پایگاه خبری سرمایه فردا

از امروز ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، حساب مادرانی که در سال جاری صاحب نوزاد شیرخوار شده‌اند، به مبلغ ۲ میلیون تومان شارژ می‌شود. طرح حمایتی «کارت امید مادر» که با هدف حمایت از تغذیه و بهداشت نوزادان در ماه‌های اولیه زندگی طراحی شده است، امروز رسماً اجرایی می‌شود. این یارانه ماهانه تا ۲۴ ماه (دو سال) به حساب مادران واریز خواهد شد و بر خلاف بسیاری از طرح‌های حمایتی دیگر، شامل همه دهک‌های درآمدی می‌شود. در این گزارش، نگاهی می‌اندازیم به جزئیات این طرح، شرایط دریافت، و تأثیر آن بر معیشت خانواده‌ها.

طرح نسیه‌خری با استفاده از یارانه نقدی امکان خرید کالاهای اساسی را فراهم می‌کند اما درآمد جدیدی برای خانوارها ایجاد نمی‌کند.

رابطه یارانه و فقر بسیار مستقیم به نظر می‌آید یعنی دولتها برای کاهش فقر یارانه می‌دهند اما برای تامین اعتبار یارانه تورم ایجاد می‌کنند.

زمستان ۱۴۰۴ در حالی با پرداخت یارانه ۷۰۰ هزار تومانی و کالابرگ ۶۲۵ هزار تومانی آغاز شد که فشار تورمی بر معیشت خانوارها به اوج رسیده است. یک خانواده سه‌نفره با وجود دریافت حدود ۴ میلیون تومان حمایت ماهانه، تنها می‌تواند بخش محدودی از هزینه خوراک و کمتر از ۱۵ درصد کل هزینه‌های خود را جبران کند؛ حمایتی که بیشتر نقش مُسکن دارد تا راه‌حل پایدار برای بحران معیشت.

با آغاز حذف مرحله‌ای یارانه نقدی از سه دهک پردرآمد تا پایان شهریور، نگرانی‌ها درباره دقت شاخص‌های شناسایی خانوارها بالا گرفته است. در حالی که دولت قصد دارد ۱۸ میلیون نفر را از فهرست یارانه‌بگیران خارج کند، نبود شفافیت در معیارهای ارزیابی و احتمال خطای سیستمی، دهک‌های میانی—به‌ویژه دهک هفتم—را در معرض حذف ناعادلانه قرار داده است؛ گروهی که در مرز باریک میان برخورداری و محرومیت ایستاده‌اند.

ادامه روند فعلی یارانه نه تنها منابع کشور را هدر می‌دهد، بلکه عدالت اجتماعی را نیز تضعیف می‌کند و رفاه واقعی خانوارها را به خطر می‌اندازد.

کارشناسان درباره یارانه پنهان در ایران پیشنهاد می‌کنند که به جای حذف کامل یارانه‌ها، واقعی‌سازی قیمت‌ها همراه با بازتوزیع منابع به‌صورت نقدی برای اقشار کم‌درآمد انجام شود.

جزئیات طرح حذف یارانه شامل حذف دهک‌های هشتم، نهم و دهم، از یارانه است. این اقدام با هدف تخصیص منابع مالی به خانوارهای کم‌درآمد و ایجاد عدالت اجتماعی، نیازمند تدوین و تصویب آیین‌نامه اجرایی است. سخنگوی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها اعلام کرد که با اجرای این طرح، اعتراضات دهک‌های پردرآمد به‌صورت دقیق بررسی شده و منابع حاصل از حذف یارانه‌ها صرف حمایت از دهک‌های پایین جامعه خواهد شد.

اجرای طرح کالابرگ در ۱۴۰۴ اجرایی خواهد شد که مطابق سال ۱۴۰۱ برای ۷ دهک اجرا می‌شود و احتمالا بیش از ۲۰ درصد تخفیف خرید در نظر گرفته می‌شود.