چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵
جیتیای ۶ پیش از انتشار با موجی از ممنوعیتها، جدال فرهنگی و رکوردشکنی اقتصادی به یکی از جنجالیترین بازیهای تاریخ صنعت سرگرمی تبدیل شده است
شهلا رضایی: دنیای سرگرمی در آستانه یکی از بزرگترین اتفاقات تاریخ خود است. بازی جیتیای ۶ (GTA VI) که قرار است در آبان ۱۴۰۵ منتشر شود، حتی پیش از آنکه اولین ثانیه از گیمپلی آن تجربه شود، تبدیل به یک جنجال جهانی شده است. این بازی که پیشبینی میشود بیش از یک میلیارد دلار در سراسر جهان بفروشد، اکنون در کانون توجهات قرار دارد؛ اما نه فقط به دلیل گرافیک خیرهکننده و دنیای بازش، بلکه به دلیل جنگی که میان «فرهنگ و عقاید» و «سانسورهای سختگیرانه» در کشورهای مختلف به راه افتاده است. در حالی که بسیاری از دولتها برای متوقف کردن این بازی صف کشیدهاند، تحلیلگران معتقدند این ممنوعیتها نه تنها مانع فروش نمیشوند، بلکه شعله اشتیاق کاربران را بیشتر میکنند.
طبق جدیدترین گزارشها و اطلاعات منتشر شده در بخش پرسشهای متداول (FAQ) صفحه محصول بازی در فروشگاه پلیاستیشن، هشت کشور جهان پیش از انتشار رسمی، این بازی را ممنوع اعلام کردهاند. این فهرست شامل بحرین، چین، کویت، لبنان، عمان، قطر، روسیه و تایوان است. دلیل این تصمیمات سختگیرانه، محتوای بحثبرانگیز بازی است. مقامات این کشورها، جیتیای ۶ را به دلیل نمایش خشونت، مصرف مواد مخدر، قمار و صحنههای جنسی ممنوع کردهاند.
البته این موضوع برای طرفداران سری جیتیای تازگی ندارد؛ چراکه نسخههای قبلی این مجموعه نیز در بسیاری از نقاط جهان با محدودیتهای شدیدی روبهرو بودند. کشورهایی مانند تایلند، عربستان، امارات و استرالیا در گذشته تجربه سانسور یا ممنوعیت کامل نسخههای قبلی را داشتهاند. در واقع، جیتیای همیشه آینه تمامنمای تضادهای فرهنگی و اجتماعی بوده و همین موضوع باعث شده تا هر بار با هر نسخه جدید، دولتهای سختگیرتر وارد میدان شوند.
تحلیل کاربران در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که این فهرست هشت کشوره، احتمالا تا زمان انتشار کامل بازی طولانیتر خواهد شد. دلیل این پیشبینی، سوابق طولانی بسیاری از کشورهای خاورمیانه و آسیا در ممنوع کردن محتواهای «غربی» یا بازیهایی است که دارای مضامین خشونتآمیز، جنسی یا موضوعات همجنسگرایانه هستند. در این میان چین به عنوان یکی از بزرگترین بازارهای بازی در جهان، دوباره با سختگیریهای همیشگی خود ظاهر شده و اجازه ورود به این اثر را نداده است.
روسیه نیز که در سالهای اخیر روابطش با صنعت بازیهای غربی را محدود کرده، این بازی را در لیست سیاه خود قرار داده است. نکته جالب اینجاست که در حالی که بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس در این لیست هستند، حضور بازی جیتیای ۶ در عربستان سعودی چندان دور از ذهن نیست! موضوعی که نشان میدهد حتی در مناطق سختگیرانه، برخی استثناهای تجاری وجود دارد و بازار گاهی بر سختگیریهای اخلاقی غلبه میکند.
یک سوال اساسی این است که آیا این ممنوعیتها واقعاً موثر هستند؟ پاسخ کوتاه، «خیر» است. در عصر دیجیتال، ممنوعیتها بیشتر جنبه نمادین دارند. ممنوعیت در این کشورها به این معنا نیست که بازیکنان بهطور کامل از تجربه این بازی محروم شوند، بلکه بیشتر به این معناست که خرید «نسخه فیزیکی» در این مناطق امکانپذیر نخواهد بود. برای کسانی که در کشورهای مشمول ممنوعیت هستند، دو راه برای تجربه جیتیای ۶ باقی مانده است:
یا باید نسخه فیزیکی بازی را از کشورهای دیگر به صورت غیرقانونی وارد کنند، یا اینکه از طریق یک حساب کاربری دیجیتال که در کشوری ثبت شده که بازی در آن ممنوع نیست، نسخه دیجیتالی را خریداری کنند. این موضوع نشان میدهد که در دنیای امروز، مرزهای جغرافیایی و تصمیمات دولتی نمیتوانند جلوی اشتیاق میلیونها گیمر را بگیرند و هر ممنوعیتی، در واقع یک دعوتنامه برای پیدا کردن روشهای جایگزین است.
در کنار بحثهای اخلاقی و ممنوعیتها، جیتیای ۶ یک غول اقتصادی است. شرکت «راکاستار گیمز» اعلام کرده است که این بازی برای پلتفرمهای پلیاستیشن ۵ و ایکسباکس سری ایکس و اس منتشر خواهد شد. قیمتگذاری این بازی نیز بازتابدهنده جایگاه آن در بازار است؛ نسخه استاندارد ۸۰ دلار و نسخه پیشرفته (پریمیوم) ۱۰۰ دلار قیمت خواهد داشت.یک نکته مهم در مورد عرضه این بازی این است که نسخهها به جای دیسک، به صورت رمزهای دانلود دیجیتال ارائه خواهند شد.
به باور تحلیلگران و فعالان صنعت بازی، جیتیای ۶ احتمالا «پرهزینهترین» بازی تولید شده در تاریخ باشد. با توجه به اینکه این اثر از نیمهشب ۲۵ ژوئن (۴ تیر) قابل پیشخرید بوده است، انتظار میرود که به رکوردشکنیهای عظیمی در فروش دست یابد و بیش از یک میلیارد دلار درآمد کسب کند. حتی با وجود ممنوعیت در ۸ کشور، حجم تقاضا در سایر نقاط جهان به قدری زیاد است که این ممنوعیتها در برابر اعداد و ارقام فروش، هیچ اثر کاهندهای نخواهند داشت.
اما وقتی بحث به ایران میرسد، داستان کمی متفاوت است. در حالی که در روسیه یا چین بحث «ممنوعیت قانونی» و «سانسور دولتی» مطرح است، در ایران ما با یک وضعیت پیچیدهتر اما برای کاربر «آشناتر» روبهرو هستیم. در ایران، اساساً نیازی به ممنوعیت رسمی بازی جیتیای ۶ نیست؛ چراکه این بازی به دلیل تحریمهای گسترده، از همان ابتدا بهطور رسمی در کشور عرضه نمیشود. پلتفرمهای ارائهدهنده و تولیدکنندگان بازی به دلیل تحریمها، ایران را در لیست پشتیبانی قرار نمیدهند و خرید مستقیم بازی برای کاربران ایرانی عملاً غیرممکن یا بسیار دشوار است. اما برای گیمرهای ایرانی، تحریمها خود به یک «عادت» تبدیل شده است.
در ایران، مفهوم «نسخه رسمی» جای خود را به «نسخههای کرک شده» و «راهکارهای غیرقانونی» داده است. بسیاری از کاربران ایرانی حتی منتظر خرید رسمی نیستند و منتظر لحظهای هستند که نسخههای «کرک شده» یا روشهای دور زدن تحریمهای استورها فعال شود. در واقع، جامعه گیمینگ ایران سالهاست که یاد گرفته چگونه بدون داشتن دسترسی رسمی به هر محصولی، آن را به دست آورد. مانند نسخههای قبلی جی تی ای. بنابراین، اگرچه جیتیای ۶ در بسیاری از کشورهای جهان با ممنوعیتهای اخلاقی و سیاسی روبهروست، در ایران این بازی با یک «ممنوعیت ساختاری» (تحریم) مواجه است؛
اما همین موضوع باعث میشود که ایرانیها با استفاده از روشهای غیررسمی و نسخههای غیرقانونی، سریعتر از هر جای دیگری به سراغ این بازی بروند. در نهایت، جیتیای ۶ ثابت کرد که یک بازی میتواند پیش از آنکه حتی یک ثانیه از آن بازی شود، تبدیل به یک موضوع سیاسی و اجتماعی در سطح جهانی شود. از کشورهای خلیج فارس تا روسیه و چین، همه سعی در کنترل این اثر دارند، اما در نهایت، قدرت تقاضای کاربران و دنیای دیجیتال، هرگونه سد دفاعی را میشکند. چه در کشورهای ممنوع شده و چه در ایران تحریم شده، جیتیای ۶ به مسیر خود ادامه خواهد داد و احتمالا با فروشهای نجومی، تمام این محدودیتها را به شوخی بگیرد.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا