پایگاه خبری سرمایه فردا

بحران سایپا یک ابر بحران مدیریتی است که در بستر فشارهای بیرونی (قیمت‌گذاری دستوری، تحریم، نوسان ارز) شکل گرفته است. انباشت خودروهای ناقص در پارکینگ‌ها، چک‌های برگشتی ۴۵ همتی، بدهی ۶۰ همتی به قطعه‌سازان، و ضعف در بهره‌گیری از ظرفیت قطعه‌سازان داخلی، همه نشانه‌های یک بیماری عمیق ساختاری هستند.

برخی مشتریان پس از ماه‌ها انتظار، خودروهای خود را بدون تجهیزات وعده‌داده‌ شده ‌تحویل گرفته‌اند و اعتراض دارند.

رشد بیش از صددرصدی قیمت خودرو نشان می‌دهد بازار درگیر حبابی جدی است که از کاهش عرضه و تقاضای هیجانی ناشی می‌شود.

بحران مالی و مدیریتی سایپا به نقطه‌ای رسیده که فروش املاک و دارایی‌ها تنها نقش مُسکن کوتاه‌مدت دارد. زیان انباشته سه‌رقمی، افت تاریخی تولید و کیفیت پایین محصولات، این خودروساز را به مرز فروپاشی رسانده و مصرف‌کننده را قربانی اصلی این چرخه معیوب کرده است.

با تصویب بسته حمایتی جدید و افزایش سقف اعتباری ایران‌خودرو و سایپا، وزارت صمت و شورای عالی بانک مرکزی تلاش دارند گره‌های مالی و اعتباری صنعت خودرو و زنجیره تأمین را باز کنند؛ اقدامی که می‌تواند تأخیر در پرداخت مطالبات، مشکلات سرمایه در گردش و توقف‌های تولید ناشی از ناترازی انرژی را کاهش دهد.

در حالی که بسیاری از مشتریان خودروهای ثبت‌نامی سال‌های گذشته هنوز در انتظار تحویل هستند، سایپا بار دیگر پیش‌فروش محصول جدیدی را آغاز کرده است. اطلس G با وعده تحویل در تابستان ۱۴۰۵ وارد چرخه فروش شده، بی‌آن‌که تعهدات معوق شاهین و اطلس قبلی تسویه شده باشد. این روند، پرسشی جدی درباره نظارت وزارت صمت و اعتماد عمومی به نظام فروش خودروسازان دولتی ایجاد کرده است.

پرونده ۲۸ ماهه تأخیر در تحویل خودرو شاهین CVT، فراتر از یک بحران تولید، به نمادی از بی‌برنامگی، بی‌پاسخ‌ماندن صدای مشتریان، و فروپاشی اعتماد عمومی به صنعت خودرو داخلی بدل شده است. سایپا با پیش‌فروشی فراتر از ظرفیت، وعده‌هایی که هرگز عملی نشدند، و طرح تبدیلی که به معنای تغییر ناخواسته انتخاب مشتری بود، نشان داد که در ساختار فعلی، مشتری‌مداری نه یک اصل، بلکه یک شعار فراموش‌شده است.

با گذشت ۷۰ روز از سال ۱۴۰۴، صنعت خودرو ایران با چالش‌های متعددی از جمله کمبود ارز، مشکلات زنجیره تأمین و اختلاف عملکرد میان خودروسازان دولتی و خصوصی مواجه است. ایران خودرو با اجرای اصلاحات ساختاری توانسته مسیر رشد را پیدا کند، در حالی که سایپا با کاهش تولید و بحران‌های مدیریتی روبه‌رو شده است. حادثه بندرعباس و تأخیر در تخصیص ارز نیز فشار بیشتری بر این صنعت وارد کرده است. در شرایط کنونی، سیاست‌گذاری دقیق، حمایت از تولید داخلی و اصلاح فرآیندهای تخصیص ارز می‌توانند مسیر پایدارتری برای آینده این صنعت رقم بزنند‌

گزارش عملکرد سایپا حکایت از این دارد درآمد ۱۲ ماهۀ این شرکت با رشد ۲۵٫۹ درصدی نسبت به سال گذشته، به ۱,۰۸۶,۷۶۰ میلیارد ریال رسیده است.