسخ مشخصی از سوی کییف درباره جزئیات این تبادل دریافت نکرده است. رئیسجمهور روسیه همچنین اعلام کرد آماده گفتوگوی مستقیم با ولودیمیر زلنسکی است اما تنها زمانی که چارچوب یک توافق صلح پایدار از پیش مشخص شده باشد. در بخش دیگری از سخنانش، پوتین به جنگ ایران نیز اشاره کرد و گفت امیدوار است این بحران «هرچه سریعتر پایان یابد»، زیرا در غیر این صورت «همه طرفها متضرر خواهند شد.»
مراسم امسال «روز پیروزی» روسیه، بیش از هر زمان دیگری نشانهای از فشار جنگ بر کرملین بود. امنیت شدید، اختلال در ارتباطات، نگرانی از حملات پهپادی اوکراین و حذف بخش مهمی از نمایش تجهیزات سنگین نظامی، همگی نشان میدادند حتی مهمترین مراسم نمادین روسیه نیز زیر سایه جنگ قرار گرفته است. استقرار ۱۱۶ رینگ پدافندی برای حفاظت از مسکو، شرحی گویا از این شرایط است. در حالی که کرملین تلاش میکند از هر نشانهای برای نمایش نزدیک بودن پایان جنگ استفاده کند، بسیاری از تحلیلگران معتقدند مسیر رسیدن به صلح همچنان طولانی، دشوار و مملو از بیاعتمادی است؛ جنگی که نهفقط سرنوشت روسیه و اوکراین، بلکه توازن امنیتی کل اروپا را دگرگون کرده است.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا