پایگاه خبری سرمایه فردا

بستن تنگه هرمز عامل جهش بیش از ۵۰ درصدی قیمت نفت به ۱۱۳ دلار، از افزایش قیمت دیزل به بالاترین سطح ۱۸ ماهه تا تورم مواد غذایی با فاصله ۴ تا ۶ هفته، از فشار بر ارزهای بازارهای نوظهور تا سهمیه‌بندی انرژی برای اقتصادهای G7، و در نهایت افزایش نرخ بهره و آغاز رکود اقتصادی، همگی نشانه‌هایی از تکرار بحران نفتی ۱۹۷۳ هستند.

بلومبرگ در گزارشی که حاصل گفت‌وگو با بیش از ۳۰ تاجر، مدیر، دلال، شرکت کشتیرانی و مشاور نفت و گاز است، به یک نتیجه‌گیری تکان‌دهنده رسیده است: جهان هنوز وخامت اوضاع را درک نکرده است. صنعت انرژی هشدار می‌دهد که بحران تازه آغاز شده است. اگر تنگه هرمز بسته بماند، جهان مجبور خواهد شد مصرف نفت و گاز خود را به شدت کاهش دهد.

میدل ایست آی از فروپاشی اقتصاد امارات در اثر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران خبر داده است. بر اساس این گزارش، ۱۲۰ میلیارد دلار از ارزش بازارهای ابوظبی و دبی نابود شده است. امارات که روزگاری خود را مصون از خطرات منطقه می‌پنداشت، حالا با جدی‌ترین شوک اقتصادی تاریخ خود مواجه است.

جزیره خارک، قلب استراتژیک صادرات نفت ایران، حدود ۹۵ درصد از کل صادرات نفت خام کشور را به خود اختصاص داده است. در طول سال گذشته، ۳۴۴ نفتکش با مجموع ۵۷۲ میلیون بشکه نفت از این جزیره حرکت کرده‌اند. این جزیره دارای ۵۵ مخزن ذخیره‌سازی با ظرفیت ۳۴.۲۵ میلیون بشکه و ۹ اسکله عملیاتی برای بارگیری نفتکش‌ها است.

دولت‌های عربیِ میزبان پایگاه‌های دائمی ایالات متحده، خواه داوطلبانه و خواه تحت فشار، عملاً از معیار چهارم مونته‌ویدئو عدول کرده‌اند. بنابراین، از تعریف حقوقی دولتِ کاملاً دارای حاکمیت فاصله گرفته و نمی‌توانند به‌طور کامل به اصول برابری حاکمیتی (ماده ۲(۱) منشور ملل متحد) یا عدم مداخله (ماده ۲(۷)) در برابر همان قدرتی استناد کنند که پایگاه‌ها و زیرساخت‌های اطلاعاتی آن را در خاک خود پذیرفته‌اند.

یک منبع ایرانی که نخواست نامش فاش شود در گفت‌وگو با شبکه المیادین، پرده از حقیقت پشت اظهارات اخیر دونالد ترامپ برداشته است. به گفته این منبع، اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا درباره «هدیه ایران» نمایشی بوده و منظور وی، تداوم عبور کشتی‌ها از مسیر امنی است که ایران ایجاد کرده است. واقعیت میدان اما چیز دیگری می‌گوید: هیچ کشتی آمریکایی یا وابسته به متحدانش در جریان تجاوز، موفق به عبور از این تنگه نشده است. کشتی‌هایی که اجازه عبور دریافت کرده‌اند، متعلق به کشورهایی هستند که پیش از عبور، با ایران هماهنگی رسمی انجام داده‌اند. همچنین میان ایران و این کشورها، تبادلات دوجانبه خاصی وجود دارد که جزئیات آن اعلام نمی‌شود. این گزارش نشان می‌دهد که با وجود بمباران‌ها، تهدیدها و اولتیماتوم‌های مکرر، ایران همچنان مدیریت تنگه هرمز را در دست دارد.

به گفته مخبر، ادامه جنگ، خطر حذف ۱۶ میلیون بشکه نفت و شوک ۲۰۰ دلاری را در پی دارد. جنگ بلندمدت در منطقه، بزرگ‌ترین فاجعه انرژی قرن را رقم خواهد زد. این هشدار در حالی مطرح می‌شود که پنج هفته از جنگ می‌گذرد و تنگه هرمز همچنان به دست ایران بسته است. با وجود بمباران‌های گسترده و تهدیدهای مکرر، ایران نه تنها عقب‌نشینی نکرده، که مدیریت این آبراه استراتژیک را به دست گرفته و کشتی‌ها را با هماهنگی خود عبور می‌دهد. ادامه این وضعیت، می‌تواند اقتصاد جهان را با بزرگ‌ترین بحران انرژی قرن مواجه کند.

اظهارات مقامات آمریکایی برای مذاکره و فرصت‌های ۵ و ۱۰ روزه، این موضوع را در راستای فریب عملیاتی است، این بازه‌های زمانی یک تاکتیک فریب و برای خرید زمان و تکمیل مقدمات لجستیکی دشمن است. 

طی کمتر از یک سال، ایران دو بار به لبه پرتگاه جنگ کشانده شده است. پرسش بنیادین اینجاست: چرا حتی ریگان تندرو یا جرج بوش پسر، که ایران را یکی از اضلاع «محور شرارت» می‌نامید، هرگز ماشه را علیه خاک ایران نکشیدند؟ آیا مانع آن‌ها صرفاً برآورد تجهیزاتی بود، یا متغیری نامرئی اما قدرتمندتر به نام اراده ملی؟ موساد در برآورد خود از مردم ایران دچار اشتباه فاحشی شد. تحلیلگران این نهاد اطلاعاتی، اعتراضات چند سال اخیر را به اشتباه تفسیر کردند. آنها تصور کردند که نارضایتی‌های اجتماعی، به معنای فروپاشی همبستگی ملی و آمادگی مردم برای کنار گذاشتن دفاع از خاک است. اما پنج هفته جنگ ثابت کرد که مردم ایران، با وجود همه مشکلات، همچنان از خاک خود دفاع می‌کنند.