دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵
عملکرد بهار ۱۴۰۴، هرچند با رشد ۲۸ درصدی و عبور از مرز ۱۱ همت، نویدبخش آیندهای روشن برای صنعت حملونقل ایران است، اما نباید از چالشهای جدی آن غافل شد. افت درآمد شرکتهای بزرگی مانند توریل و حسینا و حفارس، نشان میدهد که صنعت حملونقل همچنان با ناپایداریهای اقتصادی، تحریمها و محدودیتهای زیرساختی دستوپنجه نرم میکند.
به گزارش سرمایه فردا، صنعت حملونقل ایران در بهار امسال، با ثبت درآمد ۱۱ هزار و ۱۱۸ میلیارد تومانی و رشد ۲۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، یکی از پویاترین بهارهای خود را تجربه کرده است. رقمی که پشت آن، روایتِ هزاران کیلومتر جاده، دریا و ریل است؛ از کشتیهایی که امواج خزر و خلیجفارس را میشکافند تا کامیونهایی که از شرق تا غرب کشور را درنوردیدهاند. اما این رشدِ چشمگیر، یک روی دیگر سکه هم دارد؛ افت درآمد برخی شرکتهای بزرگ که زنگِ هشدار را برای وابستگی صنعت به نوسانات اقتصادی و نرخهای دستوری به صدا درآورده است.
سه ماهه نخست سال جاری، برای صنعت حملونقل ایران، فصلی پُربار و رکوردشکن بوده است. مجموع درآمد ۱۴ شرکت بزرگ فعال در این حوزه، به رقم چشمگیر ۱۱ هزار و ۱۱۸ میلیارد تومان رسیده که نسبت به بهار سال گذشته، رشد ۲۸ درصدی را نشان میدهد. رشدی که در شرایطی رقم خورده که اقتصاد کشور با تورم و نوسانات ارزی دستوپنجه نرم میکند و صنعت حملونقل بهعنوان رگِ حیاتیِ تجارت و توزیع کالا، نقشآفرینیاش بیش از همیشه به چشم میآید.
حملونقل، صنعتی است که هر تکانِ آن در قیمتِ تمامشدهی کالا، از نان شب مردم تا داروی بیماران، اثر میگذارد. رشد ۲۸ درصدیِ بهار امسال، اگرچه آماری مثبت است، اما نباید از یاد ببریم که پشت هر بارِ جابهجا شده، زحمت رانندگانی نهفته است که با جادههای ناایمن و هزینههای سرسامآور دستوپنجه نرم میکنند.
در میان شرکتهای این صنعت، حگهر (سنگآهن و فولاد) با درآمد خیرهکنندهی ۲ هزار و ۹۴۷ میلیارد تومانی و رشد ۶۸ درصدی، بیتردید پرچمدار حملونقل کشور در بهار امسال بوده است. این شرکت که عمدتاً به جابهجایی مواد معدنی و محصولات فولادی میپردازد، با تکیه بر ناوگان عظیم ریلی و جادهای خود، توانسته سهمی بیش از یکچهارم از کل درآمد صنعت را به خود اختصاص دهد.
رشد ۶۸ درصدی حگهر، نشان از رونق بخش معدن و فولاد در بهار امسال دارد؛ رونقی که بهواسطه افزایش تقاضای داخلی و همچنین صادرات محصولات فولادی، به صنعت حملونقل نیز سرایت کرده است. این موفقیت، اما هزینههایی نیز داشته؛ فرسودگی ناوگان، کمبود لکوموتیو و محدودیتهای زیرساختی، چالشهایی هستند که اگر به آنها توجه نشود، میتوانند این غول صنعت را در فصول آینده با مشکل مواجه کنند.
اما شاید هیجانانگیزترین بخش این گزارش، رشد سرسامآور دو شرکت کشتیرانی باشد. حخزر (کشتیرانی خزر) با درآمد ۱,۱۹۶ میلیارد تومانی و رشد ۱۶۶ درصدی، و حپارسا (کشتیرانی پارسا) با درآمد ۸۱۶ میلیارد تومانی و رشد ۱۶۵ درصدی، هر دو رشدی نزدیک به سهبرابری را تجربه کردهاند.
این دو شرکت که عمدتاً در مسیرهای دریایی شمال و جنوب فعال هستند، از افزایش نرخ کرایهها و همچنین رشد حجم مبادلات تجاریِ دریایی در بهار امسال بهرهمند شدهاند. رشد ۱۶۶ درصدی حخزر، بیش از هر چیز نشان از پویایی مسیرهای دریایی خزر و افزایش صادرات و واردات از این مسیر راهبردی دارد؛ مسیری که در سالهای اخیر با توسعه بنادر و بهبود زیرساختها، به یکی از مسیرهای مهم تجاری کشور تبدیل شده است.
اما روی دیگر سکه، افت درآمد برخی شرکتهای بزرگ است که زنگ هشدار را برای صنعت به صدا درآورده است. توریل (حملونقل ریلی) با درآمد ۸۵۷ میلیارد تومانی، با کاهش ۳۶ درصدی مواجه شده است. این افتِ قابلتوجه، بیش از هر چیز به کاهش حملِ بارهای ریلی در بهار امسال و همچنین افزایش هزینههای تعمیر و نگهداری ناوگان ریلی بازمیگردد.
حسینا (کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران) نیز با درآمد ۱,۴۱۸ میلیارد تومانی، با افت ۴ درصدی روبرو شده است. این کاهش هرچند ناچیز بهنظر میرسد، اما برای بزرگترین شرکت کشتیرانی کشور که همواره سهم غالبِ درآمد صنعت را به خود اختصاص میداده، میتواند هشداری جدی باشد؛ هشداری درباره کاهش نرخ کرایهها، افزایش رقابت و محدودیتهای ناشی از تحریمها که صنعت کشتیرانی را با چالشهای مضاعفی روبرو کرده است.
حفارس (حملونقل فارس) نیز با درآمد ۵۱۷ میلیارد تومانی، افت ۲۵ درصدی را تجربه کرده که عمدتاً به کاهش حمل بارهای معدنی و کشاورزی در مسیرهای جنوبی کشور بازمیگردد.
در میان سایر شرکتها، آفرین با درآمد ۵۶۹ میلیارد تومانی و رشد ۵۱ درصدی، حسیر با درآمد ۳۲۹ میلیارد تومانی و رشد ۵۳ درصدی، و حپترو با درآمد ۱۸۷ میلیارد تومانی و رشد ۷۳ درصدی، همگی رشدهای قابلتوجهی داشتهاند که نشان از پویایی بخشهای مختلف حملونقل دارد.
حتاید (تایدواتر) با درآمد ۸۷۰ میلیارد تومانی و رشد ۲۸ درصدی، حریل با درآمد ۳۲۲ میلیارد تومانی و رشد ۶۱ درصدی، و حپرتو با درآمد ۳۱۶ میلیارد تومانی و رشد ۱۲ درصدی نیز سهم خود را در این بهار پُربار ایفا کردهاند.
در این میان، حتوکا با افت ۳ درصدی و حآسا با افت ۱ درصدی، عملاً عملکردی نزدیک به ثبات داشتهاند که در شرایط تورمی کشور، میتواند بهنوعی شکست محسوب شود.
آنچه در پشت این اعداد نهفته است، فراتر از افزایش نرخ کرایهها یا رشد حجم حمل است. تحلیلگران اقتصادی معتقدند که رشد ۲۸ درصدی صنعت حملونقل در بهار امسال، مدیون سه عامل کلیدی است:
نخست؛ افزایش نرخ کرایهها و خدمات حملونقل: افزایش قیمت سوخت، قطعات یدکی و دستمزد رانندگان، نرخهای حمل را به طور قابلتوجهی افزایش داده است.
دوم؛ رشد حجم مبادلات تجاری: افزایش صادرات غیرنفتی و همچنین واردات کالاهای اساسی در بهار امسال، حجم بار جابهجا شده را افزایش داده است.
سوم؛ تمرکز بر مسیرهای جدید: توسعه بنادر شمالی و جنوبی و همچنین افزایش مبادلات ریلی با کشورهای همسایه، به تنوعبخشی مسیرهای حملونقل کمک کرده است.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که تداوم این رشد، منوط به سرمایهگذاری مستمر در نوسازی ناوگان، توسعه زیرساختهای ریلی و جادهای، و بهبود قوانین و مقررات صنعت حملونقل است؛ چراکه در بلندمدت، فرسودگی ناوگان و کمبود زیرساخت، میتواند این صنعت حیاتی را با بحران مواجه کند.
عملکرد بهار ۱۴۰۴، هرچند با رشد ۲۸ درصدی و عبور از مرز ۱۱ همت، نویدبخش آیندهای روشن برای صنعت حملونقل ایران است، اما نباید از چالشهای جدی آن غافل شد. افت درآمد شرکتهای بزرگی مانند توریل و حسینا و حفارس، نشان میدهد که صنعت حملونقل همچنان با ناپایداریهای اقتصادی، تحریمها و محدودیتهای زیرساختی دستوپنجه نرم میکند.
این رشد را میتوان گامی مثبت در مسیر توسعه دانست، اما مسیرِ پیشِ رو، نیازمند همت جمعی، سرمایهگذاری هوشمندانه، نوسازی ناوگان و نگاهی بلندمدت به زیرساختهای حملونقل کشور است؛ چراکه حملونقل، نه فقط صنعت، بلکه نبضِ اقتصادِ پویای یک کشور است.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا