جمعه ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
کشف بقایای یک پلنگ در منطقه رودبارک، نگرانیها درباره تعارض انسان و حیاتوحش را دوباره افزایش داده است.
به گزارش سرمایه فردا، منابع محلی خبر میدهند که دو قلاده پلنگ در منطقه امن رودبارک واقع در منطقه حفاظت شده پرور سمنان تلف شدهاند. البته مدیر کل محیط زیست سمنان میگوید که آنچه تلف شده صرفا یک قلاده است که شدت فساد حیوان، زمینه خطا در شمارش لاشهها را ایجاد کرده است. به گفته یوسفپور، نقایص قانونی در زمینه پرداخت غرامت در موضوع تعارضات، کار رسیدگی به پروندههای این حوزه را پیچیده میکند.
پلنگ ایرانی از آن گونههایی است که در معرض خطر انقراض قرار دارد و به دلیل شکار غیرقانونی و نابودی زیستگاه جمعیتش بسیار کاهش یافته است. حذف هر پلنگ از طبیعت، برای محیط زیست ایران بسیار گران تمام میشود اما متاسفانه منابع محلی خبر میدهند که دو لاشه پلنگ در منطقه امن رودبارک واقع در منطقه حفاظت شده پرور کشف شده ولی اطلاعرسانی دقیق و درستی درباره آن انجام نشده است. این منابع میگویند که به دنبال حمله پلنگ به آغل دامهای یک روستایی و شکار یک راس گاو، آن فرد لاشه را مسموم کرده و در طبیعت رها میکند. دو پلنگی که تلف شدهاند؛ لاشه مسموم را میخورند و هر دو به کام مرگ فرستاده میشوند.
روایتی که منابع محلی مطرح میکنند، توسط سعید یوسف پور مدیر کل محیط زیست سمنان در گفتوگو با هفت صبح اصلاح میشود. این مقام مسئول میگوید که اتفاقی که رخ داده، صرفا برای یک پلنگ است اما لاشه در زمان کشف به حدی پوسیده بوده که احتمالا توسط یک گوشتخوار از هم جدا شده و اینگونه تصور شده که دو قلاده پلنگ را از دست دادهایم. آنچه کشف شده اسمش حتی لاشه هم نیست و بقایایی از یک پلنگ در حال فساد، در دو نقطه بوده که این بقایا شامل اجزایی از بدن حیوان است. بخشی از صورت، بخشی از پنجهها و چند استخوان در محل پیدا شده است.
مدیر کل محیط زیست سمنان درباره استفاده از طعمه مسموم هم توضیح میدهد: این حدس و گمانهایی است که دوستان محیطبان مطرح میکنند و در تایید یا رد آن نمیتوان سخن گفت. زیرا اگر صحبتی میکنیم، باید مبنای حقوقی داشته باشد. او توضیح میدهد که دامهای روستاییان منطقه در آغل قرار ندارند بلکه در داخل جنگل به صورت آزاد زندگی میکنند. گفته میشود که پلنگ گاو را کشته و صاحب دام، لاشه را مسموم کرده است اما این صرفا حدس و گمان است.
اگر بخواهیم وارد فاز حقوقی شویم، باید لاشه گاو بررسی شود که آیا مسموم بوده است یا خیر؛ باید لاشه پلنگ هم به موقع تحویل شود که ببینیم آیا طعمه مسموم خورده است و در نهایت باید آزمایش سمشناسی روی لاشه انجام شود. اما متاسفانه به دلیل فساد لاشه، امکان بررسی موضوع نیست؛ زیرا خیلی مدت زیادی از مرگ حیوان گذشته است. احتمالا پلنگ در پاییز کشته شده، زمستان هم گذشته اما در ایام عید همکار ما لاشه را پیدا میکند.
یوسفپور بحث تعارض بین انسان و حیات وحش را درباره پلنگ رودبارک محتمل میداند اما نمیتواند به یقین چنین موضوعی را تایید کند زیرا ادله کافی در اختیار ندارد که به صراحت بگوید چنین اتفاقی رخ داده است. مدیر کل محیط زیست سمنان، درباره دلیل کشف دیرهنگام لاشه میگوید که منطقه امن رودبارک زیر برف شدید بوده و از پاییز به بعد، راه دسترسی به این منطقه بسته شده است و امکان پایش آن منطقه وجود ندارد.
برف که آب میشود و امکان گشت و گذار در رودبارک فراهم میشود، لاشه یاد شده هم کشف میشود. به گفته این مقام مسئول، برآورد دقیقی از جمعیت پلنگ در منطقه رودبارک وجود ندارد اما این گونه از جمله گونههای حمایت شده بوده و حدس و گمان بر این است که هفت تا هشت پلنگ در این ناحیه زندگی میکنند. حذف یک گونه گوشتخوار در راس هرم غذایی خسارت سنگینی به اکوسیستم وارد میکند اما هنوز در آن محدوده پلنگ داریم.
مدیر کل محیط زیست سمنان به ایرادات قانونی موجود در موضوع تعارضات گوشتخواران و نیاز به اصلاح برخی قوانین اشاره میکند. بر اساس ماده ۹ قانون شکار و صید، سازمان محیط زیست باید در موضوع تعارضات اعلام خسارت کند اما این سازمان در خیلی از دعاوی محکوم میشود. محل جبران خسارت روستاییان در تعارض با حیات وحش از محل درآمدهای خود ماده ۹ است در حالی که سالهاست پروانه شکار صادر نمیشود؛ از سوی دیگر بخشی از ضرر و زیانهایی که به خزانه میرود هم باز نمیگردد، بنابراین، عملا دست و بال ادارات کل محیط زیست برای جبران خسارت تعارضات بسته است.
به گفته یوسفپور بیمه محصولات کشاورزی و صندوق ملی محیط زیست بر اساس تفاهمی که در خصوص گونههای حفاظتی و در معرض خطر انقراض مثل پلنگ، یوزپلنگ و … منعقد کردهاند، متعهد شدهاند که اگر خسارتی به کشاورز از طریق حیات وحش وارد شد، این خسارات جبران شود. چند سالی است که این رویه پیگیری میشود اما این اقدام هم یکسری نقایصی دارد. با این وجود، در شرایط فعلی اگر به کشاورز و دامدار خسارتی وارد شود و ثابت شود که از ناحیه گونههایی در معرض خطر انقراض بوده، صندوق بیمه محصولات کشاورزی کار جبران خسارت را انجام میدهد.
با توجه به وجود ساز و کار جبران خسارت، اگر پلنگ به گاو روستاییان در منطقه امن رودبارک حمله کرده بود، قطعا باید پرونده جبران خسارت تشکیل میشد اما یوسفپور میگوید که هیچ گزارش رسمی از منطقه یا شهرستان درباره تلفات گاو به دستشان نرسیده است. به گفته یوسفپور، جبران خسارت کشاورزان از مسیر صندوق ملی محصولات کشاورزی کمی زمانبر بوده و پس از تشکیل پرونده و تایید اداره کل، باید موضوع به تهران ارجاع داده شود تا آنجا هم تایید شده و دوباره به محل تشکیل پرونده بازگردد.
او احتمال میدهد که زمانبر بودن پروندهها زمینهای را فراهم کند که اشخاص از دریافت غرامت صرفنظر کرده و خودشان به فکر انتقام از حیوانات باشند. البته مدیر کل استان سمنان توضیح میدهد که تاکنون هیچ یک از پروندههای تعارض دام و حیات وحش از سوی تهران رد نشده اما در حوزه محصولات کشاورزی، برخی پروندهها رد میشوند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا