پایگاه خبری سرمایه فردا

انتظار می‌رود اکثر مجتمع‌های پتروشیمی تا حداکثر دو ماه آینده به مدار تولید بازگردند. این یک «خبر مثبت» برای بازار سرمایه و صنایع پایین‌دستی است. با این حال، «خسارت ۲ میلیارد دلاری» ناشی از عدم صادرات در این دو ماه، یک ضربه سنگین به درآمدهای ارزی کشور است.

بر اساس آخرین گزارش‌ها، پتروشیمی‌های مسجدسلیمان، پردیس (حداقل یک واحد)، شیراز، خراسان و کرمانشاه در هفته جاری آفر صادراتی برای اوره و آمونیاک داشته‌اند. با این حال، با توجه به کاهش قیمت پایه به ۶۱۰ دلار و احساسات منفی بازار، مشخص نیست که این آفرها به قراردادهای قطعی منجر شوند یا خیر.

اگر دولت به افزایش نرخ خوراک ادامه دهد و بازارهای جهانی نیز دچار رکود شوند، تاپیکو ممکن است با ۲ تا ۳ سال سودآوری پایین (و حتی زیان در برخی واحدها) مواجه شود.

سود خالص ۸۵ همتی تاپیکو مساله است که نسبت به درآمد ۶۵۰ همتی، بازدهی حدود ۱۳ درصد را نشان می‌دهد. این رقم در سال ۱۴۰۱ حدود ۱۸ درصد بود. یعنی بهره‌وری و سودآوری تاپیکو در حال کاهش است.

صادرات همه محصولات پتروشیمی تا اطلاع ثانوی ممنوع است. این تصمیم در شرایطی گرفته شده که به گفته مقامات صنعت، ایران سالانه حدود ۲۹ میلیون تن محصول پتروشیمی به ارزش ۱۳ میلیارد دلار صادرات داشت، اما حملات گسترده به تأسیسات پتروشیمی در عسلویه و ماهشهر، عملاً دست و پای این اژدهای ارزآور را بسته است. در این گزارش، می‌خواهیم ببینیم این توقف چه ابعادی دارد، و چه تاثیری بر اقتصاد کشور دارد.

صنایع پتروشیمی ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، عملکردی سه‌گانه و متفاوت را به نمایش گذاشته‌اند. صنعت الفین-اتیلن با رشد ۳۸ درصدی و درآمد ۵۴۲ هزار میلیارد تومانی، صنعت اوره با جهش خیره‌کننده ۸۹ درصدی و درآمد ۱۶۰ هزار میلیارد تومانی، و صنعت متانول با رشد ۵۲ درصدی و درآمد ۷۸ هزار میلیارد تومانی، هر کدام مسیر جداگانه‌ای را طی کرده‌اند.

گزارش‌های عملکرد ۹ ماهه شرکت‌های پتروشیمی در سال ۱۴۰۴، تصویری از یک جهش تاریخی در دو صنعت کلیدی اوره و متانول را ترسیم می‌کند. در شرایطی که بازارهای جهانی با نوسانات همراه بوده‌اند، شرکت‌های اوره‌ساز با ثبت رشد ۸۳ درصدی درآمد تجمیعی، رکوردی چشمگیر به جای گذاشته‌اند. متانول‌سازان نیز با رشد ۵۱ درصدی، عملکردی فراتر از انتظار از خود نشان داده‌اند. گزارشی از ارقامی که از شکوفایی صنعت پتروشیمی در سال جاری حکایت دارد.

در میان شرکت‌های پتروشیمی نوری با درآمد ۱۸۰ هزار میلیارد تومانی، سلطان بی‌چون و چرای این صنعت است و مارون با رشد ۵۴ درصدی و جم‌پیلن با جهش ۶۶ درصدی، درخشان‌ترین چهره‌های این دوره محسوب می‌شوند. اما در میان این همه شکوه و جلال، دو نماد خاموش در حاشیه ایستاده‌اند. شاراک با رشد تنها ۱۹ درصدی و شجم با رشد ۱۸ درصدی، نه تنها از قافله رشد عقب مانده‌اند، که عملاً سهم بازار خود را به رقبا واگذار کرده‌اند. اینجا دیگر پای نوسانات قیمت جهانی یا مشکلات صادراتی در میان نیست؛ اینجا بوی مدیریت ضعیف و بحران عملیاتی از دو شرکت به مشام می‌رسد.

صنعت اوره‌سازان را به دلیل حاشیه سود بالا، نسبت قیمت به سود تک‌رقمی و اثرپذیری مثبت از نرخ ارز، یکی از صنایع برتر بازار سرمایه و از «کرمانشاه» به عنوان ارزان‌ترین گزینه این گروه می‌توان نام برد.