دوشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۵
پلهای قدیمی از نظر تحمل بار روزمره ایمن هستند، اما برای زلزله به تقویت بیشتری نیاز دارند.
به گزارش سرمایه فردا، موضوع ایمنسازی پلهای قدیمی و فرسوده پایتخت سالهاست که در گزارشها و جلسات شورای شهر تکرار میشود، اما نگاهی به واقعیتهای اجرایی نشان میدهد که این موضوع برای مدتی طولانی بیشتر در قالب وعدهها و دستورکارهای اداری باقی مانده بود. تا همین چند وقت پیش، با وجود ادعاهای مختلف، تنها بخش بسیار کوچکی از پلهای حساس شهر ایمنسازی شده بودند و این کندی در اجرا، نگرانیها را درباره ایمنی واقعی این سازهها در برابر زلزله افزایش داده بود.
در واقع بسیاری از پلهای شهر که در دهههای گذشته ساخته شدهاند با استانداردهای آن زمان طراحی شدهاند و در مواجهه با نیازهای امروز شهری و تغییرات سختگیرانه آییننامههای لرزهای، به شدت نیازمند بازنگری و تقویت هستند. در چنین شرایطی، مهدی بابایی، رئیس کمیته ایمنی و مدیریت بحران شورای شهر حالا به یکباره اعلام کرده که پلهای تهران ایمنسازی شدهاند و اقدامات انجام شده با هدف افزایش تابآوری آنها در برابر زلزله بوده است!
در بررسیهای تخصصی پلها نکته بسیار مهمی وجود دارد که باید به آن توجه کرد و آن تفاوت میان ایستایی روزمره و مقاومت سازهای در برابر زلزله است. بابایی در این زمینه به طور مفصل توضیح میدهد که فعالیتهای صورت گرفته در حوزه ایمنسازی، شامل مجموعه پلهایی است که نیاز به تقویت داشتند. وی تاکید میکند که این پلها از نظر ایستایی یا همان توانایی تحمل بارهای عادی هرگز دچار مشکل نبودهاند و ایمن هستند، بلکه هدف اصلی از اقدامات انجام شده، ارتقای مقاومت سازهای آنها در برابر زلزله بوده است تا در زمان وقوع تکانهای شدید، این زیرساختها تخریب نشوند.
وی در ادامه به این نکته اشاره میکند که برخی از این پلها در دهه هفتاد ساخته شدهاند و طبیعتاً بر اساس استانداردهای همان دوره طراحی و اجرا شده بودند. اما با توجه به پیشرفت علم مهندسی و تغییرات الزامات فنی در سالهای اخیر، تصمیم بر این شد که برای تقویت و ایمنسازی آنها اقدام شود. بابایی خاطرنشان میکند که این اقدامات در دوره مدیریت شهری فعلی به شکل جدی دنبال شده است.
او همچنین در مورد پلهای قدیمی فلزی در سطح شهر توضیح میدهد که بررسیها نشان داده این سازهها از «ایمنی» لازم برخوردار هستند و در دورههای مختلف تقویتهای سازهای روی آنها انجام شده است. به همین دلیل، در شرایط فعلی ضرورتی برای جمعآوری یا نوسازی کامل این پلها وجود ندارد و تنها هر زمان که نیاز فنی احساس شود، اقدامات لازم صورت میگیرد. برای اطمینان از این روند، بازدیدهای دورهای توسط معاونت فنی و عمرانی انجام میشود تا مسئله اصلی، یعنی عملکرد پلها در زمان زلزله، تضمین شود و از دست رفتن این زیرساختهای مهم جلوگیری گردد.
اما در مقابل دیدگاه بابایی، سخنان حجتالاسلام محمد آقامیری، عضو کمیته عمران شورای شهر تهران، نشان میدهد که وضعیت ایمنی پلها چندان هم قابل قبول نیستند! وی اشاره میکند که موضوع شناسایی و مقاومسازی پلهای آسیبپذیر پایتخت از حدود بیست و پنج تا بیست و شش سال پیش آغاز شده است. اما نکته تکاندهنده در آمارهای ارائه شده توسط اوست؛
آقامیری بیان میکند که از سال هزار و سیصد و هشتاد تا هزار و چهارصد، در مجموع تنها بیست و چهار پل مقاومسازی شدند که نشان میدهد در دو دهه گذشته روند پیشرفت بسیار کند و ناامیدکننده بوده است. اما از سال هزار و چهارصد تاکنون، حدود بیست و چهار پل دیگر مقاومسازی شده یا در دست اجرا قرار گرفتهاند. این یعنی عملکرد دو دهه گذشته، تنها در عرض چند سال اخیر تکرار شده است.
وی تاکید میکند که این شتاب در اجرا نشاندهنده تغییر اولویتهاست، چرا که پلها، بزرگراهها و مسیرهای ارتباطی در زمان وقوع زلزله نقش حیاتی در امدادرسانی، تخلیه اضطراری و حفظ عملکرد شهر دارند. آقامیری همچنین خاطرنشان میکند پلهای جدیدی که در تهران ساخته میشوند، از همان ابتدا بر اساس استانداردهای روز دنیا و ضوابط جدید مقاومسازی طراحی شدهاند تا توان تحمل زلزلههای شدید را داشته باشند.
اما بحث ایمنی تنها به پلها محدود نمیشود و به حوزه ساختمانهای نوساز نیز گسترش پیدا میکند. آقامیری در این زمینه هشدار میدهد که صرف تصویب آییننامههای جدید ساختمانی کافی نیست و ضعف در نظارت میتواند بسیار خسارتبار باشد. او توضیح میدهد که مقررات ملی ساختمان و ضوابط مربوط به مقاومسازی هر چند سال یکبار بازبینی میشوند و پس از زلزلههای بزرگ جهانی، آسیبشناسیهای جدید به این مقررات اضافه میشود، اما مسئله اصلی، نظارت دقیق بر اجرای این استانداردهاست.
وی در مورد سازوکار حقوقی و اجرایی این عملیات تاکید میکند که مسئولیت ابلاغ ضوابط فنی و نظارت بر اجرای آنها بر عهده سازمان نظام مهندسی ساختمان است و برای هر پروژه، مهندسان ناظر در بخشهای سازه، معماری، برق و مکانیک تعیین میشوند. آقامیری تصریح میکند که شهرداری بهصورت مستقیم وارد مسائل فنی ساختوساز نمیشود و وظیفه آن تنها صدور پروانه و پایانکار است که این پایانکار نیز بر اساس تأییدیههای فنی مهندسان ناظر و سازمان نظام مهندسی صادر میشود. بنابراین اگر نظارتها به صورت سختگیرانه و واقعی انجام نشود، حتی بهترین آییننامهها هم نمیتوانند مانع بروز ضعفهای ساختاری پنهان در ساختمانهای نوساز شوند؛ موضوعی که در زمان وقوع زلزله میتواند تبعات سنگینی برای شهر داشته باشد.
درکنار ایمنی پلها، بابایی اشارهای هم دارد به موضوع ایمنی شهروندان در برنامهها و مراسمهای بزرگ شهری مانند همین مراسم اخیر وداع و تشییع. وی توضیح میدهد که طبق گزارشهای مدیریت شهری، واحد HSE سازمان پیشگیری و مدیریت بحران در حال مدیریت فضای ایمنی است. طبق گفته بابایی، دستورالعملهای لازم صادر شده و با حضور اعضای این واحد در کمیتههای مختلف، تمام برنامهها بررسی و موضوعات ایمنی آنها رصد میشود.
وی تاکید میکند که در صورت مشاهده هرگونه مورد ناایمن، تذکرات لازم داده میشود تا ریسکها به حداقل برسد. رئیس کمیته ایمنی شورا به طور خاص به روزهای حساس مانند مراسمهای تشییع و دو روز پیش از آن که مراسم بدرقه در مصلی برگزار میشود اشاره میکند و میگوید اعضای HSE در این زمانها حضور خواهند داشت تا موضوعات ایمنی را بررسی و پایش کنند. هدف نهایی این است که در تمام کمیتههای مختلف، افراد مسئول حضور داشته باشند و تمام دستورالعملها و تأییدیههای ایمنی بررسی شود تا برگزاری این برنامهها با کمترین میزان ریسک و بیشترین سطح ایمنی برای شهروندان انجام گیرد.
به طور کلی میتوان گفت که ایمنی پلهای پایتخت در برابر زلزله و بحرانها، زنجیرهای از اقدامات متصل به هم است؛ از مقاومسازی سریع پلهای حساس تا بهروزرسانی استانداردهای فنی سازهها. افزایش سرعت در ایمنسازی پلها در سالهای اخیر و تمرکز بر تابآوری سازهای، گامهای مهمی در مسیر کاهش آسیبپذیری شهر است. با این حال، تقویت این زنجیره نیازمند نظارت واقعی و سختگیرانه بر اجرای استانداردها در تمامی بخشهای عمرانی است تا اطمینان حاصل شود که تمام زیرساختهای شهر، چه در زمانهای عادی و چه در لحظات بحرانی، امنترین محیط ممکن را برای شهروندان فراهم میکنند و هیچ خلأیی در مسیر حفاظت از جان و مال مردم وجود ندارد.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا